«Βάρβαροι είναι αυτοί που προκαλούν τον πόλεμο» λέει με νόημα σε συνέντευξη που παραχωρεί στην «Π» ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης, κ. Ευριπίδης Στεφάνου. Μιλάει για πρώτη φορά για όσα διαδραματίστηκαν στο Ίδρυμα με αφορμή την αναγόρευση Richter.
Η συνέντευξη έχει ως εξής:
Πώς σχολιάζετε όσα διαδραματίστηκαν στο Ίδρυμα με αφορμή την υπόθεση Richter;
Απάντηση: “Θέλω να διευκρινίσω τα εξής. Ήμουν απών από τις 17 και τις 23 Νοεμβρίου στο εξωτερικό (Βρυξέλλες), για επιστημονικούς λόγους, ώς μέλος της Επιτροπής Επιστημών της Γης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ERC).
Μέχρι και σήμερα στην Πρυτανεία δεν έχει περιέλθει επιστολή του Επίτιμου Αρχηγού ΓΕΕΘΑ κ. Παραγιουδάκη παρά μόνο αυτή που μου έγινε γνωστή μέσω του Τύπου. Επίσης πριν φύγω, στις 17 Νοεμβρίου, πήρα μήνυμα από το Σύνδεσμο Εφέδρων Αξιωματικών Νομού Ρεθύμνου στον οποίο απάντησα άμεσα. Η απάντησή μου δημοσιεύτηκε στα “Ρεθυμνιώτικα Νέα”.
Ως προς την υπόθεση του Καθ. Ρίχτερ, πρέπει επίσης να διευκρινίσω ότι τον Ιούνιο του 2011 είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω την διάλεξη που έδωσε καλεσμένος από την Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών για να παρουσιάσει το επίμαχο βιβλίο του.
Όντως ο Στρατηγός Παραγιουδάκης, παρών στη διάλεξη, είχε εκφράσει τις διαφωνίες του ως προς τις αιτιάσεις του Χ. Ρίχτερ για τη σημασία της Μάχης της Κρήτης για την έκβαση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Σε ότι με αφορά δεν ξανάκουσα ή διάβασα κάτι για το επίμαχο βιβλίο. Για τις αντιδράσεις, κατά τη διάρκεια της τελετής, έμαθα την Τετάρτη 19 Νοεμβρίου, έχοντας την προηγούμενη πληροφορηθεί για το ενδεχόμενό τους.
Να διευκρινίσουμε επίσης ότι ο Νόμος ορίζει ότι «η Γ.Σ. Τμήματος Πανεπιστημίου, με πλειοψηφία των 2/3 του συνόλου των μελών της, αποφασίζει την απονομή του τίτλου του επίτιμου διδάκτορα σε ημεδαπό ή αλλοδαπό, ο οποίος διέπρεψε στην επιστήμη, την τέχνη ή τα γράμματα ή προσέφερε πολύτιμες υπηρεσίες στην ανθρωπότητα, την Ελλάδα ή το Πανεπιστήμιο. ... Ο τίτλος του επίτιμου διδάκτορα αφαιρείται μόνο για σοβαρούς λόγους και με την ίδια ως άνω διαδικασία.
Η αναγόρευση γίνεται σε δημόσια συνεδρίαση της Γ.Σ. του Τμήματος, στην οποία συμμετέχουν ο Πρύτανης του ιδρύματος και ο Κοσμήτορας της Σχολής. κλπ.». Με τη διάταξη αυτή, του Νόμου 4009, διαφωνούσα και διαφωνώ και για τον λόγο αυτό δεν παρευρέθηκα σε ανάλογες τελετές για την απονομή τίτλου Επίτιμου Διδάκτορα και Ομότιμου Καθηγητή από τότε που εφαρμόζεται.
Θεωρώ ότι, όπως φάνηκε με τα τελευταία γεγονότα, παρά την εμπιστοσύνη που έχουμε στα Πανεπιστημιακά ακαδημαϊκά Τμήματα και ακαδημαϊκές Σχολές, την ανώτατη και συμβολική διάκριση που δίνει ένα Πανεπιστήμιο πρέπει να την εισηγούνται μεν οι ειδικοί επιστήμονες αλλά να την επικυρώνει η Σύγκλητος που είναι το ανώτατο ακαδημαϊκό όργανο του Πανεπιστημίου.
Μετά από το σημαντικό πρόβλημα που δημιουργήθηκε, έψαξα να βρω από το διαδίκτυο όσες πηγές μπόρεσα για το συγκεκριμένο σύγγραμμα. Δεν βρήκα το πλήρες κείμενο.
Πάντως από τα λίγα που είδα σε ένα άρθρο του Καθηγητή Χ. Ρίχτερ σε επιστημονικό περιοδικό της Ν. Ζηλανδία, στην Αγγλική, οι αιτιάσεις του περί μη-τήρησης των κανόνων των συνθηκών της Γενεύης και της Χάγης περί πολέμου μου προκάλεσαν θυμό και εμένα. Δεν είμαι ιστορικός.
Όμως όταν έρχεται ο κατακτητής να σε καθυποτάξει, να καταστρέψει και να λεηλατήσει τη γή σου, να σκοτώσει την οικογένειά σου δεν θα διαβάσεις πρώτα αυτά τα εγχειρίδια για να τον πολεμήσεις. Θα τον πολεμήσεις με όλα τα μέσα. Δεν είναι η άμυνα βαρβαρότητα. Βάρβαροι είναι αυτοί που προκαλούν τον πόλεμο».
Κύριε Στεφάνου, τι περιλαμβάνει η τροπολογία που προτείνετε στον υπουργό;
Απάντηση: Πρότεινα από τις Βρυξέλλες, στη Σύνοδο των Πρυτάνεων της 22 Νοεμβρίου, στην οποία ήμουν απών για τους ίδιους λόγους που σας ανέφερα, τους τίτλους του Επίτιμου Διδάκτορα και του ομότιμου Καθηγητή να τους απονέμει τελικά η Σύγκλητος μετά από από εισήγηση Τμημάτων και Σχολών. Η εισήγησή μου αυτή έγινε ομόφωνα δεκτή από τη Σύνοδο και έχει κατατεθεί ως προτεινόμενη τροπολογία στον ΥΠΑΙΘ. Έχω ετοιμάσει να στείλω και ως Πρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης ανάλογη επιστολή προς τον ΥΠΑΙΘ.
Έχετε κάποια ανταπόκριση για το αν θα γίνει δεκτή από το υπουργείο;
Απάντηση: Δεν το γνωρίζω ακόμα. Προσπάθησα να έρθω σε τηλεφωνική επαφή με τον ΥΠΑΙΘ αλλά δεν έγινε δυνατή η επικοινωνία. Ελπίζω ότι η πρόταση τροπολογίας θα υιοθετηθεί. Τελικά, και έτσι πρέπει, η κάθε απόφαση ακαδημαϊκού οργάνου αντανακλά στο Πανεπιστήμιο. Ας είναι λοπόν αυτό, δια της Συγκλήτου, που αναλαμβάνει την ευθύνη της τελικής απόφασης.
Θεωρείτε πως αν ο νόμος ίσχυε όπως παλιότερα, η αναγόρευση του κ. Richter δε θα είχε περάσει από τη Σύγκλητο;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Δεν μπορώ να απαντήσω θετικά ή αρνητικά. Το ζητούμενο είναι με τι δεδομένα θα έφθανε στη Σύγκλητο η εισήγηση ενός Τμήματος. Στο παρελθόν με τον προηγούμενο νόμο, εξ αιτίας προβλημάτων ακαδημαϊκής συμπεριφοράς, η Σύγκλητος με δική μου εισήγηση αρνήθηκε την απονομή τίτλου Ομότιμου Καθηγητή.
Η δική σας θέση όσο αφορά στο αν έπρεπε να γίνει η αναγόρευση ή όχι, ποια είναι;
Απάντηση: Η Πρόεδρος του Τμήματος και ο Κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών ήταν δέσμιοι των αποφάσεων των οργάνων και δεν είχαν άλλη δυνατότητα. Επίσης η ακύρωση της τελετής θα γεννούσε άλλου είδους προβλήματα και σε ακαδημαϊκό και σε διεθνές επίπεδο.
Από τη στιγμή που λαμβάνονται αποφάσεις όπως προβλέπει η ακαδημαϊκή διαδικασία και ο Νόμος δεν μπορούν να ανακαλούνται παρά μόνο όπως προβλέπεται. Οι αντιδράσεις της κοινωνίας πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπ’όψη αλλά για να υπάρξει ανάκληση αποφάσεων συλλογικών οργάνων σε τόσο σοβαρά ζητήματα αυτό δεν μπορεί να γίνεται εν θερμώ.
Να σας πω και πάλι ότι οι πληροφορίες που είχαν οι περισσότεροι καθηγητές του Ιδρύματος, ήταν ότι κάποιος επιστήμονας, που τιμήθηκε από το Ελληνικό Κράτος, από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με ένα από τα σημαντικώτερα παράσημα, τιμάται για το συνολικό του έργο. Στην Πανεπιστημιακή κοινότητα υπάρχουν πάντα αντιρρήσεις και μάλιστα έντονες. Οι αποφάσεις μπορούν να ανακληθούν αλλά όχι κάτω από την πίεση και χωρίς σοβαρή επανεξέταση.
Πώς σχολιάζετε τον τρόπο που έγινε, τελικά, η τελετή; Ήταν «εν κρυπτώ»;
Απάντηση: Δεν ξέρω αν έγινε εν κρυπτώ. Οι λίγες πληροφορίες που είχα σήμερα στο Ηράκλειο δεν μου έδωσαν ακριβώς αυτή την εικόνα. Τις επόμενες μέρες θα είμαι στο Ρέθυμνο και προφανώς θα έχω πληρέστερη πληροφόρηση.
Βρισκόσασταν εκτός Ελλάδας. Θα δίνατε το «παρών» στην τελετή αν ήσασταν στην Κρήτη;
Απάντηση: Για τους λόγους που σας ανέφερα, όχι. Δεν θα έδινα το παρών.
Ποια είναι η εικόνα ανάμεσα στους διδάσκοντες του Ιδρύματος σήμερα; Το θέμα έχει χωρίσει στα δύο το Π.Κ.;
Απάντηση: Σε μια μέρα μόνο δεν μπορώ να έχω πλήρη εικόνα. Δεν μου έχει δοθεί η εντύπωση διχασμού. Μου έχει δοθεί η εντύπωση του έντονου προβληματισμού.
Προβληματισμό που συμμερίζομαι και για το λόγο αυτό δεν σκοπεύω ν’ αφήσω αυτό το θέμα χωρίς συνέχεια. Από τα πολύ βασικά στοιχεία που μου έγιναν γνωστά σήμερα, έμαθα ότι οι αντίστοιχες αποφάσεις του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών ήταν ομόφωνες.
Για το λόγο αυτό με ξενίζει ότι μέλη του Τμήματος που ομόφωνα έκανε την επιλογή αυτή, ως ειδικοί το υπογραμμίζω, από το 2011 μέχρι σήμερα δεν γνώριζαν το περιεχόμενο του βιβλίου του Καθηγητή Ρίχτερ και το ανακάλυψαν τώρα.
Με ξενίζει επίσης ότι ουδέποτε έφθασε στη Πρυτανεία εγκαίρως και θεσμικά, έστω και από ένα μέλος της Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος ή της Σχολής, η παραμικρή επίκληση ή αντίθεση για την επιτιμία αυτή. Αν είχε έρθει το παραμικρό θα είχα προφανώς διερευνήσει το θέμα αυτό.
Το θέμα έχει προκαλέσει αντιδράσεις τόσο στους κόλπους των αξιωματικών, όσο και στην τοπική κοινωνία. Θεωρείτε πως το κύρος του Ιδρύματος έχει πληγεί; Αποτελεί ένα «μελανό σημείο» στις σχέσεις Π.Κ. και της κοινωνίας της Κρήτης; Θα γίνουν άλλες κινήσεις από μέρους σας για να γεφυρωθεί αυτό το χάσμα;
Απάντηση: Δεν θεωρώ ότι το κύρος του Ιδρύματος έχει πληγεί ούτε ότι αποτελεί ένα μελανό σημείο για τη σχέση του Πανεπιστημίου Κρήτης και της κοινωνίας. Έχω την υποχρέωση μετά από όλα αυτά να διερευνήσω το θέμα σε θεσμικό πλαίσιο και θα το κάνω.
Τονίζω ότι επιστολή του κυρίου Στεργίου με βρίσκει απολύτως αντίθετο. Δεν εκπροσωπεί το ίδρυμα εκφράζοντας τις προσωπικές του απόψεις. Θα επιζητήσω συνάντηση με τους αξιωματικούς για τους εκφράσω εκ μέρους του Ιδρύματος την λύπη μου για το πνεύμα της επιστολής αυτής.
