ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ: Τα πρακτικά της δίκης των Γερμανών σφαγέων Μπρόγερ και Μύλλερ
Για πρώτη φορά στο φως της δημοσιότητας σήμερα από την “Π”
Συγκλονίζουν τα ντοκουμέντα της δίκης των σφαγέων Μπρόγερ και Μύλλερ
ΜΕΡΟΣ 2ο
O Βασιλικός Επίτροπος εν τη απουσία των άνω μαρτύρων, προέτεινεν την πρόοδον της δίκης και την εν καιρώ ανάγνωσιν των εν τη δικογραφία ενόρκων καταθέσεων αυτών, ως επίσης και την κατά την διάρκειαν της δίκης κλήτευσιν και ετέρων μαρτύρων, ων η εξέτασις ήθελε κριθή ως αναγκαία .
Η υπεράσπισις συνεφώνησεν εις την ανωτέρω πρότασιν του Επιτρόπου, πλην ητήσατο την χορήγησιν αυτοίς προθεσμίας προς τακτοποίησιν της κλητεύσεως των Δικαστήριον ήθελε κρίνει αναγκαία την εξέτασιν.
Μεθ’ο ο Πρόεδρος διέταξε την εκ της αιθούσης του Δικαστηρίου αποχώρησιν απάντων των παρόντων μαρτύρων και την εις το δι’ αυτούς ειδικόν δωμάτιον συγκέντρωσίν των.
Ενταύθα ο Πρόεδρος διέκοψε χάριν αναψυχής την συνεδρίασιν, δια την 1ην Νοεμβρίου 1946, ημέραν Παρασκευήν και ώραν 4 μ. μ.
Την 1ην Νοεμβρίου 1946 ημέραν Παρασκευήν και ώραν 4 μ. μ, επανήλθεν το Δικαστήριον εις την δημοσίαν αυτού συνεδρίασιν, παρόντων του Βασιλικού Επιτρόπου, του Γραμματέως, των κατηγορουμένων και των συνηγόρων των..
Ο εκ των κατηγορουμένων Φρειδερίκος Μύλλερ, λαβών τον λόγον ητήσαντο από το Δικαστήριον όπως παρ’ αυτού κληθούν δύο δικηγόροι εκ των παρασταθέντων εις την δίκην της Νυρεμβέργης, παρακαλεί δε συνάμα όπως μέχρι της ελεύσεως των δικηγόρων τούτων αναβληθή η αρξαμένη διαδικασία.
Ο εκ των συνηγόρων της υπερασπίσεως Γ. Τσίληθρας λαβών τον λόγον, υποβάλλει την ευχήν προς το Δικαστήριον όπως γίνει δεκτόν το ανωτέρω αίτημα των κατηγορουμένων.
Ο Β. Επίτροπος κατ’ αρχήν δέχεται το ανωτέρω αίτημα, προτείνει δε όπως γίνουν δεκτοί τοιούτοι δικηγόροι, πλήν όμως αντικρούει το περί αναβολής αίτημα της υπερασπίσεως. Το Δικαστήριον διασκεψάμενον μόνον κατά τον Νόμον επι των εδρών του αποφάσεως παμψηφεί ληφθείσης και υπό του Προέδρου δημοσία απαγγελθείσης απέρριψε την περί αναβολής αίτησιν, επεφυλάχθη δε να δεχθή τους ζητημμένους συνηγόρους, εάν ούτοι καλούμενοι υπό των κατηγορουμένων ήθελον προσέλθει.
Εις το σημείον τούτο το Δικαστήριον προσέλαβεν και έτερον διερμηνέα όστις προσελθών και ερωτηθείς περί της ταυτότητάς του κ. λ. π. απήντησεν ότι ονομάζεται Βασιλείου Αλέξανδρος του Ιωάννου, εγεννήθη εν Θεσσαλονικη και κατοικεί ενταύθα ετών 22, φοιτητής της Ανωτάτης Εμπορικής και ήδη υποψήφιος έφεδρος Αξιωματικός.
Ωρκίσθη επι του Ιερού Ευαγγελίου κατά τα άρθρα 127, 132 και 133 της
Κ. Π. Δικονομίας, ότι θέλει κάμει πιστήν διερμήνευσιν εκ της Γερμανικής Γλώσσης εις την Ελληνικήν και τανάπαλιν.
Μεθ’ ο ο εκ των συνηγόρων της υπερασπίσεως Γ. Τσίληθρας λαβών τον λόγον υποβάλλει ένστασιν της μη αναδρομικότητος των Νόμων δηλ. της μη επιβολής ποινών δια πράξεις γενομένας προ της ισχύος του Νόμου, εν συνεχεία λαβών τον λόγον ο έτερος των συνηγόρων Α. Κρυστάλλης υποστηρίζει την ανωτέρω ένστασιν, αναφερόμενος επί του δόγματος « νούλα πένα είνε λέγκε ».
Ο Βασιλικός Επίτροπος λαβών τον λόγον επι της ενστάσεως περί αναδρομικότητος του Νόμου λέγει μεταξύ άλλων τα εξής : Δεν θα ζητήσω την ενοχήν των κατηγορουμένων κατά τας ουσιαστικάς ποινικάς διατάξεις των υπ’ αριθ. 78 και 90/1945 συντακτικών πράξεων, αλλά βάσει του Ελληνικού Ποινικού Νόμου, όστις τοις ήτο γνωστός όταν εισήρχοντο εις το Ελληνικόν έδαφος απρόσκλητος και όστις δεν είναι παρά αντίγραφον του Βαβαρικού Ποινικού Κώδικος, αφού άλλωστε ούτοι εγνώριζον την διακήρυξιν του Αγίου Ιακώβου του Λονδίνου ήτις εγένετο υπο των Συμμάχων την 13ην Ιανουαρίου 1942. To Δικαστήριον επεφυλάχθη όπως, επί του ζητήματος τούτου αποφασίσει μετά της ουσίας υποθέσεως μεθ’ ω τούτο είναι συνδεδεμένο.
Μεθ’ ο κατά διαταγήν του Προεδρου προσήλθεν εις μάρτυς, όστις ερωτηθεις περί της ταυτότητός του κ. λ. π. απήντησεν ότι ονομάζεται ΨAΛΛΙΔΑΚΗΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ του ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ, εγεννήθη εν Βουλισμένη Μεραμβέλου Κρήτης και κατοικεί εις Ηράκλειον (εν Μοίραις), Επίσκοπος Μοιρών, ετών 33 και Χριστιανός Ορθόδοξος, ωρκίσθη επι τη ιεροσύνη του κατά τα άρθρα της Στρατ. Ποιν. Νομοθεσίας 121 και 891 της Κ. Π. Δικονομίας, εξετασθείς δε καταθέτει τα εξής: « Πλην των όσων εν τη ενόρκω καταθέσει μου εν Κρήτη έχω καταθέσει εν συνεχεία εκείνων διεξοδικά καταθέτω και τα εξής κατά χρονολογικήν σειράν. 1) Αναφέρομεν εις την τραγωδία της Βιάννου, ήτις εγένετο την ημέραν της υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, και κατά την οποίαν εξετελέσθησαν περί τα 300 πρόσωπα εις την ανωτέρω περιοχήν. Προηγουμένως είχε γίνει μία συμπλοκή μεταξύ ανταρτών της ομάδος Παντουβά εφ’ ενός και Γερμανών Στρατιωτών εφ’ ετέρου, και κατά την οποίαν συνελήφθησαν αρκετοί Γερμανοί. Αποτέλεσμα της τοιαύτης συμπλοκής ήτο ο Μύλλερ να διατάξη την εκτέλεσιν όλων των Βιαννιτών της περιοχής, παρ’ ότι ούτοι δεν εχρησιμοποιήθησαν εις την Μάχην. Ο Μύλλερ δια να φοβήση τους κατοίκους της περιοχής ταύτης, διέταξε την εκτέλεσιν μεγάλου αριθμού ατόμων, ως και την σύλληψιν 1000 περίπου πολιτών της περιοχής ταύτης. Μεταξύ των εκτελεσθέντων κατά την χρονικήν ταύτην περίοδον συγκαταλέγονται υπερήλικες δηλ. άνω των 70 ετών, εις ιερεύς και εις ιερομόναχος, ως επίσης και γυναίκες μεταξύ των οποίων και έγκυοι, μιας δε, εφαίνετο και αυτό τούτο το έμβρυον. Εξετελέσθησαν ασθενείς εις τα κρεββάτια των, ως επίσης ενθυμούμαι ότι εξετελέσθη και είς παράλυτος επι της κλίνης του εις το χωρίον Κεφαλοβρύση. Ως προς τον τρόπον ενεργείας των Γερμανών Στρατιωτικών αναφέρω και το εξής χαρακτηριστικόν. Εις το χωρίον Αμυρά οι Γερμανοί αφού περιεκύκλωσαν το χωρίον, υπεσχέθησαν εις τους κατοίκους ότι ουδείς έχει να υποστή το παραμικρόν και να μην φοβηθούν, πλην όμως ευθύς ως εισήλθον εις το χωρίον τούτο αφού συνέλαβον άπαντας τον άρρενα πληθυσμόν, εξετέλεσαν περί τους 100. Αι εκτελέσεις εγένοντο δια τυφεκισμών. Κατά τας ανωτέρω επιχειρήσεις εκινητοποιήθησαν και εχρησιμοποιήθησαν αι Στρατιωτικαί Δυνάμεις Ηρακλείου, Διοικητής των οποίων ήτο ο κατηγορούμενος Φρειδερίκος Μύλλερ, μέρος δε της δυνάμεως ταύτης συνεπλάκη με την ομάδα του Καπετάν Παντουβά συνελήφθηασαν δε κατά την συμπλοκήν ταύτην 12 Γερμανοί. Η συμπλοκή αύτη εγένετο εις τας 13 Αυγούστου αι δε εκτελέσεις την 14ην Αυγούστου. Τα χωρία τα οποία υπέστησαν καταστροφάς και εκτελέσεις είναι τα εξής: Πεύκος, Απάνω και Κάτω Σύμη, Κρεββατάς, Βαχός, Συκολόγος και Άγιος Βασίλειος. Μετά δε τας εκτελέσεις ταύτας 1000 περίπου όμηροι εκ των ανωτέρω χωρίων συνεκεντρώθησαν εις Άνω Βιάννον. Εγώ επεκοινώνησα και με την ομάδα Παντουβά δια να αφήση ελευθέρους τους Γερμανούς, εις σχετικάς δε ενεργείας μου προς αυτόν τούτον τον Μύλλερ, ούτος μου εδήλωσε οτι αν οι 12 Γερμανοί δεν αφεθούν ελεύθεροι θα καταστρέψη τα χωριά και θα φονεύση τους ομήρους. Κατά την εποχήν ταύτην των εκτελέσεων της Βιάννου Διοικητής φρουρίου Κρήτης ήτο ο έτερος των κατηγορουμένων Μπρούνο Μπρόγερ. Οι 12 Γερμανοί Στρατιώται αφέθησαν ελεύθεροι, ομοίως δε αφέθησαν ελεύθεροι και οι όμηροι, αλλά τα χωρία κατεστράφησαν και εκάησαν όπως η Σύμη, ο Κρεββατάς, η Κεφαλοβρύση και άλλα. Δια την τοιαύτην ενέργειαν του Μύλλερ παρεπονέθη γραπτώς προς αυτόν διότι παρ’ ότι οι Γερμανοί αφέθησαν ελεύθεροι, ούτος δεν ετήρησε τον λόγον του και κατέστρεψε τα ανωτέρω χωρία.
Εις τα ανωτέρω εγγράφως διατυπωθέντα παράπονά μου απήντησεν ότι οι κάτοικοι της Βιάννου διέτρεφον τους αντάρτας και δια λόγους ασφαλείας εγένετο το κάψιμο των χωρίων. Κατά την συνάντησιν μας δε εκείνην μου είπε επι λέξει. «Εγώ θα κάμω τους Κρητικούς να φοβούνται περισσότερον τους Γερμανούς από τους Αντάρτας ». Λέγεται ότι τας επιχειρήσεις της Βιάννου διηύθυνεν αυτός ούτος ο Μύλλερ, πιθανώς όμως τότε να ήλθεν εις Βιάννον δια να συναντηθούμεν. Ενθυμούμαι ότι τότε οι 12 ως άνω συλληφθέντες υπό των ανταρτών Γερμανοί είχον στείλει επιστολήν εις τον Ερυθρόν Σταυρόν, εν τη οποία ανέφερον τα εγκλήματα της Βιάννου. Τα χωρία Μαγαρικάρι, Καμάρες, Γδόχια, Άνω μέρος, Γερακάρι και Κρύα Βρύση, κατεστράφησαν το πρώτον δεκαπενθήμερον του Μηνός Μαΐου 1944. Εκ των χωρίων τούτων το Μαγαρικάρι κατεστράφη διότι, όπως μου είχε παραπονεθή τότε ο Στρατηγός Μύλλερ, εις την κηδείαν της μητρός του Πετρακογιώργη παρευρέθησαν πολλοί παπάδες και την παρεκολούθησαν πολύς κόσμος. Η καταστροφή των χωρίων τούτων εγένετο, αφού πρότερον ελεηλατήθησαν άπαντα τα κινητά, οι δε κάτοικοι συλληφθέντες είχον μεταφερθή εις Ηράκλειον και εις άλλας περιοχάς, μεταξύ δε των συλληφθέντων υπήρχον και πολλοί Ισραηλίται., τους οποίους έπνιξαν δια του ατμοπλοίου «Δανάη». Αι ανωτέρω καταστροφαί εγένοντο μετά την απαγωγήν του Στρατηγού Κράιπε. Μετά τας ανωτέρω καταστροφάς επηκολούθησε η καταστροφή των επαρχιών του Νομού Ρεθύμνης. Ενθυμούμαι ότι κατά την 10ην Αυγούστου 1944 ο Στρατηγός Μύλλερ ως Διοικητής Φρουρίου Κρήτης μας ανήγγειλε εις το Φρουραρχείον του Ηρακλείου επί λέξει τα εξής.
« Μέχρι σήμερον μιλούσε η γλώσσα, από τώρα και έπειτα όμως θα μιλήση το πολυβόλον, θα μείνουν πολλές χήρες και θα καούν χωριά καινούργια ».
Την 13ην Αυγούστου οι Γερμανοί εξετέλεσαν 31 Έλληνας εις Σάρχον, 25 εις Γέργερην, κατεστράφησαν τα χωρία Ανώγεια, Σκούρβολα.. Επίσης την 13ην Αυγούστου εξετελέσθησαν 27 άτομα εις το χωρίον Σωκαρά. Αυτά είναι τα κυριώτερα εγκλήματα, τα οποία διέπραξεν ο Μύλλερ εις Ηράκλειον. Ενθυμούμαι ότι την εποχήν ταύτην έδρα εν Κρήτη ο περιβόητος Σούμπερτ, όστις είχεν εκτελεστικόν απόσπασμα, το οποίον εξετέλει Έλληνας όπου τους συνήντα, αι εκτελέσεις δε αύται εγένοντο κατόπιν εγκρίσεως του τε Μπρόγερ και Μύλλερ.
Κατ΄ερωτήσεις του Βασιλικού Επιτρόπου ο μάρτυς απαντά : Ο Αρχιμανδρίτης Θεοδοσάκης ήτο το πρώτο θύμα της Κρήτης και εξετελέσθη από τον Στρατηγόν Αντρέ. Ο Γερμανικός Στρατός εχαρακτηρίζετο δια την πειθαρχίαν προς τους ανωτέρους του και ουδείς κατώτερος ηδύνατο να δράση άνευ διαταγής ανωτέρου του. Το δίκαιον επιβάλλει όπως ουδείς πρέπει να τιμωρείται άνευ δίκης.
Τον Ιούνιον 1942 εξετελέσθησαν εις Ηράκλειον πολίται εκλεκτοί, μεταξύ των οποίων και οι τρείς Γεωργιάδηδες. Επιθυμία των Γερμανών ήτο να εξοντώσωσι κάθε επίλεκτον άνθρωπον, ο οποίος θα αντέδρα εις το έργο των. Κατ’ ερωτήσεις του εκ των συνηγόρων Σ. Ιωαννίδη ο μάρτυς απαντά: Ευθύς ως οι αλεξιπτωτισταί κατέλαβον την Κρήτην εδόθη δικαίωμα εις αυτούς να δράσουν όπως ήθελον, ούτοι δε διήρπασαν καταστήματα, έπιπλα, ρουχισμόν,παραλλήλως δε, κατά το χρονικόν διάστημα εξετέλεσαν και τον Αρχιμανδρίτην Θεοδοσάκην.
Δεν γνωρίζω εάν κατά την κατάληψιν της Κρήτης ευρίσκετο ο εκ των κατηγορουμένων Μπρόγερ, ούτος ευθύνεται δια την εκτόπισιν και τον πνιγμόν των Εβραίων Ως επίσης και δια τας εκτελέσεις, αίτινες εγένοντο εις τα κάτωθι χωρία. 1) Δαμάσταν, ένθα εξετελέσθησαν 33. 2) Κάτω Καμαράκι 21. 3) Καλέσα 7. Η τελευταία αύτη εκτέλεσις εγένετο την 7ην Αυγούστου 1944. Μεταξύ των εκτελεσθέντων ήσαν και γυναίκες όπως εις το χωρίον Σκούρβουλα. Ιεροί Ναοί κατεστράφησαν και εβεβηλώθησαν, όπως ο Ναός της Αγίας Μαρίνης εις Βιάννον και ο Ναός των Ανωγείων, τον οποίον μάλιστα εχρησιμοποίησαν οι κατακτηταί ως χοιροστάσιον. Πολλά έργα τέχνης κατεσχέθησαν και ήδη ευρίσκονται εις χείρας Γερμανών, Διοικητής του Φρουρίου ήτο ο Μύλλερ. Εις το σημείον ο εκ των κατηγορουμένων Μύλλερ δηλοί τω Δικαστηρίω ότι δια την καταστροφήν των Ανωγείων υφίστατο διαταγή του Φρουρίου, μεθ’ ο ο μάρτυς κατ’ ερωτήσεις του εκ των συνηγόρων Σ. Ιωαννίδη συνεχίζει ως εξής :
« Πιστεύω απολύτως ότι ο Μύλλερ έδιδε διαταγάς από του δεκανέως μέχρι και του Συνταγματάρχου, δια να διαπράττουν εγκλήματα, ότι έγινε εις τον Νομόν Ηρακλείου έγινε κατόπιν διαταγών του, ο ρόλος του δε, υπήρξε καταστρεπτικός δια τον πληθυσμόν της Κρήτης. Δια τον πνιγμόν των Εβραίων δεν γνωρίζω εάν εγένετο επίτηδες ή τυχαίως. Νομίζω όπως όλοι οι Έλληνες το ίδιον και οι Κρήτες έπρεπε να εξεγερθούν κατά της σκληράς δουλείας. Εάν οι Γερμανοί ήθελαν να εξασφαλίσουν τα Γερμανικά Στρατεύματα, έπρεπε να στραφούν εναντίον των ανταρτών και ουχί εναντίον του αμάχου πληθυσμού».
* O Γιώργος Καλογεράκης είναι εκπαιδευτικός, ιστορικός και συγγραφέας
ΑΥΡΙΟ Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ
