“Στην κατατονία του καθʼ ημέραν βίου αντιδρώ με το έργο τέχνης”
Ο σκηνοθέτης και καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης Τηλέμαχος Μουδατσάκις μιλά στην “Π” με αφορμή τη βράβευση της παράστασης “Πέρσες” του Αισχύλου με το βραβείο UNESCO για το 2014
Κάθε φορά που ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης, συγγραφέας και σκηνοθέτης, ιδρυτής του θεάτρου των Vivi, κ. Τηλέμαχος Μουδατσάκις, αποφασίζει να παρουσιάσει τη δουλειά του, αποσπά διακρίσεις και όχι μονάχα σε τοπικό επίπεδο.
Η ιστορία επαναλαμβάνεται και με την παράσταση «Πέρσες» του Αισχύλου που εισήγαγε μία νέα μέθοδο σε διεθνές επίπεδο για την ερμηνεία της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας. Η παράσταση είχε μοναδική απήχηση στην Ευρώπη και ο σκηνοθέτης απέσπασε το βραβείο-εξαιρετική διάκριση της UNESCO για το 2014.
Οι «Πέρσες», ούτως ή άλλως, είναι έργο σταθμός για την ευρωπαϊκή ιστορία, αλλά και συλλήβδην για την τύχη της ηπείρου, αφού εδώ ο αθηναϊκός στόλος συνέτριψε τον Περσικό στη Σαλαμίνα και ανέκοψε την διείσδυση της Ανατολής στην Δύση.
Οι “Πέρσες” του θεάτρου των Vivi είχαν πολλαπλά επαινεθεί στην Ευρώπη με τη σημαίνουσα συμμετοχή της Ελλάδας-Κρήτης στο μεγαλύτερο πολιτιστικό φόρουμ για το θέατρο στον κόσμο στην Avignon της Γαλλίας.
Την διεθνή αυτή συμμετοχή είχε στηρίξει ο Δήμος Χερσονήσου, στον οποίο οφείλεται και το αίτιο για την διεθνή αυτή διάκριση.
Η εφημερίδα Marseillaise είχε γράψει: Η μαγεία της σωματικής έκφρασης φράσεως που μορφώνονται σαν κραυγές πολέμου, χορικά άσματα που βγαίνουν από τα σπλάχνα αυτοί οι Πέρσες αιχμαλωτίζουν της αισθήσεως...»
Ο Τ. Μουδατσάκις, σε συνέντευξή του στην «Π» τονίζει πως «οι αρχαίοι, οι κλασσικοί συγγραφείς έχουν αποφανθεί για όλα, για την περιπέτεια της ανθρώπινης φύσης στον φλοιό της γης. Το μήνυμα τους είναι διαχρονικό, επιβεβλημένο ωστόσο με ποιητικούς όρους τέτοιους, ώστε το δίδαγμα, η σοφία, τα επιχειρήματα όπως τα αναπτύσσουν τα πρόσωπα στον διάλογο, να προκαλεί ταυτοχρόνως με τον προβληματισμό και αιτία μέγιστης απόλαυσης».
Τι σημαίνει για σας η διάκριση σας από την UNESCO; Πρόκειται για ένα βραβείο που τιμά στο πρόσωπό σας όλη την Κρήτη.
«Ένα βραβείο είναι πάντα μια τιμή για το έργο του καλλιτέχνη. Η τιμή όμως αυτή απευθύνεται και σε εκείνους που τον ενθάρρυναν στη δημιουργία του βραβευμένου έργου και αυτοί είναι ορισμένοι Δήμοι, κυρίως της Χερσονήσου αλλά και του Ηρακλείου, της Ιεράπετρας και ο Δήμος Μινώα. Η τιμή είναι για την Κρήτη συλλήβδην, ακόμη και γιʼ αυτούς που αμέλησαν να απαντήσουν στο αίτημά μου για στήριξη της εξόδου μας στην Αβινιόν, το μεγαλύτερο φόρουμ για το θέατρο στον κόσμο. Εκεί οι «Πέρσες» μας είχαν μέγιστο εκτόπισμα. Γιʼ αυτό και το βραβείο – τιμητική διάκριση».
Ποια ήταν η ανταπόκριση των Ευρωπαίων στην παράσταση «Πέρσες»;
«Το είπα ήδη, η αποδοχή, η επικρότηση της δουλειάς μας από το διεθνές κοινό ήταν ανεκτίμητη. Ο Τύπος και οι κριτικοί αναλυτές της παράστασης μίλησαν για ένα μετατραγικό ύφος. Αλλά και στην Ελλάδα, στην Αθήνα όπου οι «Πέρσες» παίζονται για τρεις μήνες, οι κριτικές δεν υστέρησαν. Αλλά και στην Κρήτη οι εντυπώσεις ήταν ιδιαιτέρως εποικοδομητικές. Ο καθηγητής της φιλοσοφίας Πέτρος Αναστασιάδης – ένας από τους σημαντικότερους διανοούμενους σήμερα στην Ελλάδα – μας επισήμανε ότι η παράστασή μας αυτή ανατρέπει τον ορισμό της τραγωδίας κατά Αριστοτέλη ως μίμηση πράξεως. Αν λοιπόν δεν είναι «μίμηση», τι είναι; Ερώτημα επικίνδυνα γόνιμο και έφορο για έναν ερευνητή καλλιτέχνη».
Μπορείτε να συγκρίνετε τους Έλληνες θεατές με τους Ευρωπαίους;
«Οι θεατές είναι παντού οι ίδιοι, στην ίδια κλίμακα, απλώς σʼ ένα διεθνές φόρουμ, όπως αυτό της Αβινιόν έχει περισσότερους πληροφορημένους θεατές, γνώστες του θεάτρου, συλλέκτες παραστάσεων και ως εκ τούτου η γνώμη τους, οι αντιδράσεις τους είναι ιδιαιτέρως χρήσιμες για τη δουλειά μας, ακόμη και αν αυτή τους η γνώμη είναι απορριπτική. Ούτως ή άλλως το έργο Τέχνης – μια παράσταση απευθύνεται σε θεατές, σʼ ένα κοινό που ανάλογα με το είδος της Τέχνης, συχνάζει στα θέατρα, στις αίθουσες συναυλιών κ.α. Όλοι οι θεατές μας είναι απαραίτητοι».
