Κατά της επιστροφής προσφύγων στην Ελλάδα από τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη τοποθετείται η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες επειδή οι συνθήκες για τους αιτούντες άσυλο στην Ελλάδα, αν και βελτιώθηκαν, παραμένουν προβληματικές. Η σύσταση αυτή της Υ.Α. έχει ιδιαίτερη βαρύτητα διότι συμπίπτει με την ενίσχυση των παρασκηνιακών πιέσεων προς την Αθήνα από άλλα ευρωπαϊκά κράτη, κυρίως του βορρά, προκειμένου να αρχίσει να εφαρμόζεται ο κανονισμός που προβλέπει ότι οι πρόσφυγες πρέπει να επιστρέφονται στη χώρα πρώτης εισόδου τους στην ΕΕ για να καταθέσουν εκεί αίτηση για άσυλο.

Η Υ.Α. επισημαίνει σε νέα έκθεσή της ότι παρά τις μεταρρυθμίσεις που εφάρμοσαν οι ελληνικές αρχές, και μάλιστα σε περίοδο οικονομικής κρίσης, παραμένουν πολλαπλά κενά και ανησυχίες. Επαναλαμβάνει την σύσταση, που διατυπώνει από το 2008, να εξακολουθούν να μην επιστρέφονται οι αιτούντες άσυλο στην Ελλάδα.

Η έκθεση βασίστηκε σε αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε το τελευταίο τρίμηνο του 2014 - χρονιά κατά την οποία αυξήθηκαν οι μετανάστες και πρόσφυγες που προσπάθησαν να διασχίσουν το Αιγαίο, φθάνοντας τους 43.500, αριθμό που αντιστοιχεί σε αύξηση 280% σε σχέση με το 2013. Το 60% αυτών ήταν Σύροι που, μαζί με τους Αφγανούς, τους Σομαλούς και τους κατοίκους της Ερυθραίας, ανεβάζουν πολύ υψηλά το ποσοστό των προσφύγων ανάμεσα σε εκείνους που επιχειρούν να μπουν παράτυπα στην Ελλάδα δια θαλάσσης.

Η Υ.Α. αναγνωρίζει τις προσπάθειες των ελληνικών αρχών να επεξεργαστούν τις περίπου 37.000 συσσωρευμένες προσφυγές που εκκρεμούσαν από το παλιό σύστημα ασύλου, ωστόσο ένας μεγάλος αριθμός συσσωρευμένων υποθέσεων παραμένει. Άνθρωποι που επιθυμούν να υποβάλουν αίτηση για άσυλο μπορεί να τεθούν υπό κράτηση. Άλλοι, που καταθέτουν αίτημα ασύλου ενώ ήδη βρίσκονται υπό κράτηση, παραμένουν υπό κράτηση τουλάχιστον μέχρι την καταγραφή του αιτήματός τους, το οποίο μπορεί να διαρκέσει μήνες.

Η δυνατότητα στέγασης των αιτούντων άσυλο είναι ανεπαρκής και οι υπηρεσίες ελλιπείς.