Τη δέσμευση του περιφερειάρχη για οικονομική στήριξη στην προσπάθεια αναβάθμισης της Βασιλικής του Αγίου Μάρκου εξασφάλισε ο δήμος Ηρακλείου που παράλληλα επιχειρεί να αλλάξει τον προσανατολισμό του εμβληματικού μνημείου της πόλης.
Η αρμόδια αντιδήμαρχος κ.Αριστέα Πλεύρη συνάντησε τον Περιφερειάρχη Σταύρο Αρναουτάκη και τον εντεταλμένο σύμβουλο της Περιφέρειας για θέματα Πολιτισμού Κώστα Φασουλάκη, προκειμένου να εξασφαλίσει χρήματα για το αναγκαίο λίφτινγκ της Βασιλικής του Αγίου Μάρκου. Η κ.Πλευρη παρέδωσε και πλήρες υπόμνημα- επιστολή από όπου προκύπτει ένα ποσό της τάξης των 60.000 ευρώ για την ηχοακουστική μελέτη, την αλλαγή του φωτισμού, τα ηχητικά μηχανήματα που θα πρέπει να τοποθετηθούν αλλά και την επισκευή της ζημιάς στο ιστορικό πιάνο του Μάνου Χατζηδάκι, που κοσμεί την Βασιλική αλλά έχει αφεθεί κι αυτό στο έλεος του χρόνου!
Ο κ.Αρναουτάκης δεσμεύτηκε ότι θα στηρίξει την προσπάθεια του δήμου Ηρακλείου και μαζί θα αναζητήσουν τον τρόπο για να χρηματοδοτήσει τις αναγκαίες παρεμβάσεις σε ένα χώρο που είναι ταυτισμένος με την παλαιά αλλά και τη σύγχρονη ιστορία του Ηρακλείου.
Η κ.Πλεύρη και η δημοτική αρχή έχουν αποφασίσει να αλλάξουν επί της ουσίας και τον προσανατολισμό του κτιρίου. Μέχρι σήμερα ήταν ένας χώρος που μόνο κενή ημερομηνία να έβρισκες και θα μπορούσες να κάνεις το οτιδήποτε, χωρίς όρους και προϋποθέσεις κι αυτό αλλάζει καθώς θα αποτελεί πλέον τον πιο εμβληματικό χώρο ξεχωριστής βαρύτητας, όπου θα γίνονται μόνον οι πιο σημαντικές από τις μουσικές εκδηλώσεις, τα συνέδρια, τις ημερίδες και τις διαλέξεις στην πόλη του Ηρακλείου.
«Το στοίχημα είναι σημαντικό» λέει η αρμόδιας αντιδήμαρχος Αριστέα Πλεύρη, που έβλεπε με πόνο ψυχής τον ιστορικό χώρο της Βασιλικής να γίνεται έρμαιο εκδηλώσεων αμφιβόλου αισθητικής και σπουδαιότητας!
Αφού λοιπόν κατέληξε πως δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί ως εκθεσιακός χώρος (προς τούτο αναζητείται άλλος χώρος που ως δημοτική πινακοθήκη θα φιλοξενήσει τους 950 πίνακες του δήμου ενώ θα υπάρχει και άλλος χώρος για εκθέσεις ζωγραφικής) αλλά θα έχει συγκεκριμένη ταυτότητα.
Αιώνες
Θυμίζουμε ότι η Βασιλική χτίστηκε το 1239 στην ανατολική πλευρά της Πλατείας Δημητριακών, σημερινή Πλατεία Ελ. Βενιζέλου. Ήταν τρίκλιτη, ξυλόστεγη βασιλική με το μεσαίο κλίτος ψηλότερο από τα άλλα. Αποτελούσε την επίσημη Δουκική Εκκλησία του Χάνδακα. Στο νοτιοδυτικό άκρο υπήρχε ψηλό καμπαναριό με ρολόι. Στην κορυφή του κυμάτιζε η σημαία του Αγίου Μάρκου. Οι καμπάνες του χτυπούσαν κάθε πρωί για να πάνε οι υπάλληλοι στη δουλειά τους. Στον καιρό του πολέμου σήμαιναν συναγερμό.
Μπροστά στην είσοδο του ναού ο κήρυκας διάβαζε τα δουκικά διατάγματα. Στον Άγιο Μάρκο εκκλησιάζονταν και θάβονταν οι Δούκες που πέθαιναν στο Χάνδακα, όπως οι Δούκες Μαρίνο Μοροζίνι, Μαρίνο Γκραντένγκο και Μάρκο Κόρνερ.
Το αρχικό οικοδόμημα καταστράφηκε με το μεγάλο σεισμό του 1303 και ανοικοδομήθηκε. Το 1508 έπαθε πάλι μεγάλες ζημιές από το σεισμό και επισκευάστηκε ξανά. Οι κίονές του από πράσινη πέτρα πιστεύεται πως προέρχονται από ελληνορωμαϊκά μνημεία της Κνωσού.
Μετά την κατάκτηση του Χάνδακα από τους Τούρκους, ο Άγιος Μάρκος παραχωρήθηκε από τον Κιοπρουλή στον Δεφτερδάρ Αχμέτ Πασά, αρχηγό των Οικονομικών και γι' αυτό, στην Τουρκοκρατία ήταν γνωστός με το όνομα Δεφτερδάρ Τζαμί. Οι Τούρκοι κατεδάφισαν το καμπαναριό και στη θέση του έφτιαξαν μιναρέ, που έπεσε με το σεισμό του 1767, όπως αναφέρεται σε τουρκικό έγγραφο. Οι Τούρκοι κατέστρεψαν τις τοιχογραφίες του ναού. Μέχρι το 1915 ήταν τζαμί.
Με την ανταλλαγή πληθυσμών το πήρε η Εθνική Τράπεζα και μετά παραχωρήθηκε στο Δήμο για να χτιστεί στη θέση του Δημοτικό Θέατρο. Τελικά το 1956 ύστερα από σύμβαση του Δήμου και της Εταιρείας Κρητικών Ιστορικών Μελετών, το μνημείο, με τη βοήθεια της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας αποκαταστάθηκε στην αρχική του μορφή, με σκοπό να χρησιμοποιείται ως αίθουσα διαλέξεων, τελετών, εκθέσεων και για παρόμοιες πνευματικές εκδηλώσεις.
