Τρία σημαντικά αστρονομικά φαινόμενα σχεδόν συμπίπτουν σήμερα και αύριο: έκλειψη Ηλίου, αρχή της Άνοιξης και σούπερ Σελήνη. Αρχικά, σήμερα το πρωί θα υπάρξει μία μερική έκλειψη του Ήλιου ορατή και στη χώρα μας.
Μερικές ώρες αργότερα, στις 00:45ʼ ώρα Ελλάδος μετά τα μεσάνυχτα θα λάβει χώρα η εαρινή ισημερία και έτσι το Σάββατο 21 Μαρτίου θα είναι και τυπικά η πρώτη ημέρα της Άνοιξης στο βόρειο ημισφαίριο, όπου ανήκει και η Ελλάδα.
Τέλος, σήμερα θα υπάρχει σούπερ Σελήνη, δηλαδή το φεγγάρι θα έχει πλησιάσει πολύ τη Γη (στο λεγόμενο περίγειο), όμως λόγω της Νέας Σελήνης δεν θα είναι ορατό, απλώς θα μπλοκάρει σχεδόν τον μισό Ήλιο προκαλώντας τη μερική έκλειψη.
Η έκλειψη
Όσον αφορά στην έκλειψη και στη χώρα μας συγκεκριμένα, θα δούμε το ήμισυ σχεδόν του ηλιακού δίσκου να καλύπτεται από τη Σελήνη. Κατά προσέγγιση, οι ώρες κατά τις οποίες το φαινόμενο θα είναι ορατό από το Ηράκλειο , σύμφωνα με το timeanddate.com, είναι οι εξής:
Έναρξη μερικής έκλειψης: 10:43
Μέγιστο έκλειψης: 11:43
Τέλος μερικής έκλειψης: 12:45
Στην Ελλάδα στη μερική φάση θα καλυφτεί μέχρι και το 40% περίπου του ηλιακού δίσκου. Στην Αθήνα θα καλυφτεί το 31,4%, στη Φλώρινα το 40,7%, ενώ στο Ηράκλειο της Κρήτης το 23,6%.
Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών θα εκπέμπει ζωντανά από τις εγκαταστάσεις του στην Πεντέλη τη μερική έκλειψη Ηλίου στη διαδικτυακή διεύθυνση: https://diavlos.grnet.gr/event/e495, ώστε κάθε ενδιαφερόμενος να μπορεί να την παρακολουθήσει. Θα υπάρχει βίντεο της εικόνας του Ήλιου από ειδικό τηλεσκόπιο, που θα τον παρατηρεί μέσα από ένα ειδικό φίλτρο.
Η έκλειψη θα είναι ορατή ως ολική μόνο στον έρημο Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό, ανάμεσα στη Νορβηγία και στην Ισλανδία. Οι περίπου 50.000 κάτοικοι των απομονωμένων νήσων Φερόε, όπως και οι 3.000 των νορβηγικών νήσων Σβάλμπαρντ, θα έχουν αυτή την τύχη. Την μερική φάση της έκλειψης θα μπορέσουν να παρακολουθήσουν (αν δεν έχει συννεφιά), οι κάτοικοι της Ευρώπης, της βόρειας και ανατολικής Ασίας, της βόρειας και της δυτικής Αφρικής.
Οι ηλιακές εκλείψεις, σύμφωνα με τον επίτιμο διευθυντή του Ευγενιδείου Πλανηταρίου Διονύση Σιμόπουλο, συμβαίνουν, όταν η Σελήνη περνάει μπροστά από τον δίσκο του Ήλιου και τον καλύπτει είτε μερικώς είτε ολικώς. Όλες οι εκλείψεις συμβαίνουν λόγω μιας ουράνιας σύμπτωσης, που αφορά το πώς φαίνονται ο Ήλιος και η Σελήνη από την επιφάνεια του πλανήτη μας. Η διάμετρος του Ήλιου (1.392.000 χλμ.) είναι 400 περίπου φορές μεγαλύτερη από τη διάμετρο της Σελήνης (3.476 χλμ.), αλλά από τη Γη τα δύο αυτά σώματα έχουν το ίδιο σχεδόν φαινομενικό μέγεθος, επειδή ο Ήλιος είναι 400 περίπου φορές πιο μακριά μας απʼ ό,τι η Σελήνη.
Οι ηλιακές εκλείψεις είναι πολύ πιο συχνές από τις σεληνιακές. Ο μέγιστος αριθμός σεληνιακών εκλείψεων στη διάρκεια ενός ημερολογιακού έτους δεν υπερβαίνει τις τρεις (όπως έγινε το 1917 και το 1982). Αντίθετα, ο μέγιστος αριθμός των ηλιακών εκλείψεων μπορεί να φτάσει τις πέντε, όπως έγινε το 1934.
Η αρχή της άνοιξης
Το Σάββατο σηματοδοτεί την πρώτη μέρα της άνοιξης στο βόρειο ημισφαίριο και την πρώτη μέρα του Φθινοπώρου στο νότιο ημισφαίριο. Ο Ήλιος θα λάμπει κάθετα πάνω από τον Ισημερινό της Γης και η διάρκεια της ημέρας και της νύχτας θα είναι περίπου ίδια. Στη συνέχεια, στο βόρειο ημισφαίριο (και στη χώρα μας) η ημέρα θα μεγαλώνει συνεχώς σε βάρος της νύχτας, ενώ το αντίστροφο θα συμβεί στο νότιο ημισφαίριο.
Σούπερ Σελήνη
Όταν η Σελήνη βρίσκεται στο περίγειό της, η τροχιά της τη φέρνει στην κοντινότερη απόσταση από τη Γη. Φέτος, αυτό θα συμβεί έξι φορές και μία από αυτές θα είναι σήμερα. Δύο φορές ήδη συνέβησαν, ενώ οι υπόλοιπες τρεις θα συμβούν τους μήνες Αύγουστο, Σεπτέμβριο και Οκτώβριο.
Όμως, σήμερα το φαινόμενο δεν θα είναι ορατό, επειδή θα υπάρχει νέα Σελήνη, οπότε το φεγγάρι δεν θα φαίνεται καθόλου από τη Γη, απλώς θα σκιάζει εν μέρει τον Ήλιο. Η προηγούμενη πανσέληνος ήταν στις 5 Μαρτίου και η επόμενη θα είναι στις 4 Απριλίου.
