Από τις 27/10/2014 οι δημοτικοί σύμβουλοι του ΚΚΕ με έγγραφό τους προς το δήμαρχο, τους αρμόδιους αντιδημάρχους και το ΔΣ Ηρακλείου είχαν επισημάνει την ανάγκη άμεσων μέτρων έκτακτης ανάγκης για τις συνέπειες από τις πιθανά έντονες βροχοπτώσεις που θα προκύψουν σε ευάλωτες περιοχές όπως στον Κάμπο του Αγ. Σύλλα και στην ευρύτερη περιοχή της Δημοτικής Ενότητας Τεμένους.
Η απάντηση της δημοτικής αρχής ήταν καθησυχαστική και βεβαίωνε διά στόματος αρμοδίων (Τεχνικών Υπηρεσιών και πολιτικής προστασίας) ότι ο μηχανισμός του Δήμου Ηρακλείου είναι γνώστης του θέματος και έτοιμος για την αντιμετώπιση ακραίων φυσικών φαινομένων. Προχτές, αποδείχτηκε αυτός ο ισχυρισμός του Δήμου Ηρακλείου ένα μεγάλο ψέμα.
Να υπενθυμίσω ότι το 1994 ο ποταμός του Γιόφυρο με τις παραλείψεις των υπηρεσιών για συστηματική φροντίδα του και τα μπαζώματα από ασυνείδητους, δημιούργησε αρκετά προβλήματα στους κατοίκους του Γιόφυρο, όπως και το Φλεβάρη 2011 στο ύψος του Κάμπου του Αγ. Σύλλα και τον οικισμό του Δρακουλιάρη, με την υπερχείλιση του ποταμού. Αντίστοιχα, πέρυσι είχαμε τις καταστροφές στο οδικό δίκτυο του Τεμένους από τις βροχοπτώσεις. Το οδικό δίκτυο από Τσαγκαράκι Μετόχι μέχρι Καρκαδιώτισσα είχε υποστεί καθίζηση, βράχια και χώματα είχαν πέσει καταμεσής του δρόμου. Αντίστοιχη εικόνα υπήρχε και μετά την Καρκαδιώτισσα προς Παρθένι.
Και τότε οι απαντήσεις της δημοτικής αρχής, του δημάρχου, των αρμοδίων αντιδημάρχων και του τοπικών παραγόντων της περιοχής ήταν καθησυχαστικές ότι «όλα βαίνουν καλώς», «οι υπηρεσίες μεριμνούν..» κ.λ.π.
Το σκηνικό δυστυχώς επαναλήφθηκε και φέτος στην ίδια περιοχή και μάλιστα στην χειρότερη εκδοχή του. Μετά από μια ισχυρή και πολύωρη βροχόπτωση κατέρρευσε ένα τμήμα του φράγματος (ο θεός να το κάνει φράγμα) στην κοίτη του Δρακουλιάρη στον Κάμπο του Αγίου Σύλλα με αποτέλεσμα πολλά σπίτια και πολλές επιχειρήσεις στην περιοχή να πλημμυρίσουν. Κινδύνεψαν ακόμη και ανθρώπινες ζωές, εγκλωβίστηκαν από τους χειμάρρους μέσα στα αυτοκίνητά τους, ακόμη και στα σπίτια τους. Λίγα χιλιόμετρα παρακάτω η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης - Αποχέτευσης Δήμου Ηρακλείου έχει υποστεί με το ίδιο πλημμυρικό κύμα σοβαρές ζημιές στη μονάδα βιολογικής επεξεργασίας λυμάτων και αναγκάστηκε να σταματήσει τη λειτουργία του και τα λύματα να χύνονται στην θάλασσα.
Κανένα απολύτως μέτρο, καμία απολύτως πρόβλεψη!
Οι μεγάλες περικοπές στις χρηματοδοτήσεις των δήμων (μόλις 35.000 ευρώ προβλέπει ο ΠΥ του 2015 για το σύνολο της πολιτικής προστασίας στο δήμο Ηρακλείου), οι περιορισμοί του ΕΣΠΑ και άλλων χρηματοδοτικών ευρωπαϊκών προγραμμάτων για έργα υποδομής που να εξυπηρετούν τις πραγματικές ανάγκες των δημοτών, η επιλογή έργων βιτρίνας, έργα με απευθείας αναθέσεις οδήγησαν στα φαινόμενα ουσιαστικής εγκατάλειψης των τοπικών κοινοτήτων, της πόλης με μέτρα αντιπλημμυρικής προστασίας και αντιμετώπισης των καταστροφών. Η αγροτική οδοποιία είναι ανύπαρκτη. Κατά τη χειμερινή περίοδο ο αγρότης δεν πλησιάζει τις περιουσίες του.
Ανύπαρκτο το σχέδιο δήμου και περιφέρειας (βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα) για τα μέτρα αντπλημμυρικής προστασίας σε περίπτωση καταστροφών και έντονων βροχοπτώσεων, γνωρίζοντας ότι σε πολλές περιοχές του δήμου, τα φυσικά φαινόμενα και η ιδιαιτερότητα του αργιλώδους εδάφους είναι μία από τις αιτίες. Η δημοτική αρχή αντί να διεκδικήσει κονδύλια και μέσα (μηχανήματα, ανθρώπινο δυναμικό, κ.ά.) προβάλλει ως πανάκεια λύση τον εθελοντισμό, το φιλότιμο των κατοίκων, εξωραΐζοντας τις ευθύνες της κυβέρνησης για την αποδόμηση των υπηρεσιών, τις τεράστιες ελλείψεις σε κρέιντερ, τσαπάκια, εργατικό δυναμικό, την υποχρηματοδότηση τέτοιων τομέων.
Απαιτείται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο με τα αναγκαία αντιπλημμυρικά έργα, υποδομές με τεχνητά γεφυράκια σε δύσβατους αγροτικούς δρόμους, έργα αντιστήριξης και προστατευτικών τοιχίων των βασικών οδικών αξόνων όλων των δημοτικών ενοτήτων. Δεν αρκεί η υπεράνθρωπη προσπάθεια των εργαζομένων του δήμου ούτε απλά τα ξεμπαζώματα και οι διανοίξεις αγροτικών δρόμων που με τις πρώτες βροχές κατολισθαίνουν, λασπώνουν, γίνονται απροσπέλαστοι για τους αγρότες και τα οχήματά τους. Απαιτείται περισσότερο προσωπικό (εργατοτεχνήτες, μηχανικοί, γεωλόγοι κ.λπ.), περισσότερα μηχανήματα, στράτευση όλης της υπηρεσίας τεχνικών έργων του Δήμου σε συνεργασία με τις κρατικές υπηρεσίες. Το παραμύθι της μετάθεσης ευθυνών της μιας υπηρεσίας στην άλλη, το ψευτοδίλημμα κάθε φορά για το ποιος έχει την ευθύνη ο δήμος ή η περιφέρεια είναι για να αποφύγουν τις ευθύνες τους.
Εδώ και τώρα:
Να παρθούν όλα εκείνα τα αναγκαία μέτρα έκτακτης ανάγκης, όπως καθαρισμός του ποταμού από τις καλαμιές, απομάκρυνση των όποιων μπαζωμάτων έχουν απομείνει και διάνοιξη του ποταμού Γιόφυρο καθ’ όλο το μήκος του και ιδιαίτερα στο Δρακουλιάρη και στην περιοχή Γιόφυρο, να ελεγχούν οι κακοτεχνίες των δρόμων και το σύστημα όμβριων υδάτων, όπου υπάρχει, διότι σε πολλές περιοχές είναι ανύπαρκτο.
Οι υπηρεσίες Δήμου και Περιφέρειας άμεσα να συνεργαστούν, ανεξάρτητα ποιος έχει την πρώτη ή τη δευτερεύουσα ευθύνη. Να εξασφαλιστούν τα αναγκαία μηχανήματα και όχι μόνο ένα ή δύο που υπάρχουν, προκειμένου να εξυπηρετούν τις ανάγκες της περιοχής την κατάλληλη στιγμή.
Σε συνεργασία με όλες τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες να καταγραφούν οι ζημιές από τις αρμόδιες υπηρεσίες και να αποζημιωθούν οι κάτοικοι και οι επαγγελματίες για τις ζημιές που υπέστησαν οι περιουσίες τους.
Ο Δήμος Ηρακλείου και οι υπηρεσίες του να εκπονήσουν ΕΙΔΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΜΕΣΗΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ (μελέτη – κατασκευή) στην περιοχή με όλα τα αναγκαία έργα υποδομής που απαιτούνται. Να διεκδικήσει τους αναγκαίους πόρους από το κράτος για να προχωρήσουν μελέτες και έργα. Να αποδοθούν οι παρακρατηθέντες πόροι που ανήκουν στο δήμο και παράνομα δεν τους αποδίδει η κεντρική εξουσία. Να αυξηθούν οι ΚΑΠ και η ΣΑΤΑ που αφορά έργα μικρής εμβέλειας, μεταξύ αυτών και αντιπλημμυρικής προστασίας.
Να διεκδικήσει την πρόσληψη μόνιμου προσωπικού με όλα τα μισθολογικά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα (εργατοτεχνίτες, μηχανικούς, εργοδηγούς, γεωλόγους, οδηγούς μηχανημάτων κ.λπ) και να επανδρωθούν οι υπηρεσίες με βάση τις πραγματικές ανάγκες του δήμου.
Η Λαϊκή Συσπείρωση επισημαίνει:
ότι το ζήτημα της αντιπλημμυρικής προστασίας πρέπει να εξετάζεται στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης πολιτικής για τα νερά, που θα αφορά στην έρευνα, την προστασία, τις χρήσεις και την ορθολογική αξιοποίηση των υδάτινων πόρων συνολικά στο δήμο και κατά υδατικό διαμέρισμα με επιμέρους ενότητες τις λεκάνες απορροής των υδατορευμάτων.
Στο πλαίσιο αυτό χρειάζεται:
Σχεδιασμός με μακρόχρονο ορίζοντα προβλέψεων, που περιλαμβάνει μέτρα ορθολογικής χρήσης της γης, απελευθέρωση κρίσιμων παραρρεμάτιων περιοχών και διάνοιξη ρεμάτων, φράγματα ανάσχεσης πλημμυρικών απορροών ή/και κατακράτησης φερτών υλών, τοπικά έργα διευθέτησης και, όπου είναι απαραίτητο, εκτροπής της ροής προς ασφαλέστερους αποδέκτες. Αυτό πρακτικά σημαίνει συνολική διαχείριση των υδρολογικής λεκάνης χειμάρρων και ρεμάτων από τα ορεινά της δημοτικής ενότητας Τεμένους μέχρι την εκβολή τους. Να δρομολογηθεί επιτέλους το φράγμα του Λαδούκου και να γίνουν όλα τα υδρολογικά έργα από τον Πρ. Ηλία και το Τσαγμαράκι Μετόχι για τη συγκράτηση των υδάτων. Δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα κατασκευής των αντίστοιχων έργων, με ιδιαίτερη έμφαση στην ιεράρχησή τους με επικαιροποιημένα υδρολογικά στοιχεία (προϋπόθεση καθοριστικής σημασίας για το Ηράκλειο και της δραματικής επιδείνωσης των χρήσεων γης), όπως η μελέτη του ΟΑΝΑΚ από το 1995 που αφορά τα παραπάνω και να προχωρήσει άμεσα η εφαρμογή της.
Ο περιβαλλοντικός σχεδιασμός να αποτελέσει ουσιαστική συνιστώσα στα έργα αντιπλημμυρικής προστασίας.
Δέσμευση των απαιτούμενων αντίστοιχων κονδυλίων με σαφή καταγραφή τους στους προϋπολογισμούς του κράτους και αντίστοιχα στο Π/Υ του Δήμου για το 2015. Άμεσα μέτρα, έργα, παρεμβάσεις υπέρ των πληγέντων που θα περιορίζουν, αν δεν εξαλείφουν, τις επιπτώσεις από την εκδήλωση των όποιων πλημμυρικών φαινομένων.
Δημιουργία ενιαίου κρατικού φορέα, κόντρα στις προβλέψεις του “Καλλικράτη”, που θα έχει την ευθύνη για τη λήψη, την υλοποίηση και τον έλεγχο τήρησης των επιβαλλόμενων μέτρων.
* Ο Μανώλης Συντυχάκης είναι κοινωνιολόγος και δημοτικός σύμβουλος Δήμου Ηρακλείου.
