Γενάρης του 1951 και η νεοελληνική μας λογοτεχνία χάνει ένα επίλεκτο μέλος της, τον άνθρωπο που την τίμησε με το παραπάνω, που προσέφερε και μας έδωσε πολλά. Πρόκειται για τον ποιητή και συγγραφέα, Γεώργιο Δροσίνη.
Αυτή την εποχή, καρδιά του χειμώνα και συγκεκριμένα στις 3 του Γενάρη, ο μεγάλος μας ποιητής έφυγε για το αιώνιο ταξίδι, τέτοιες μέρες, και οι Αθηναίοι μαθαίνοντας το θλιβερό νέο συγκλονίστηκαν. Ο Δροσίνης ήταν συνοδοιπόρος του Κωστή Παλαμά, κάτι που επιβεβαιώνεται από μια αφιέρωση βιβλίου του, του δεύτερου προς τον πρώτο.
“Συνοδοιπόροι ναι, μαζί κινήσαμε,
στης Τέχνης το γλυκοξημέρωμα - όμως
με του καιρού το πέρασμα, χαράκτηκε
του καθενός μας χωριστός ο δρόμος”.
Οι αθηναϊκές εφημερίδες αφιέρωσαν πολλές στήλες για να περιγράψουν τη ζωή και το έργο του και θα έλεγε κανείς, ότι με τα πολλά δημοσιεύματά τους προσπάθησαν να διορθώσουν τις παραλείψεις που έγιναν στο παρελθόν, αφού όσο ζούσε ο Δροσίνης δεν είχαν ασχοληθεί μαζί του, όπως έπρεπε. Μ’ άλλα λόγια, είχαμε μια μετά θάνατον αναγνώριση ενός μεγάλου ποιητή. Ενα φαινόμενο που δυστυχώς συχνά εμφανίζεται στον τόπο μας όχι μόνο για ποιητές αλλά και για πολλούς άλλους.
Ο θάνατος του ποιητή Γεωργίου Δροσίνη προκάλεσε ιδιαίτερη συγκίνηση στους απλούς ανθρώπους. Πόσοι και πόσοι δεν θυμήθηκαν εκείνο το ωραίο τραγούδι και χιλιοτραγουδισμένο: “Ετίναξε την ανθισμένη αμυγδαλιά”. Πώς όμως προήλθε αυτό το τραγούδι; Ποιοι ήταν οι λόγοι που ώθησαν τον ποιητή Γεώργιο Δροσίνη να γράψει αυτούς τους στίχους; Το παρασκήνιο στο ποίημά του αυτό αφορά μια χαριτωμένη μούσα, την ξαδέλφη του Δροσίνα Δροσίνη. Ο Γεώργιος Δροσίνης μόλις είχε γυρίσει τότε από τη Γερμανία όπου σπούδαζε ιστορία της τέχνης, νέος, καλλιεργημένος και αρκετά όμορφος, επισκέφθηκε την ξαδέλφη του Δροσίνα, η οποία ήταν μαθήτρια του Αρσακείου, νέα, ηλικίας 16 χρόνων και αρκετά συμπαθητική. Καλή μαθήτρια και αρκετά επαναστατική. Η ίδια διηγείται, ότι στην Αθήνα είχε και άλλους γνωστούς, όπως το θείο της Χρηστάκη Δροσίνη, πατέρα του ποιητή. Κάθε Χριστούγεννα και Πάσχα, πήγαινε στο σπίτι τους όπου περνούσε πολύ καλά, τόσο με την ξαδέλφη της Κάκια, όσο και με τον ξάδελφό της Γεώργιο Δροσίνη, τον μετέπειτα ποιητή. Και η ίδια συνεχίζει: “Κόντευα τα 17 χρόνια! Ενας γλυκός χειμώνας έκανε τις αμυγδαλιές ν’ ανθίσουν πρόωρα. Το σπίτι του θείου μου ήταν τότε εκεί που είναι σήμερα η Ιονική τράπεζα, Πανεπιστημίου και Πεσματζόγλου γωνία. Ο Γιώργος Δροσίνης, στρατιώτης τότε του μηχανικού θα μας πήγαινε, εμένα και την αδελφή του Κάκια, περίπατο. Ηταν όμως νωρίς και κάθησε στο δωμάτιό του για να γράψει κάτι. Εγώ και η Κάκια κατεβήκαμε στον κήπο. Τρέχαμε, παίζαμε και ξαφνικά βρεθήκαμε ανάμεσα σε δύο ανθισμένες αμυγδαλιές. Θεέ μου! είπα μέσα μου, τι ομορφιά! Αχ και να μ’ άκουγαν, ήθελα να τις ρωτήσω, να τις μιλήσω, μήπως και μου πουν το μυστικό της ομορφιάς τους. Ολοένα και τις πλησίαζα, τις κούνησα και βρέθηκα κάτω από μια καταρρακτώδη ανθορρόη, που με μετέβαλε κι εμένα σε ανθισμένη αμυγδαλιά. Τα μαλλιά μου, τα μπράτσα μου, οι ώμοι μου, ήταν γεμάτα από απαλά ανθόφυλλα αμυγδαλιάς. Υστερα, αφού μου τίναξε τ’ ανθόφυλλα από τα μαλλιά μου και το φόρεμά μου η Κάκια, ανεβήκαμε στο δωμάτιο όπου ο Γιώργος μας περίμενε για να πάμε περίπατο. Προηγουμένως όμως, ο μεγάλος ποιητής είδε από το παράθυρο την όμορφη αυτή εικόνα και την μετέφερε στο χαρτί του”.
Πράγματι έτσι και έγινε. Το 1882 για πρώτη φορά δημοσιεύεται η “Ανθισμένη Αμυγδαλιά” στην πολιτικοσατιρική εφημερίδα “Ραμπαγάς”. Εκδότης της ο Σίφνιος δημοδιδάσκαλος Κλεάνθης Τριαντάφυλλος μαζί με τον κυνηγημένο από τους Τούρκους της πόλης για αδικήματα Τύπου επίσης θαρραλέο δημοσιογράφο, Βλάση Γαβριηλίδη. Και οι δυό τους στις 14 Αυγούστου του 1878 αποφασίζουν να εκδώσουν την προαναφερόμενη εφημερίδα που από το πρώτο της φύλλο δέχεται την επίθεση του πανίσχυρου κατεστημένου. Ο Τριαντάφυλλος κλείνεται στη φυλακή και από εκεί βγάζει το δεύτερο φύλλο:
“Και μέσα από τα σίδερα
της φυλακής ακόμα
δεν κλειέται, δεν βουβαίνεται
του Ραμπαγά το στόμα...”
Ανάμεσα στους επώνυμους μαχητές της δημοκρατίας που έδωσε μάχη με τα άρθρα του για μια καλύτερη και υγιή κοινωνία ήταν και ο Ρόκος Χοϊδάς!
Φυσικά και ο Ρόκος Χοϊδάς και ο Κλεάνθης Τριαντάφυλλος φυλακίστηκαν.
‘Οταν επρόκειτο να δικαστεί ο Τριαντάφυλλος προσφέρθηκαν 12 δικηγόροι να τον υπερασπίσουν και ο εγγονός του Γέρου του Μωριά, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, περισσότερο γνωστός με το ψευδώνυμο Φλαέζ, στενός φίλος και συνεργάτης του Κλεάνθη Τριαντάφυλλου, που δήλωσε: “Δίνω το σπαθί του πατέρα μου, του Γενναίου Κολοκοτρώνη, και αν αυτό δεν είναι εγγύηση αρκετή, υποθηκεύω το σπίτι μου”. Εκτός του Γεωργίου Δροσίνη στην εφημερίδα αυτή δημοσίευσε τους πρώτους σατιρικούς στίχους του, ο Κωστής Παλαμάς.
Ακόμα υπήρχαν άρθρα του Σουρή του Καμπούρογλου, του Καμπά και του Κουρτίδη. Οι περισσότεροι βέβαια με ψευδώνυμα.
Θα επανέλθω όμως στο μεγάλο δημιούργημα του Δροσίνη, την ανθισμένη αμυγδαλιά. Ενα τραγούδι που ποτέ δεν έλλειψε από τα χείλη της νιότης. Ενας αγαπημένος σκοπός για όλους και ειδικά για τους παλιούς Αθηναίους. Ενας σκοπός που και σήμερα μας συνεπαίρνει και μας συγκινεί με τη μελωδία του.
Η ξαδέλφη του ποιητή ένιωσε ιδιαίτερη χαρά, αφού για την ίδια γράφτηκαν αυτοί οι μοναδικοί στίχοι. Αργότερα παντρεύτηκε τον δικηγόρο Μελετόπουλο και απέκτησαν έξι παιδιά. Η Δροσίνη Μελετοπούλου πέθανε σε βαθιά γεράματα, σε ηλικία 101 χρονών το 1962. Οπως το είχε προβλέψει ο ξάδελφός της, ο ποιητής, πράγματι έγινε μια “γριούλα με κάτασπρα μαλλιά”.
Απ’ ό,τι φαίνεται το πνεύμα του Δροσίνη συνέλαβε κάποιο συμβολισμό, την ώρα που τα άνθη έρρεαν πάνω στην ξαδέλφη του! Και εκείνοι οι στίχοι... οι γεμάτοι λεπτότητα, τρυφερότητα, ευαισθησία και έντονο συναισθηματισμό. Είχε ο ποιητής αυτό το μεγάλο χάρισμα, να μας μεταφέρει παράλληλα με το βαθύ και μεστό νόημα των στίχων και την εικόνα του κάθε πράγματος.
“Ετίναξε την ανθισμένη αμυγδαλιά...” λοιπόν. Μια νότα μελωδική που έδινε ξεχωριστό τόνο στη ζωή εκείνης της εποχής! Τότε που οι ρομαντικοί έπιαναν τα σοκάκια και έκαναν καντάδες. Ενας τρόπος ερωτικής εξομολόγησης των νέων προς τις νέες. Επίκεντρο οι γραφικές συνοικίες της Αθήνας, όπως η Πλάκα, η Νεάπολη και η περιοχή του Ψυρρή.
Ισως, σήμερα, ο όρος αυτός της καντάδας να είναι άγνωστος για τους νέους μας, αλλά άγνωστοι μπορεί να είναι και οι στίχοι της ανθισμένης αμυγδαλιάς. Ποιος άραγε θα τους τραγουδήσει ή ποιος θα τους ακούσει; Σήμερα ο τρόπος διασκέδασης διαφέρει, η μουσική είναι εκκωφαντική, της νύχτας η σιγαλιά έχει και αυτή διαταραχθεί από το θόρυβο των αναρίθμητων τροχοφόρων. Οσο δε για την επικοινωνία των νέων μας με τις νέες και αυτή έχει απλουστευτεί μέσω των κινητών, των μηνυμάτων και των e-mails, αλλά και κάθε σύγχρονων μέσων!
