Του π. Ηλία Βολονάκη

Όσο κι αν έχουμε στη διάθεση μας ανέσεις που έλειπαν από προηγούμενες γενεές, όσο θαυμαστά και άγια είναι στις μέρες μας τα ανθρώπινα επιτεύγματα, στο βάθος όλοι οι άνθρωποι ζητούμε περισσότερο φως, περισσότερη αλήθεια, περισσότερο νόημα στη ζωή μας.

Τα βάσανα, οι αρρώστιες, η φτώχεια μας, ο θάνατος, εξακολουθούν να μας καταδυναστεύουν. Το κακό με χίλια πρόσωπα απλώνει τα δίκτυα του και τυραννεί την ανθρώπινη ύπαρξη και κοινωνία. Χρειαζόμαστε Λύτρωση. Τα Χριστούγεννα είναι η ελπίδα μας, η λύτρωση και η σωτηρία μας.

« Ο Θεός ένηθρώπησεν ίνα ημείς θεοποιηθώμεν » θα διακηρύξει ο μέγας Αθανάσιος. Η ένδυση του Θεού με την ανθρώπινη σάρκα αποτελεί κορυφαία πράξη του ουρανού να αγκαλιάσει το εφθαρμένο δημιούργημα Του, προσφέροντας την ύψιστη δυνατότητα να ζήσει και να θεωθεί. Με την σάρκα του ο Χριστός ήρθε στον κόσμο για να αναπλάσει τον Αδάμ και όλη τη δημιουργία, θα μας βεβαιώσει ο Άγιος Συμεών ο νέος θεολόγος.

Δεν είναι απλή κίνηση του Χριστού η Σάρκωση. Είναι ζωτική έκφραση υπέρτατης αγωνίας και υπέρτατης αγάπης του Δημιουργού για το Δημιούργημα του.

Ο Θεός αγκαλιάζει το ανθρώπινο σώμα, το εξαγνίζει και ταυτόχρονα ανοίγει τον Ουρανό για να μπορέσει, αν ο ελεύθερος άνθρωπος το θελήσει, να γευθεί την ελπίδα της θεώσεως. Ο ιερός Χρισόστομος μας διδάσκει:

«Με το όνομα Του, ο θάνατος καταλύθηκε, άνοιξαν διάπλατα οι πόρτες του Παραδείσου, στάλθηκε το ‘Αγιο Πνεύμα, οι δούλοι έγιναν ελεύθεροι, οι εχθροί, οι γιοι, οι ξένοι έγιναν κληρονόμοι, οι άνθρωποι άγγελοι. Γιατί λέγω άγγελοι, ο Θεός έγινε άνθρωπος και ο άνθρωπος Θεός. Ο ουρανός δέχθηκε τη γήινη φύση, η γη δέχθηκε αυτόν που κάθεται πάνω στα Χερουβίμ, μαζί με το αγγελικό στράτευμα. Το μεσότοιχο γκρεμίσθηκε, ο φραγμός καταλύθηκε, τα διαιρεμένα ενώθηκαν, το σκοτάδι σβήστηκε, το φως έλαμψε, ο θάνατος κατατροπώθηκε».

Τη θαυμαστή αυτή θεοφανεία ο Απόστολος Παύλος την ονομάζει ευαγγέλιο και αποκάλυψη.

Οι πατέρες της Εκκλησίας μας αφιέρωσαν για τη Σάρκωση του Θεού Λόγου υπέροχους λόγους. Πλάι τους στέκονται και οι ιεροί υμνωδοί, που πρόσφεραν στον ενανθρωπήσαντα Υιό του Θεού τους ωραιότερους ύμνους τους. Αυτοί ξεδιπλώνουν μπροστά μας με παραστατικότητα τα γεγονότα και τονίζουν γλαφυρά το ανώτερο μεγαλείο της θεϊκής συγκατάβασης.

«Ο Πατήρ ηυδόκησε· ο Λόγος σαρξ εγένετο και η Παρθένος έτεκε Θεόν ενανθρωπίσαντα. Αστήρ μηνύει· μάγοι προσκυνούσι· ποιμένες θαυμάζουσι· και η κτίσις αγάλλεται»

(Τροπάριο αινών 25 Δεκεμβρίου)



«Ο Λόγος σαρξ εγένετο»

Ο όσιος Ιουστίνος Πόποβιτς τονίζει. Με την ενανθρώπιση ο Θεός Λόγος έδειξε ότι ο Θείος Λόγος είναι η ουσία της φύσεως μας, το θεμέλιο του ανθρώπινου είναι μας, η βάση της ανθρώπινης μας ζωής και υπάρξεως.

Η καταγωγή μας είναι από τον θεό, δια τούτο και το είναι μας και η ζωή μας και η ύπαρξη μας εξαρτώνται εξ ολοκλήρου από τον Θεό. (πραξ. 17,28 και Κολ.3,1-4).

Εις τον Λόγο ευρίσκεται ο παράδεισος, ενώ εκτός της λογικότητας η κόλαση. Για όλα αυτά η ημέρα της Γεννήσεως του Θεού Λόγου εν σαρκί -Τα Χριστούγεννα- είναι εορτή θαυμαστή για το μεγαλείο της και δια το μυστήριο της και το νόημα της.

Εορτάζοντας τα Χριστούγεννα, ουσιαστικά, ομολογούμε και δοξάζουμε το μοναδικό αληθινό νόημα και τον λόγο της ανθρώπινης υπάρξεως, του ανθρωπίνου πνεύματος της ανθρώπινης ζωής. Διότι κατά την ημέρα της του Κυρίου Γεννήσεως «ανέτειλε τω κόσμω το φως το της γνώσεως» του θείου θελήματος.

Με την γέννηση του Θεού εν σώματι εγεννήθη σ'αυτόν τον κόσμο όλος ο Θεός, όλη η Αλήθεια του Θεού, όλη η Δικαιοσύνη του Θεού, όλη η Αγάπη του Θεού, όλη η Αγαθότης του Θεού, όλο το έλεος του θεού. Γι’ αυτό όλοι οι πεινώντες και διψώντες του Θεού και την δικαιοσύνη αυτού, μέσα στην πνευματική έξαρση και την άπειρη χαρά τους, χαιρετίζουν όλα τα όντα και όλη την κτίση με τον χριστουγεννιάτικο χαιρετισμό «Χριστός Γεννάται, δοξάσατε».

Για να κλείσουμε τις σκέψεις αυτές προσθέτουμε και τα λόγια του αειμνήστου π. Μιχαήλ Καρδαμάκη.

Η Σάρκωση είναι το κλειδί της Ερμηνείας του κόσμου, αυτής της νέας υπάρξεως κοντά στον Θεό. Ο Σαρκωθείς Λόγος γίνεται το «νέο μέτρο, πάντων χρημάτων», ο Θεανθρώπινος σκοπός για τον οποίο κτίστηκαν τα πάντα. Η είσοδος του Θεού στην ιστορία της ανθρωπότητος ανοίγει τη θύρα προς τα έσχατα της Βασιλείας των Ουρανών.

Τίποτε πλέον δεν είναι θρησκεία ή μία θρησκευτική μεταφυσική αναζήτηση αλλά Θεανθρώπινη κοινωνία, είναι Εκκλησία. (Πραξ. 26,5, Κολ. 2,18, Ιακώβου 1,26 κ' 27).

Η Εκκλησία είναι η σάρκα του κόσμου, η ανθρώπινη φύση την οποία ο Χριστός εποίησε Σώμα Του.

Η Εκκλησία είναι η χαρά της τελειώσεως της χριστιανικής μας υπάρξεως, που μας προσκαλεί να μαθαίνουμε, να θαυμάζουμε μέσα σ'αυτήν την ίδια «πόλη του ζώντος Θεού, τον ζώντα Χριστό, μαζί με όλη την πανήγυρη και την Εκκλησία των πρωτοτόκων, των απογεγραμμένων στους ουρανούς» (Εβρ. 12, 22 και 24).

Και μέσα σ'αυτήν την εόρτιο και ένδοξο σύναξη, την Εκκλησία, τον ναό του Θεού, να διακρίνουμε τον έτερο ναό, έμψυχο παλάτι, του σώματος του Κυρίου, το υπέροχο πρόσωπο της Παρθένου Μαρίας, μητέρας του Κυρίου και Σωτήρος Χριστού, του Βασιλέως της δόξης, παρισταμένη ως βασίλισσα εκδεξιών του, βασίλισσα πάντων των ανθρώπων. (Ψαλ. 44,10).

Ένα πρόσωπο, απαστράπτον φως και ωραιότητα, γεμάτο χαρά και αγάπη, φιλανθρωπία και ευσπλαχνία.

Η Θεοτόκος Μαρία δεν είναι ένα από τα διακοσμητικά στοιχεία που συνθέτουν τη φυσική σκηνή της Γεννήσεως. Είναι φορέας του μυστηρίου, που άλλαξε την μεταπτωτική σκηνή του κόσμου.

Παρά ταύτα ο άνθρωπος, που ερεύνησε της γης τα έγκατα και της θάλασσας τα βάθη, δεν θέλησε να ερευνήσει το βάθος της ψυχής του για να μπορέσει να την ελευθερώσει από τα ποικίλα πάθη και να προσαρμόσει τη ζωή και τις πράξεις του προς τα διδάγματα του Ευαγγελίου. Ο άνθρωπος, ο οποίος ανέβηκε και σ' αυτή τη σελήνη, δεν κατόρθωσε να φθάσει μέχρι το ύψος της χριστιανικής διδασκαλίας και να την καταστήσει κανόνα ζωής. Και το αποτέλεσμα; Αντί της αλήθειας κυριαρχεί το ψεύδος. Αντί της δικαιοσύνης, η αρπαγή και η αδικία βασιλεύουν. Αντί της αγάπης και της μακροθυμίας, η πονηρία και η αντεκδίκηση, το μίσος και η εχθρότητα. Αντί της ειρήνης ο πόλεμος και οι συγκρούσεις.

Έλλειψη πνεύματος, καλής θελήσεως, πνεύματος αδελφότητος και ευκρινούς συνεργασίας μεταξύ των ανθρώπων, των πολιτικών και των λαών. Βιώνουμε καθημερινά ηθικές πτώσεις, οικονομικές κρίσεις, ανισότητες, κοινωνικές αναστατώσεις, φυλετικές διακρίσεις. Που είναι η μεγάλη διακήρυξη του αποστόλου των Εθνών, που περιλαμβάνεται στην επιστολή του προς Γαλάτας; (Γαλάτ.3, 26-28).

« Είστε λοιπόν, όλοι παιδιά του Θεού, αφού πιστεύετε στον Ιησού Χριστό. Κι αυτό, γιατί όσοι βαπτιστήκατε στο όνομα του Χριστού, έχετε ντυθεί το Χριστό. Δεν υπάρχει πια Ιουδαίος και ειδωλολάτρης, δεν υπάρχει δούλος και ελεύθερος, δεν υπάρχει άντρας και γυναίκα όλοι είστε ένας, χάρη στον Ιησού Χριστό. »

Εορτάζοντας κάθε χρόνο το κοσμοσωτήριο γεγονός της θείας Σάρκωσης, βοηθούμαστε να συνειδητοποιήσουμε την τεράστια σημασία που έχει για μας, για τον κάθε άνθρωπο προσωπικά η Γέννηση του Χριστού.

Δουλεύοντας συνεχώς στη ματαιότητα της πρόσκαιρης αυτής ζωής διαπιστώνουμε ότι δεν μπορούμε να απελευθερωθούμε με τις δικές μας μόνο δυνάμεις. Ο Ιησούς γεννάται και απεργάζεται τη σωτηρία του κόσμου με ένα τρόπο ασυνήθιστο. Με την αθόρυβη έλευσή του στον κόσμο, με την φάτνη, με το Σταυρό. Έτσι ο κόσμος γεμίζει ελπίδα με το χαμόγελο ενός παιδιού, του νεογέννητου Ιησού, του Λόγου, του Θεού και τη σιωπηλή αγάπη μιας νέας μητέρας, της Θεοτόκου, η οποία εκπροσωπεί ό,τι καλύτερο έχει η ανθρωπότητα.

Ο Ιησούς με τον ίδιο ασυνήθιστο τρόπο έρχεται και σήμερα να γεννηθεί στην ύπαρξή μας. Και όσοι τον δεχόμαστε ανακαλύπτουμε ότι η σωτηρία μέσα μας συντελείται με την αθόρυβη βίωση της αδυναμίας και της αγάπης. Τη βιώνουμε μυστικά, ταπεινά και ουσιαστικά σε κάθε Θεία Ευχαριστία.

Για τη μεγάλη εορτή των Χριστουγέννων, ο Ιερός Χρυσόστομος μας εντυπωσιάζει με τα λόγια του και την πρόσκλησή του. «Δια τούτο σέβομαι πάρα πολύ την ημέρα αυτή και την αγαπώ και φανερώνω ενώπιων σας τον έρωτά μου, δια να σας κάμω συμμέτοχους του έρωτος. Δια τούτο σας παρακαλώ όλους και σας ικετεύω να έρθετε με όλη σας την προθυμία και επιμέλεια, να αδειάσει ο καθένας το σπίτι του, για να ιδούμε τον δεσπότην μας εξαπλωμένο στο παχνί, τυλιγμένο με σπάργανα. ένα θέαμα φρικτό και παράδοξο. Διότι ποια απολογία θα έχουμε και ποία συγνώμη, όταν αυτός μεν για μας κατεβαίνει από τον ουρανό, εμείς δε ούτε από το σπίτι μας δεν ερχόμεθα προς αυτόν; Όταν οι μεν μάγοι, άνθρωποι βάρβαροι και αλλόφυλοι, τρέχουν από την Περσία να τον ιδούν, εξαπλωμένο στο παχνί, και συ ο χριστιανός δεν υπομένεις ούτε μια μικρή απόσταση, για να απολαύσεις αυτό το μακάριο θαύμα; Διότι εάν έλθουμε με πίστη, οπωσδήποτε θα τον δούμε εξαπλωμένο στο παχνί· αυτή η τράπεζα έχει τη θέση της φάτνης και εδώ θα απλωθεί το σώμα το δεσποτικό, όχι τυλιγμένο με σπάργανα, όπως τότε, αλλά περιβαλλόμενο από παντού με το Πνεύμα το άγιο».

Αγαπητοί, όποιος από μας κατορθώσει με τη χάρη του Θεού να κρατήσει ένα μέρος της ύπαρξης του έξω από την ισοπέδωση των καιρών μας και μπορεί να προβληματίζεται, πρέπει να θέσει το ερώτημα «Τι σημαίνουν τα Χριστούγεννα για μένα». Με τη Σάρκωσή του ο Χριστός ενώνει την κτίση μαζί Του. Με το βάπτισμά μας μετέχουμε στο γεγονός της Σάρκωσης, ενοφθαλμιζόμενοι στη θεώμενη ανθρωπότητα του Χριστού, για να πεθάνουμε μαζί Του και να αναστηθούμε και να δοξασθούμε μαζί Του. Αυτό όμως συντελείται όταν όχι μόνο η φύση μας, αλλά το πρόσωπό μας (το εγώ μας) ενωθεί με τον Χριστό, που σημαίνει ότι κι εμείς πρέπει να έχουμε λόγο στην προσπάθεια αυτή. Η ψυχή μας να γίνει φωτεινή, αποβάλλουσα μικρότητες και ταλαντεύσεις, να βιώνει καθημερινά τον λόγο του Ευαγγελίου, να προσφέρεται και να δέχεται, να εγκολπώνεται τη σωτηρία, την οποία ευαγγελίζεται και ενεργεί αδιάκοπα δια μέσου των αιώνων η Αγία μας Εκκλησία.