Του Νίκου Τσαγκαράκη

Η ποικιλία και τα όρια της κινηματογραφικής έκφρασης, εξερευνώνται για όγδοη χρονιά στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος.

8ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ

ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΟΥ

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

Γι’ ακόμη μια χρονιά, η Ταινιοθήκη της Ελλάδος, διοργανώνει το Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας, που στοχεύει στην ανάδειξη κάθε μορφής αντισυμβατικού κινηματογράφου. Με αφιερώματα σε εξέχοντες δημιουργούς, διεθνές διαγωνιστικό τμήμα, σημαντικές ειδικές προβολές, οργάνωση παράλληλων εκδηλώσεων, όπως masterclass και εικαστικές εκθέσεις, η φετινή διοργάνωση έχει ξεκινήσει από τις 12 Νοεμβρίου και θα ολοκληρωθεί στις 26 του μήνα, στη «Λαΐδα», έδρα της Ταινιοθήκης από το 2009.

Ένα από τα πιο σημαντικά τμήματα της φετινής διοργάνωσης, είναι το αφιέρωμα στον γάλλο σκηνοθέτη Λεός Καράξ (Leos Carax) σε επιμέλεια της Νίνας Βελιγράδη, που πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος. Ο Καράξ ήρθε για πρώτη φορά στην Ελλάδα για να παρευρεθεί στο 8ο ΦΠΚΑ και να παρουσιάσει στο κοινό εφτά ταινίες του.

Κεντρική θέση στο φεστιβάλ φέτος λαμβάνει επίσης το αφιέρωμα Πανόραμα Αμερικανικών Πειραματικών Αφηγήσεων στη Νέα Χιλιετία, σε επιμέλεια Τζον Γκάρτενμπεργκ, ένα πρόγραμμα με συνολικά δεκατρείς ταινίες μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ μεγάλου, μεσαίου και μικρού μήκους, σκηνοθετών όπως οι Τζεμ Κόεν, Τζένιφερ Ριβς, Τζόνας Μέκας, Πένι Λέιν, Μπιλ Μόρισον κ.α.

Επιμελημένο από την Ισμήνη Χλιόβα-Μπιτζάνη, ένα άλλο τμήμα του φεστιβάλ αφιερώνεται στην αμερικανίδα Άμπιγκεϊλ Τσάιλντ (Abigail Child), η οποία παρευρίσκεται στη διοργάνωση. Ποιήτρια, σεναριογράφος και σκηνοθέτρια πειραματικών ταινιών από τη δεκαετία του ’70, με περισσότερες από 30 ταινίες, βίντεο και installations, καθώς και συγγραφέας 6 βιβλίων.

Ακόμα ένα αφιερωματικό τμήμα που επιμελήθηκε η Νίνα Βελιγράδη, τιτλοφορείται Προκαλώντας το Παρόν: Τέσσερεις Γερμανοί Σκηνοθέτες της Νέας Γενιάς, και παρουσιάζει τη δουλειά των Jessica  Krummacher,  Timo Müller, Hannes  Lang και Maximilian Linz. Πρόκειται για τέσσερεις γερμανούς σκηνοθέτες της νέας γενιάς, εντελώς διαφορετικούς μεταξύ τους, το έργο των οποίων όμως, ξεχωρίζει για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τη σημερινή πραγματικότητα.

Επίσης, ύστερα από το επιτυχημένο περυσινό ντεμπούτο του, συνεχίζεται για δεύτερη χρονιά το τμήμα Κινηματογραφικά Μέτωπα, σε επιμέλεια του Βασίλη Μπούρικα. Μεταξύ άλλων, το τμήμα έφερε στο ελληνικό κοινό τρεις μεγάλου μήκους ταινίες με πλούσιο θεματικό εύρος, καθώς και μία επιλογή ταινιών μικρού μήκους από τον νοτιοαφρικανό ποιητή, μυθιστοριογράφο, μουσικό και κινηματογραφιστή Αριάν Καγκάνοφ.

Το τακτικό διεθνές διαγωνιστικό τμήμα, Αφηγηματικά + Όχι, σε επιμέλεια της Ν. Βελιγράδη, περιλαμβάνει 9 ταινίες μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ, παραγωγής 2013-2014, οι οποίες κάνουν ελληνική πρεμιέρα στο πλαίσιο του 8ου ΦΠΚΑ. Από τον πρόσφατα βραβευμένο με το βραβείο καλύτερης σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο, Πέντρο Κόστα, και τον κινηματογραφιστή-ανθρωπολόγο Τζ.Π. Σνιαντέκι, μέχρι τον ανερχόμενο στον κινηματογράφο Μπέντζαμιν Κρότι, όλοι οι σκηνοθέτες του διεθνούς διαγωνιστικού τμήματος, διακρίνονται για το πολυσχιδές έργο τους, την εξερεύνηση των ορίων μεταξύ μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ, καθώς και την πρωτοποριακή ματιά τους σε σύγχρονα προβλήματα παγκόσμιας κλίμακας. Το βραβείο του τμήματος είναι 10.000 ευρώ σε υπηρεσίες post-production από την εταιρεία AUTHORWAVE για την επόμενη ταινία του βραβευμένου.

Σε επιμέλεια της Βένιας Βέργου, το 8ο ΦΠΚΑ παρουσιάζει αναδρομικά αφιερώματα σε δύο πολύ σημαντικούς έλληνες δημιουργούς. Με αφορμή τη συμπλήρωση των 20 χρόνων από τον θάνατο της σκηνοθέτριας Φρίντας Λιάππα, το φετινό φεστιβάλ αποτίνει φόρο τιμής στην σημαντική ελληνίδα δημιουργό, οργανώνοντας ένα πλήρες αφιέρωμα στο έργο της, ενώ πλήρης αναδρομή πραγματοποιείται επίσης στο έργο του Γιάννη Οικονομίδη, ενός σκηνοθέτη που κατά πολλούς έθεσε τα θεμέλια για τον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο με το «Σπιρτόκουτο» το 2003 και συνεχίζει να εκπροσωπεί επάξια το ελληνικό σινεμά, καθώς η φετινή ταινία του, «Το μικρό ψάρι», συμμετείχε στο επίσημο διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ Βερολίνου. Ο Οικονομίδης μαζί με τους ηθοποιούς του, Βαγγέλη Μουρίκη, Μαρία Καλλιμάνη, Ερρίκο Λίτση, Κώστα Ξυκομηνό, και Στάθη Σταμουλακάτο, παρευρέθηκαν και συζήτησαν με το κοινό. Στο πλαίσιο του αφιερώματος, πραγματοποιείται και έκθεση φωτογραφίας με τίτλο Ταινίας περιήγησις-Το Μικρό Ψάρι του Γιάννη Οικονομίδη, με φωτογραφίες της Άννας Μαρίας Χατζηστεφάνου από τα γυρίσματα της ταινίας.

Ακόμη, η ελληνική μεταπολιτευτική αγωνία και η ανάγκη για αυτοπροσδιορισμό στα νέα δεδομένα σε συνδυασμό με τον έρωτα της περιπλάνησης παρουσιάζεται στο ελληνικό πρόγραμμα Τα Μπλουζ της Μεταπολίτευσης, το οποίο επιμελείται η Ορσαλία Κασσαβέτη. Σε άλλες ζώνες της διοργάνωσης, η βρετανίδα θεωρητικός του κινηματογράφου Λώρα Μάλβυ, σταθερή φίλη του φεστιβάλ, επιλέγει να παρουσιάσει τρεις ταινίες και να τις σχολιάσει, ενώ ο σκηνοθέτης Σύλλας Τζουμέρκας επέλεξε δύο αγαπημένα του ντοκιμαντέρ, «Family Instinct» (2010) του Andris Gauja και «La Deutsche Vita» (2014) των Alessandro Cassigoli και Tania Masi.

Η Βένια Βέργου, η Ορσαλία Κασσαβέτη και η Φαίδρα Παπαδοπούλου επιμελούνται τις Ειδικές Προβολές του φεστιβάλ, οι οποίες και φέτος φιλοξενούν σημαντικές ταινίες, όπως το σχεδόν εξάωρης διάρκειας «Απ’ ό,τι ήταν πριν» («Mula sa kung ano ang noon») του φιλιππινέζου Λαβ Ντίαζ, που κέρδισε τη Χρυσή Λεοπάρδαλη στο φετινό φεστιβάλ του Λοκάρνο. Τέλος, το τμήμα Some Like it Short σε επιμέλεια Ν. Βελιγράδη, παρουσιάζει μικρού μήκους ταινίες απ’ όλο τον κόσμο, όλες παραγωγής 2013-2014.

Να σημειωθεί, ότι το φεστιβάλ αποτελεί την πέμπτη εκδήλωση που διοργανώνει η Ταινιοθήκη της Ελλάδος στo πλαίσιο της πράξης «Η Κινηματογραφοφιλία στη Νέα Εποχή» (Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αττικής / ΠΕΠ Αττικής 2007-2013), στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ.