Μια υπογραφή βασιλικού διατάγματος είναι αρκετή ώστε να διοριστεί δήμαρχος Ηρακλείου ο Εμμανουήλ Ξανθάκης τον Δεκέμβρη του 1940. Εκτός από δήμαρχος είναι και πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου και συγκαλεί το σώμα κατά τον προαναφερθέντα μήνα.
Δύο από τους δημοτικούς του συμβούλους έχουν επιστρατευθεί και αυτοί είναι ο Νικόλαος Πίκουλας και ο Νικόλαος Πλεύρης.
Ήταν πραγματικά επιτυχημένη η αντίσταση τής χώρας μας απέναντι στη φασιστική Ιταλία και μάλιστα η προσπάθειά της να προχωρήσει στη Βόρειο Ήπειρο. Ομως, οι δυνάμεις του Χίτλερ πιέζουν ασφυκτικά και η χώρα μας υποκύπτει. Έρχεται η «εύκολη λεία» για τον Χίτλερ, όπως θεωρούσε την Κρήτη. Οι Κρητικοί έδειξαν ηρωισμό, αλλά το νησί, μετά από ημέρες, το κατέλαβαν οι Γερμανοί. Οι τελευταίοι αναζητούν δικούς τους ανθρώπους -λίγοι μεν- που δυστυχώς πάντοτε υπάρχουν. Χαρακτηριστικά ακούγονται τα ονόματα των Ξανθάκη, Πλεύρη και Πασσαδάκη.
Σε εφημερίδα της γερμανικής προπαγάνδας στον “Κρητικό κήρυκα” δεσπόζουν κείμενα του δικηγόρου Μάνθου Πλεύρη για τη νέα τάξη πραγμάτων και για τις αρετές της Αρείας φυλής! Ο άνθρωπος επιδιώκει να τα ξεπληρώσει όλα αυτα΄μ’ ένα αξίωμα από τους κατακτητές, με μια θέση στη δημαρχία.
Ο Εμμανουήλ Ξανθάκης μένει δήμαρχος μέχρι τις 14/5/1941, οπότε την ίδια μέρα επανέρχεται στα καθήκοντά του ο δήμαρχος Μηνάς Γεωργιάδης. Είχαν κατεβεί στην Κρήτη ο βασιλιάς και ο πρωθυπουργός Τσουδερός, προτού πάνε στο Κάιρο, και επανέφεραν τους βενιζελικούς στις θέσεις τους. Όμως η κατάσταση σύντομα αλλάζει και αρχές Ιουνίου μέχρι 6/7/1941, δήμαρχος διορίζεται ο Χρήστος Ζουράρης. Από τις 7/7/1941 και σ' όλη τη διάρκεια της κατοχής, διορίζεται ως δήμαρχος ο Μάνθος Πλεύρης.
Σε κάποια συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου, στα χρόνια της κατοχής, επί δημαρχίας Μάνθου Πλεύρη, γίνεται λόγος να ανασταλεί νομίμως για ένα χρόνο η είσπραξη του τέλους διαμονής παρεπιδημούντων και διαμενόντων εις τα ξενοδοχεία ύπνου της πόλης μας.
Σίγουρα οι Γερμανοί επικρατούν και η άποψή τους υπερισχύει σε κάθε απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Οι συνεδριάσεις του κορυφαίου δημοτικού οργάνου γίνονται υπό το βλέμμα των Γερμανών οι οποίοι και έχουν προαποφασίσει για τα τεκταινόμενα στο Δήμο. Θα επανέλθω όμως στην περίοδο της κατοχικής δημαρχίας του Χρήστου Ζουράρη, ως δημάρχου της πόλης του Ηρακλείου. Μια αρκετά σύντομη χρονική περίοδος που κράτησε περίπου ένα μήνα με δήμαρχο το προαναφερόμενο πρόσωπο.
Από το πλούσιο αρχειακό υλικό και συγκεκριμένα από έγγραφο του Δήμου Ηρακλείου το οποίο φυλάσσεται επιμελώς από τους υπεύθυνους συναδέλφους μου στη Βικελαία Βιβλιοθήκη, υποβάλλεται αίτημα του δημάρχου Χρήστου Ζουράρη το οποίο φέρει ημερομηνία 28η Ιουνίου 1941 και απευθύνεται προς τον Γερμανό λοχαγό ο οποίος είναι εντεταλμένος του Στρατιωτικού Διοικητή Κρήτης.
Το περιεχόμενο του αιτήματος αναφέρει όπως επιχορηγηθούν τα παρακάτω ιδρύματα, τα οποία έχουν ανάγκη προκειμένου να λειτουργήσουν και να παράσχουν τις πολύτιμες υπηρεσίες τους στους ανθρώπους που είχαν πραγματικά ανάγκη.
Με την ευκαιρία λοιπόν αυτή του αιτήματος του δημάρχου μας δίνεται η δυνατότητα να γνωρίσουμε τα ιδρύματα εκείνης της εποχής για την πόλη μας.
Για το Πανάνειο Δημοτικό Νοσοκομείο ο δήμαρχος ζητούσε 1.000.000 δραχμές, το ίδιο ποσο απαιτούσε και για το Γερωνυμάκειο Δημοτικό Βρεφοκομείο, για το πτωχοκομείο 200.000 δραχμές, για το άσυλο γερόντισσας 150.000 δραχμές. Τέλος από 50.000 δραχμές ζητούσε όπως χρηματοδοτηθούν ο Φιλανθρωπικός Σύλλογος Κυριών Ηρακλέιου, η φιλόπτωχος αδεελφότης για την συντήρηση της νυκτερινής σχολής απόρων παίδων και ο σύνδεσμος παροχής εργασίας εις απόρους κόρας.
Φυσικά πρέπει να εγκρίθηκαν τα παραπάνω ποσά από τους κατακτητές, έστω και ύστερα από μεγάλη δυσκολία. Οσο για τους συνεργάτες των κατακτητών που η τύχη τους αγνοείται μετά την απελευθέρωση, δεν είναι παράδοξο στο γενικό χαμό που ακολούθησε να διεκδίκησαν κάποιοι απ’ αυτούς αντιστασιακούς τίτλους!.
Τέλη του 1944 και οι κατακτητές ηττώνται (το τελευταίο Δημοτκό Συμβούλιο έγινε στις 8 Σεπτεμβρίου) και στις 11 Οκτωβρίου 1944 στην τελευταία λευκή σελίδα των “μαύρων πρακτικων” του Δήμου αναγράφεται:
“Τέλος της Γερμανικής Κατοχής εν Ηρακλείω τη 11η Οκτωβρίου 1944”.
Εβδομήντα χρόνια αργότερα... και οι κατακτητές επιμένουν να ταπεινώνουν την πατρίδα μας, τον λαό μας, την ιστορία μας, τα ήθη και έθιμά μας, τις παραδόσεις μας!
Χωρίς καμμία αντίσταση αρχόντων και αρχομένων! Και οι πρώτοι...
Στοχεύουν, μέσω του προϋπολογισμού, να δείξουν ότι προχωρούν στην υλοποίηση των εξαγγελιών περί λιγότερων φόρων. 0μως, και αυτά, που αποτελούν τα ελάχιστα έπειτα από μια αδιάκοπη φοροκαταιγίδα, δεν έχουν την έγκριση της τρόικας, παρά μόνο την ανοχή των δανειστών. Και στη συνέχεια δεν αποκλείεται να αλλάξουν.
Επόμενος σταθμός θα είναι η επιχείρηση «απεμπλοκή» από το Μνημόνιο. Μόνο που και αυτό θα αποτελέσει ένα κυβερνητικό πυροτέχνημα. Ακόμη κι αν συμβεί, η επιτήρηση και τα προαπαιτούμενα θα παραμείνουν.
Ο κυβερνητικός θίασος μοιάζει έτοιμος να ολοκληρώσει την παράσταση που δίνει στο όνομα της σωτηρίας της χώρας. Οι πολίτες όμως, έχουν εξαντλήσει κάθε όριο ανοχής και αντοχής. Η κοινωνία δεν τρέφει ελπίδες για ένα καλύτερο μέλλον όσο συνεχίζεται η πολιτική της σκληρής λιτότητας.
Οι δεύτεροι... υπομένουν!
Ως πότε;
