Του Νίκου Λεβεντάκη, μηχανικού

Το εκλογικό αποτέλεσμα ανακόπτει τον κατήφορο που ακολουθούσε η χώρα με μικρά διαλείμματα για πενήντα χρόνια. Δεδομένου ότι το χθες είναι η μήτρα του αύριο, πρέπει να γίνουν πολλά για να ξανακερδίσει η Ελλάδα το χαμένο χρόνο. Σε κάθε περίπτωση, η λαϊκή ετυμηγορία μας ξεκόβει οριστικά από ένα θλιβερό παρελθόν και από το πολιτικό προσωπικό που πισωγύρισε κράτος και δημοκρατικούς θεσμούς κι έριξε την κοινωνία σε κρίση και κατάθλιψη. Οι ψηφοφόροι κονιορτοποίησαν σχεδόν τα κόμματα εξουσίας που πρωτοστάτησαν σε όλα αυτά. Ο εκλογικός σχεδιασμός τους δεν βοήθησε τους πολίτες να αξιολογήσουν κομματικές προτάσεις και προγράμματα. Όλα κρίθηκαν από την αντίσταση στις ξένες παρεμβάσεις και στο φόβο. Αλλά και από την υπερχείλιση υπονόμων και υποκόσμων, των κοινών ποινικών κοντά στους κατάδικους παράνομου πολιτικού πλουτισμού και στη σύμπραξη με περιθωριακές πολιτικές ομάδες, που ταλάνιζαν για δεκαετίες τη δημόσια ζωή. Μια νέα ημέρα ξημέρωσε.

Η εκλογική ετυμηγορία αναδείχνεται σταθμός στις πρακτικές προσέλκυσης του «ξένου παράγοντα» για να ποδηγετηθεί το λαϊκό φρόνημα υπέρ των συμφερόντων της ολιγαρχίας. Όπως συχνά στο παρελθόν, έτσι και τώρα η παλιά πολιτική τάξη παρουσιάστηκε υπέρμαχος του ευρωπαϊκού προσανατολισμού της χώρας που άλλοι, δήθεν, απειλούσαν. Στην πραγματικότητα υπονόμευαν οι ίδιοι σ’ όλη σχεδόν τη διαδρομή του το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Μόνο σε εξαιρετικές περιστάσεις θεωρούσαν την Ευρώπη χώρο ισότιμης συμμετοχής και συμβίωσης των Ελλήνων, παρά σαν μοχλό εξυπηρέτησης ιδιοτελών συμφερόντων. Ούτε με το κριτήριο του πολιτικού πολιτισμού ενσωματώνονταν, όταν ο κάθε πρωθυπουργός της χώρας υπονόμευε τον προηγούμενό του με όρους που επιβάρυναν το κράτος. Ήρθε η ώρα να αποφασίζει ο ελληνικός λαός με σωφροσύνη και περίσκεψη, αλλά ανεπηρέαστος για τα συμφέροντά του όπως θα μπορούσαν αυτά να ικανοποιηθούν στο χώρο της Ευρώπης.

Μεγάλο, επίσης, ρόλο έπαιξε για την έκβαση της εκλογικής αντιπαράθεσης το ζήτημα της κοινωνικής και πολιτικής κάθαρσης. Όσοι πρωτοστάτησαν στη διαπλοκή και τη διαφθορά συμπαρέσυραν πολιτικές παρατάξεις και μεμονωμένα άτομα σε πρακτικές άλλοτε μειοψηφικών και δακτυλοδεικτούμενων συμπεριφορών. Σε κάθε χωριό και σε κάθε γειτονιά είναι, κατά κανόνα, γνωστά σήμερα τα παραδείγματα καταχραστών του δημοσίου χρήματος. Σίγουρα δεν πρέπει να γίνει τώρα μπάχαλο ο τόπος μας με το κυνήγι κραυγαλέων και λιγότερο κραυγαλέων περιπτώσεων. Πρέπει όμως να εμπεδωθεί αίσθημα κάθαρσης και Δικαίου στην κοινωνία. Αλλά και να θεσμοθετηθούν κανόνες που θα αποτρέπουν στο μέλλον ανάλογες πρακτικές.

Νέο σκηνικό

Η Ελλάδα μπορεί τώρα να βαδίσει ένα σκληρό και κοπιαστικό αλλά ασφαλή δρόμο αναγέννησής της. Δεν θα μείνει απερίσπαστη σ’ αυτό από εσωτερικούς και εξωτερικούς παράγοντες που υπονομεύουν και επιβουλεύονται. Γι’ αυτό πρέπει τα βήματα προόδου να ’ναι γρήγορα και σταθερά, δίχως αβίαστα παραπατήματα. Είναι βέβαιο ότι στην πλειοψηφία του ο λαός θα δείχνει κατανόηση, όπως ήταν έτοιμος να κάμει και το 1981, αν τηρηθεί τώρα σταθερή η πορεία του απεγκλωβισμού από τις καθυστερήσεις του παρελθόντος. Πρωταρχική μέριμνα για όλους μας είναι η αποκατάσταση ενός σοβαρού και σύγχρονου κράτους. Η σημερινή αποδιοργάνωση συντηρεί την καθυστέρηση και κρατεί τον πολίτη μέσα σε εχθρικά χαρακώματα. Η ισοπολιτεία και αξιοκρατία, το κράτος δικαίου είναι ανάγκη να εμπεδωθούν στη συνείδηση του κόσμου. Με μια προοδευτική κυβέρνηση στο τιμόνι της χώρας, δεν υπάρχουν περιθώρια διαχωρισμού των πολιτών σε «ημέτερους» από τους «άλλους». Ούτε είναι νοητή η συνέχιση των πρακτικών για «παραθυράκια» και «πίσω πόρτες» στη λειτουργία του Δημοσίου.

Θα έχει επαναστατικές επιπτώσεις σε βάθος χρόνου για τη χώρα να επικρατήσει η αρχή εφαρμογής των νόμων μέχρι την αντικατάστασή τους από νέους. Η τακτική του 1982 να τεμαχιστεί το κράτος σε βιλαέτια αμοιβαίας ανοχής των κρατούντων ήταν σίγουρος δρόμος για όσα επακολούθησαν: Την κατάρρευση και δυσφήμιση των συλλογικών φορέων, από τους συνεταιρισμούς ως την αυτοδιοίκηση και τα συνδικάτα. Όπως και για τη θρασύτατη διαδρομή όσων εκμεταλλεύτηκαν για ιδιωτικά συμφέροντα ακόμη και την επιθυμία του λαού για ασφάλεια της χώρας του. Ούτε αυτοί ξεσκεπάστηκαν όλοι. Πόσο μάλλον τους οι «αρχάγγελοι» εκσυγχρονισμού των υποδομών του κράτους και τόσοι άλλοι.

Το βασικό κόμμα που διάλεξε ο λαός για τη διακυβέρνησή του δεν είναι ούτε παλαιό, ούτε μεγάλο. Δεν έχει αισθητή παρουσία και συνάφεια με τα καθημερινά δρώμενα στην κοινωνία. Έτσι δεν έχει δεσμεύσεις που μπορούν να γίνουν βαρίδια στην πορεία του. Η σταδιακή πύκνωση των γραμμών του που ακολουθήθηκε ως τώρα, ίσως αποδειχθεί η καλύτερη επιλογή για να συνεχιστεί στο άμεσο μέλλον. Αναπόφευκτο, άλλωστε, είναι να πολιορκηθεί από «εισοδίτες» γλυκαμένους στις πρακτικές των φυλλορροούντων σήμερα αρχηγικών κομμάτων του παρελθόντος. Συνέπεια τούτων είναι ότι προκύπτει άμεση ανάγκη στήριξης των θετικών βημάτων της κυβερνητικής πορείας από λαϊκές οργανώσεις. Χώρους προβληματισμού, καλλιέργειας απόψεων και προτάσεων. Αλλά και μοχλούς θεσμικής οργάνωσης της κοινωνίας στην υπηρεσία των συμφερόντων της ίδιας και του κράτους μας.