
«Στα μεγάλα έργα συναντάμε τον μεγάλο εαυτό μας», λέει στην «Π» ο ηθοποιός και σκηνοθέτης, Βασίλης Βασιλάκης, ο οποίος παρουσιάζει επί σκηνής την «Ασκητική» του Νίκου Καζαντζάκη.
Παραστάσεις δίνονται την ερχόμενη Τετάρτη 10 και Πέμπτη 11 Σεπτεμβρίου στις 9 το βράδυ στο κηποθέατρο «Μ. Χατζιδάκις».
Έχετε αφιερωθεί στην παρουσίαση της «Ασκητικής» τα τελευταία χρόνια. Το κείμενο του Καζαντζάκη έχει επηρεάσει τη ζωή σας;
«Θα ήταν αφύσικο μετά από πέντε χρόνια σπουδών -θα έλεγα-όχι μόνο στο κείμενο της Ασκητικής- αλλά γενικότερα στο έργο τού Καζαντζάκη –να μην έχει αφήσει τα ίχνη της πάνω μου η δύναμη, η σκληρότητα και η τρυφεράδα, το πανανθρώπινο αισθαντικό του βλέμμα. Πολύ συχνά όταν οι συζητήσεις με φίλους φτάνουν σε αδιέξοδο, στίχοι από την Ασκητική μου έρχονται στο νου και το μυαλό ανασαίνει και προχωράει.
Θέλω να πιστεύω ότι επηρεάζει τη ζωή μου, γιατί φιλοδοξώ κάθε μέρα να γίνομαι καλύτερος... Ακούγεται απλό, αλλά δεν είναι. Θέλει πίστη και ή πίστη δοκιμάζεται στο χρόνο, και μαζί της ό άνθρωπος...».
Γιατί θεωρείτε επίκαιρα τα μηνύματα του Καζαντζάκη;
«Στην «Ασκητική» ο Καζαντζάκης δεν στέλνει κάποιο μήνυμα, μιλάει για τις προσωπικές του αναζητήσεις και αγωνίες, οι οποίες τυγχάνει όσο περνούν τα χρόνια να ανταποκρίνονται και να προβληματίζουν όλο και περισσότερους ανθρώπους. Στα μεγάλα έργα συναντάμε το μεγάλο εαυτό μας... Αυτό είναι-αν θέλετε- το μήνυμα -που αποκομίζουμε.
Και θα κλείσω την ερώτηση με τα λόγια του Καζαντζάκη. «Διδασκαλεία δεν υπάρχει, δεν υπάρχει λυτρωτής για να ανοίξει δρόμο...δρόμος να ανοιχτεί δεν υπάρχει...».
Ποιοι άλλοι συγγραφείς θεωρείτε ότι έχουν επηρεάσει σε αντίστοιχο βαθμό τους καλλιτέχνες και τον κόσμο;
«Είναι πολλοί οι συγγραφείς πού επηρεάζουν και ανοίγουν δρόμο, φωτίζουν τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς των ανθρώπων.
Δε θα ήθελα να αναφερθώ ονομαστικά σε κάποιους εξ αυτών γιατί ό κατάλογος θα ήταν μακρύς.
Θα αναφερθώ όμως σε κάτι που είχε πει ο Γ. Τσαρούχης. «Τα βιβλία που χρειάζεται να διαβάσουμε, δεν είναι πάνω από εκατό» και συμφωνώ.
Ποια είναι η δύναμη του θεάτρου σήμερα; Μπορεί να αλλάξει τον κόσμο;
«Φυσικά και μπορεί να αλλάξει τον κόσμο,αλλά για λίγο. Όπως γνωρίζετε, μια θεατρική παράσταση κρατάει μόνο δύο ώρες, και αν ανταποκρίνεται στο σκοπό της, το καταφέρνει. Αλλά μας μένουν ακόμη είκοσι δύο ώρες, και δεν έχω καμία διάθεση να μείνω κλεισμένος σε ένα θέατρο μέχρι να αλλάξει τον κόσμο. Προτείνω λοιπόν να βοηθήσουν και άλλοι φορείς...
Η δύναμη του θεάτρου είναι πραγματικά μεγάλη. Έχει τη δυνατότητα να αλλάξει τη ζωή ενός ανθρώπου αλλά και μιας μεγάλης κοινωνικής ομάδας. Αυτό τελευταία έγινε αντιληπτό γι’αυτό και συναντάμε περισσότερους δημαγωγούς αντί δασκάλους».
Ποια ήταν η μεγαλύτερη φιλοδοξία σας όταν αποφασίσατε να σπουδάσετε υποκριτική;
«Σα νέος και εγώ ήθελα να δω το ονομά μου να φιγουράρει στη μαρκίζα του θεάτρου και το κατάφερα-σχετικά νωρίς- αλλά αυτό ταυτόχρονα μου δημιούργησε ένα κενό και μια θλίψη...
Μετά λοιπόν από την ολοκλήρωση και ταυτόχρονα τη ματαίωση της “φιλοδοξίας μου” ξεκίνησε ένα ταξίδι όπου το θέατρο ταυτισμένο με τις πραγματικές ανάγκες της ζωής με δίδαξε την σεμνότητα και την αγάπη για τον άνθρωπο, την ανάγκη για εργασία, σκληρή, καθημερινή, γιατί χωρίς αυτήν τίποτε δεν μπορεί να σταθεί και να έχει αξία».
«Ασκητική»
Μέσα στην περίεργη εποχή που διανύουμε , όπου επαναπροσδιορίζονται αξίες και αρχές του κοινωνικού μας ιστού, η αιώνια κραυγή του Ν. Καζαντζάκη φαντάζει ως η πιο επίκαιρη από ποτέ. Η μάχη του ανθρώπου με τις δυνάμεις της υλικής, πνευματικής και ηθικής φθοράς και η ανάδειξη εκείνων των ικανοτήτων και αρετών του ανθρώπου που τον ωθούν να κοιτάζει ψηλά, να μάχεται, να δημιουργεί και να ελπίζει απελπισμένα.
Ο ηθοποιός Βασίλης Βασιλάκης, απόφοιτος της σχολής του Κουν και δραστήριος εργάτης του θεάτρου, έχει εδώ και αρκετά χρόνια αφοσιωθεί στην πολιτιστική δράση έξω από τη θεατρική αγορά της Αθήνας, δράση πολυεπίπεδη και πολυσχιδής, διδασκαλία υποκριτικής στη θεατρική ομάδα της Αίγινας, παιδικό θέατρο, μαριονέτες.
Η επίμονη αναμέτρησή του με το κείμενο του Ν. Καζαντζάκη από το Φεβρουάριο του 2010, τον ώθησε να το σχηματοποιήσει σε θεατρικό μονόλογο και να τον παρουσιάσει το καλοκαίρι του 2010, σε έναν εναλλακτικό αίθριο χώρο στην Αίγινα και για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων, αποκομίζοντας διθυραμβικές κριτικές, και από τον Φεβρουάριο του 2011 για περιορισμένες παραστάσεις στη
Μουσική Θεατρική Σκηνή της Αθηναΐδας. Οπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο ίδιος: «Με ένα παλιό ποδήλατο απομακρυνόμουν από την πόλη και απάγκιαζα στις αυλές των μικρών εκκλησιών, σε ερημικές παραλίες ή στα βουνά της Αίγινας προσπαθώντας να κατανοήσω τα πυκνά σε νόημα και ανάγκη λόγια του Καζαντζάκη. Δύσκολος, φοβερός, ατέλειωτος ανήφορος».
Η «Ασκητική» παραστάθηκε από το Βασίλη Βασιλάκη με όρους απόλυτα σύγχρονους. Δομήθηκε σαν ένα έργο υπό συνεχή αλλαγή, μεταλλασσόμενο κινησιολογικά και υφολογικά, κρατώντας όμως τους στέρεους πυρήνες λόγου και υποκριτικής. Ο φωτισμός μοναδικός «βοηθός» της παράστασης παραλλάσεται ακολουθώντας τα σκαλοπάτια ερμηνείας του κειμένου.
Ασκητική του Νίκου Καζαντζάκη, σκηνοθεσία-ερμηνεία Βασίλης Βασιλάκης, θεατρική διασκευή Ευτυχία Δρούκα, φωτισμοί Απόστολος Στράντζαλης, ενδυματολόγος Δανάη Καββαδία.

