
Του Γιάννη Ζωράκη
Όλες τις ελπίδες της ρίχνει η αγορά στις τελευταίες ημέρες πριν από την Πρωτοχρονιά, με την ευχή πως εφόσον σήμερα προκηρυχθούν εκλογές, δεν πρόκειται να παγώσει η κατανάλωση μέσα στον επόμενο μήνα.
Η τελευταία Κυριακή πριν από την Πρωτοχρονιά έδειξε σαφή σημάδια ανάκαμψης και τόνωσης της αγοραστικής κίνησης, όχι όμως σε τέτοιο βαθμό που να καλύπτουν το χαμένο έδαφος μιας ολόκληρης χρονιάς. Ο κόσμος που κατέβηκε στις αγορές ήταν υπερβολικά πολύς, χωρίς ωστόσο η κίνηση να μετουσιώνεται σε καταναλώσεις.
Τα εστιατόρια και οι καφετέριες ήταν ασφυχτικά γεμάτες, όμως στα καταστήματα οι αγορές γίνονταν με πολύ μεγάλη προσοχή και όσο το δυνατόν πιο προσεκτικά. Στο σύνολο τους οι καταναλωτές μετρούσαν μέχρι και το τελευταίο ευρώ, ενώ η αγορά αν και βίωσε μία από τις καλύτερες ημέρες μέσα στο έτος, δεν κατάφερε να φθάσει τα επίπεδα προηγούμενων ετών.
Την ίδια στιγμή, η γενικότερη κατάσταση στην Ελλάδα δείχνει με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο ότι κάθε πέρυσι είναι και καλύτερα, αφού χρόνο με το χρόνο οι τζίροι σε όλα τα επίπεδα μειώνονται.
Όλοι οι “μεγάλοι” ανοιχτοί
Σε κίνηση στρατηγικής για τους μεγάλους παίκτες μετατράπηκε τελικά το αίτημα του Εμπορικού Συλλόγου Ηρακλείου να ανοίξουν τα μαγαζιά την Κυριακή 28 Δεκεβμρίου, αντί της Κυριακής 14 Δεκεμβρίου.
Η απόφαση της Περιφέρειας να επιτρέψει στα καταστήματα να ανοίξουν στις 28 Δεκεμβρίου ήταν αυτή που δεν βοήθησε τελικά την τοπική επιχειρηματικότητα, αλλά τους “μεγάλους παίκτες” και τις πολυεθνικές επιχειρήσεις.
Κι αυτό γιατί η Περιφέρεια μπορούσε μεν να επιτρέψει το άνοιγμα των καταστημάτων και την Κυριακή 28 Δεκεμβρίου, δεν μπορούσε ωστόσο να απαγορεύσει το άνοιγμα των καταστημάτων στις 14 Δεκεμβρίου, αφού εφόσον το έκανε θα έβγαζε μια απόφαση παράνομη, σύμφωνα με το νόμο 4177, που επιτρέπει το άνοιγμα των καταστημάτων δύο Κυριακές πριν από τα Χριστούγεννα.
Αυτή την απόφαση όμως εκμεταλλεύτηκαν τελικά πολυεθνικές επιχειρήσεις που άνοιξαν τρεις συνεχόμενες Κυριακές, αφού ο συνδυασμός νόμου και απόφασης της Περιφέρειας ήταν με το μέρος τους και τις καθιστούσε απόλυτα νόμιμες.
Το συγκεκριμένο ζήτημα είχε ανακύψει και πέρυσι με αντίστοιχο τρόπο, αλλά απ’ ό,τι φαίνεται στην ίδια λογική κινήθηκαν τα πράγματα και φέτος. Έτσι οι τοπικοί επιχειρηματίες δεν εκμεταλλεύτηκαν τρεις Κυριακές αλλά μόνο δύο, ενώ οι πολυεθνικές στην πλειοψηφία τους αξιοποίησαν και τις τρεις Κυριακές, αφού το άνοιγμα των καταστημάτων τους ήταν νόμιμο σύμφωνα με τον 4177 και την απόφαση της Περιφέρειας.
Φόβος για τις εκλογές
Τρόμος επικρατεί στις αγορές από το πολύ πιθανό σενάριο να προκηρυχθούν σήμερα πρόωρες εκλογές.
Εφόσον κάτι τέτοιο τελικά γίνει (που θεωρείται το πιθανότερο σενάριο), οι έμποροι θεωρούν ότι αυτόματα συνεπάγεται ένα πάγωμα στην αγορά εξαιτίας του κλίματος αβεβαιότητας που θα ακολουθήσει.
Κάτι τέτοιο όμως σημαίνει πρακτικά ότι πρώτον οι αγορές δεν πρόκειται να καλύψουν χαμένο έδαφος ως την παραμονή και δεύτερον, η περίοδος των εκπτώσεων θα μετατραπεί σε μια περίοδο απραξίας και φόβου για πιθανή ακυβερνησία με απρόβλεπτες συνέπειες.
Αυτό είναι ένα σενάριο που η αγορά στο σύνολο της απεύχεται, ωστόσο θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι πριν την παραμονή της Πρωτοχρονιάς οι εκλογές θα έχουν προκηρυχθεί.
Κι άλλη πτώση
στην αγορά
Παρά τις θετικές προσδοκίες και τις προσπάθειεις που γίνονται, τα πρώτα συγκριτικά πανελλαδικά στοιχεία δείχνουν γενικές μειώσεις στους τζίρους σε σχέση με πέρυσι.
Οι μέρες με τη μεγαλύτερη αγοραστική κίνηση, σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα στοιχεία, αναφέρονται με σειρά σημαντικότητας, η προπαραμονή των Χριστουγέννων 23/12, η οποία σύμφωνα με 5 στους 10 εμπόρους ήταν η καλύτερη μέρα από άποψη αγοραστικής κίνησης και τζίρου, ενώ για 3 στους 10 ήταν η παραμονή των Χριστουγέννων 24/12. Κατά γενική ομολογία τα εμπορικά καταστήματα δεν είχαν ιδιαίτερη κίνηση τη Κυριακή 14/12, ενώ σύμφωνα με 2 στους 10 δούλεψαν πολύ ικανοποιητικά τη Κυριακή 21/12 πριν τα Χριστούγεννα και τη τελευταία Κυριακή του χρόνου 28/12, επιβεβαιώνοντας το αίτημα η αγορά να παραμένει ανοιχτή, όπως παραδοσιακά συμβαίνει από το 1966.
Ακόμα χειρότερο είναι το γεγονός πως οι μεγαλύτερες πτώσεις παρατηρούνται στα είδη ένδυσης και υπόδησης που επιβεβαιώνουν την αδυναμία των καταναλωτών να ξοδέψουν αλλά και τον δραματικό περιορισμό των εισοδημάτων.
Θετικό στοιχείο στην κίνηση πανελλαδικά, έτσι όπως καταγράφεται από την ΕΣΕΕ αποτελεί το γεγονός πως σταθερή παραμένει σε σχέση με πέρυσι η ζήτηση των βιβλίων.
Η συγκεκριμένη κατάσταση είναι ενδεικτική του τι επικρατεί στην αγορά, με τους καταναλωτές ναι μεν να κατεβαίνουν στις αγορές, αλλά να επιλέγουν με μεγάλη προσοχή οικονομικά δώρα για τις υποχρεώσεις τους ή όσο το δυνατόν φθηνότερα ρούχα και παπούτσια για τους ίδιους.
«Εάν τελικά τα αποτελέσματα της εμπορικής κίνησης της περιόδου των Χριστουγέννων επιβεβαιωθούν από τη κίνηση της Πρωτοχρονιάς και συνεχιστούν κατά τη διάρκεια των χειμερινών εκπτώσεων, τότε η κατάσταση θα είναι ιδιαίτερα ανησυχητική για το μέλλον των εμπορικών επιχειρήσεων» αναφέρει ο πρόεδρος της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Ελληνικού Εμπορίου κ. Βασίλης Κορκίδης για να προσθέσει ωστόσο ότι «ο εμπορικός κόσμος παρά ταύτα συνεχίζει να ελπίζει ότι θα βρεθεί τελικά η λύση, ώστε να αντιστραφεί το κλίμα στην ελληνική αγορά».

