Της Ελένης Μπετεινάκη, που γράφει, διαλέγει, προτείνει, παρουσιάζει και σχολιάζει αγαπημένα παραμύθια για τις μέρες των διακοπών
4o MΕΡΟΣ
Παραμύθια, ιστορίες και εικόνες μαγικές… Ένα νυσταγμένο φεγγάρι, η αγάπη για περιπέτεια, χρώματα, μουσική για ταξίδια πραγματικά αλλά και του νου.… Βιβλία που μιλούν για φίλους. Φίλους που είναι πάντα εκεί στα δύσκολα, στα παράξενα και στις σπουδαίες λύσεις. Παραμύθια που πραγματικά σε ταξιδεύουν σε χώρες που δεν υπάρχουν, σε κείνες της φαντασίας που όλα ζωντανεύουν και είναι μαγικά. Που διδάσκουν χωρίς να κουράζουν και που δημιουργούν στιγμές ευεξίας και πραγματικής κάθαρσης. Παραμύθια για τον Χρόνο που μπορεί και να γίνει φίλος μας σαν περάσει ο καιρός και συμφιλιωθούμε μαζί του. Παραμύθια που μετατρέπουν την αδυναμία σε δύναμη και το θάρρος σε χαρά. Ιστορίες για παιδιά που διαφέρουν αλλά είναι καλλιτέχνες μ’ ό,τι αγαπούν και καταπιάνονται. Ιστορίες για χαμένους θησαυρούς και αγάλματα, όμορφους τόπους, μυστήρια και περιπέτειες.
Έτσι είναι τα παραμύθια, πάντα να ταξιδεύσεις μαζί τους… Φαντασία θέλει να τα δημιουργήσεις, γεγονότα που έχουν συμβεί να τα διηγηθείς και διάθεση να γράψεις, να ακούσεις, να διαβάσεις και να νοιώσεις πως τίποτα δεν είναι ακατόρθωτο αρκεί να το θες πολύ και να το …κυνηγάς, και πάνω απ όλα να περάσεις καλά μαζί τους… όση ώρα διαρκεί η μαγεία… Η μαγεία της ιστορίας που φέρνει την απόλαυση της ανάγνωσης!
1Το Νυσταγμένο φεγγάρι (Paul Klee), Φιλία Δενδρινού, εκδ. Λιβάνης
Πριν πολλά πολλά χρόνια, θα ΄ναι και 135 γεννήθηκε ένας ζωγράφος που αγαπούσε πολύ την μουσική. Ζωγράφιζε όμορφες εικόνες σαν να ήταν η παλέτα του και η καρδιά του μικρού παιδιού.Kι όπως έγινε γνωστό και το όνομά του στα πέρατα της γης, Paul Klee τον λένε, είναι σαν να κρατάει ένα κλειδί και ξεκλειδώνει όλες τις πόρτες της φαντασίας, του μυαλού και του κόσμου του. Και ζωγράφιζε για πολιτείες και ουρανούς και πουλιά και φεγγάρια. Κάποτε ζωγράφισε ένα φεγγάρι που έμοιαζε να είναι κουρασμένο και έτσι χωρίς να το θέλει, έγειρε εκεί στην άκρη του ουρανού κι αποκοιμήθηκε. Ένα σωρό όνειρα ήρθαν στον ύπνο του. Ανάκατες εικόνες , σχήματα, σκιές και κόσμοι διαφορετικοί. Κι ένοιωθε σα να μεταμορφώνονταν σε ψάρι ή σε κίτρινο πουλί. Σαν ξύπνησε όλα τούτα ήταν ζωγραφισμένα πάνω σε καμβά… Κι όλα τα όνειρα γίνανε πίνακες και γέμισαν τα Μουσεία του κόσμου κι από τότε μας ταξιδεύουν και μας χαρίζουν εικόνες πολύχρωμες γεμάτες φαντασία και ιστορίες…
2Το δέκατο έβδομο κιβώτιο, Διονύσης Λεϊμονής, (εικ: Λευτέρης Κούρτσογλου) εκδ. Πατάκης
Τσίριγο, Κήθυρα ή νησί της Αφροδίτης, εκεί στη μέση του πελάγους που συναντιούνται όλες οι θάλασσες, το Αιγαίο, το Iόνιο και το Κρητικό. Όποιο όνομα κι αν έχει , η ιστορία, οι μύθοι, οι παραδόσεις, η ομορφιά του, είναι αμέτρητα. Μια παρέα παιδιών παραθερίζει και αυτή κάθε καλοκαίρι σε τούτο τον τόπο και όπως όλα τα παιδιά θέλει να μάθει, να εξερευνήσει, να διασκεδάσει με ότι πιο συναρπαστικό έχει να τους δώσει τούτο το μέρος . Και τι πιο σπουδαίο από ένα όνειρο που ίσως κάποια στιγμή να γίνει πραγματικότητα. Την ιστορία των μαρμάρων του Παρθενώνα, που τόσο βίαια και άδικα έφυγαν από την πατρίδα μας, την ξέρουμε όλοι μας. Το ναυάγιο που έγινε στα νερά του κόλπου του Αβλέμονα με το πλοίο Μέντορα και τους θησαυρούς που βρέθηκαν στο βυθό του, επίσης μας είναι γνωστό ή λίγο γνωστό. Η ικανότητα όμως ενός συγγραφέα να δημιουργεί νέες ιστορίες με αφορμή όλα αυτά φαίνεται στο βιβλίο που διαβάζει κανείς απνευστί και που ένα σωρό εικόνες, μυρωδιές και χρώματα αναδύονται συνεχώς. Μια περιπέτεια που «μυρίζει» Ελλάδα, που μας θυμίζει την ιστορία μας, που αγαπά και σέβεται τους μύθους και τις αλήθειες και που μυρίζει σαν εκείνο το πανέμορφο λουλούδι, το σεμπρεβίβα, που πάει να πει «Ζει για πάντα». Όπως εκείνο δεν μαραίνεται ποτέ και που φυτρώνει μόνο σε τούτα τα μέρη έτσι και το μυστήριο του 17ου κιβώτιου δεν ξεχνιέται από κανέναν …περιμένει την κατάλληλη στιγμή να βρεθεί στα καταγάλανα νερά, να αναδείξει θησαυρούς, να ανασυρθεί και ποιος ξέρει ίσως και να τελικά όλα αληθινά …
Φιλίες, περιπέτειες, αγωνία και όμορφες εικόνες γεμάτο είναι το βιβλίο του Διονύση …Ελλάδα και πάλι Ελλάδα, με τα νησιά, τα καταγάλανα νερά, τις ομορφιές, τις χάρες και τα μυστήρια της… Μια περιήγηση σε ένα πανέμορφο νησί που πάντα γοητεύει!
Για παιδιά από 9 ετών…
3Η Μηλιά, Εμμανουήλ Ροΐδης, εκδ. Παπαδόπουλος (εικονογράφηση Έφη Λαδά)
Η Μηλιά ήταν ένα καλόκαρδο και χαριτωμένο κορίτσι που την είχαν βρει όταν ήταν μικρή κάτω από ένα δέντρο σκεπασμένη με κάτασπρα ανθάκια. Όλοι την αγαπούσαν. Οι άνθρωποι που έγιναν γονείς της ήταν πολύ φτωχοί για αυτό κι εκείνη σαν μεγάλωσε θέλησε να πάει στην μεγάλη πόλη να βρει την τύχη της και να τους βοηθήσει.
Στο δρόμο βοήθησε τα πουλιά που γνώριζε τη γλώσσα τους να γλυτώσουν από το τουφέκι του κυνηγού και τα δόντια του σκύλου του, ξεγελώντας ς τον και κερδίζοντας ένα ασημένιο δίφραγκο. Εκείνα της έφεραν όλα τα καλά του δάσους να φάει, να ξαποστάσει και στρώμα από καστανόφυλλα να κοιμηθεί. Και σαν ξύπνησε το πρωί της είπαν για μια ευκαιρία που μπορεί να είχε στη ζωή της να την φτιάξει καλύτερα αν κατάφερνε να κάνει τον λυπημένο βασιλιά να χαμογελάσει. Οι μεταξοσκώληκες της έφτιαξαν το πιο όμορφο φόρεμα στην πλάση, ο μελισσουργός της βρήκε ένα άσπρο τριαντάφυλλο για τα μαλλιά της, η πυραλλίδα της έφτιαξε περιδέραιο με δροσοσταλίδες κι η σουσουράδα της έδωσε βεντάλια από όλα τα φτερά των πουλιών. Η κουκουβάγια της έμαθε τα μυστικά του παλατιού και με το ασημένιο της δίφραγκο νοίκιασε μια άμαξα να την πάει στο παλάτι. Σαν άρχισε ο διαγωνισμός πρώτος παρουσιάστηκε ένας μάγος ταχυδακτυλουργός, ύστερα ένας ασπρογένης φιλόσοφος, ένα τρανός επιστήμονας, και τελευταία διαγωνίστηκε η Μηλιά…
Η συνέχεια στο παραμύθι που η Έφη εικονογράφησε με περισσή μαεστρία και τούτη τη φορά ….
4Ο Βασιλιάς λύκος, Ιωάννα Μπαμπέτα, (εικονογράφος Μυρτώ Δεληβοριά) εκδ. Μεταίχμιο.
Οι παράξενες εκλογές των λύκων προσπαθούν να αναδείξουν τον πιο κακό ανάμεσα τους για να γίνει βασιλιάς. Εκφωνούν λόγους οι πιο διάσημοι κακοί όπως ο λύκος που έφαγε την κοκκινοσκουφίτσα, ο λύκος που καταβρόχθισε τα έξι κατσικάκια, κι ο λύκος που έφαγε τα δύο από τα τρία γουρουνάκια και στο τέλος έγινε αρχιτέκτονας για να μάθει πώς να γκρεμίζει τα σπίτια που είναι φτιαγμένα από τούβλα. Κανένας δε έδειχνε τελικά τόσο κακός για να κερδίσει το στέμμα έτσι όπως είχε γίνει μετά το κατόρθωμά του κι έτσι σκέφτηκαν και μάλιστα τη λύση έδωσε ένα μικρό λυκάκι, να ψηφίσουν για αρχηγό τον πιο αγαπητό και πιο καλό. Κανένας από τους μεγάλους δεν ήταν τόσο καλός κι έτσι αποφάσισαν να κάνουν αρχηγό ένα παιδί, το μικρό λυκάκι γιατί όλοι γνωρίζουμε πως τα παιδιά είναι πολύ σοφά και ικανά να φτιάξουν ένα κόσμο πολύ καλύτερο από τους μεγάλους…
Και να θυμάστε πως όλα μπορούν να συμβούν στα παραμύθια …κι ίσως να ΄ναι ψέμματα ίσως και αλήθεια …
Παραμύθια, ιστορίες και εικόνες μαγικές… Βιβλία που μιλούν για φίλους. Φίλους που είναι πάντα εκεί στα δύσκολα, στα παράξενα και στις σπουδαίες λύσεις. Παραμύθια που πραγματικά σε ταξιδεύουν σε χώρες που δεν υπάρχουν, σε κείνες της φαντασίας που όλα ζωντανεύουν και είναι μαγικά. Που διδάσκουν χωρίς να κουράζουν και που δημιουργούν στιγμές ευεξίας και πραγματικής κάθαρσης. Αυτός άλλωστε δεν είναι ο σκοπός των παραμυθιών; Και μην ξεχνάτε ποτέ …Ο Χρόνος τελικά είναι πολύ συμπαθητικός κι ίσως αν τον καταλάβουμε λίγο, να γίνει φίλος μας όσο περνούν τα χρόνια…
5Ο Δράκος Σερπαντίνος ξύπνησε!, Λίνα Μουσιώνη, (εικον.: Μαιρηλία Φωτιάδου), εκδ. Ελληνοεκδοτική
Μια φορά κι ένα καιρό, όπως ξεκινούν όλα εκείνα τα παλιά παραμύθια ήταν ένα μικρό αγόρι, ο Ναπολέοντας. Κι όπως όλα τα μικρά αγόρια …και κορίτσια του κόσμου, η σχέση του με τον χρόνο και τα ρολόγια δεν ήταν η καλύτερη. Ώσπου μια μέρα, οι απελπισμένοι γονείς, έφεραν στο σπίτι ένα μεγάλο παλιό ρολόι που τις ώρες του μετρούσε ένας μικρός κούκος, κάθε ώρα, εικοσιτέσσερις φορές την ημέρα. Το μαρτύριο του Ναπολέοντα μεγάλωσε και μαζί του και οι περιπέτειές του. Ένα βράδυ καθώς διάβαζε ένα από τα βιβλία του συνέβη κάτι μαγικό… Ένας τεράστιος πορτοκαλί δράκος βρέθηκε δίπλα του, πεινασμένος πολύ και του είπε πως θα τον άφηνε να ζήσει μόνο αν του έλεγε τη συνέχεια του παραμυθιού που ήταν ο πρωταγωνιστής και με ένα περίεργο τρόπο είχε ξεφύγει από …τις σελίδες του. Ο Ναπολέων ξεκινά ένα ταξίδι για να βρει τον βασιλιά Χρόνο ζώντας απίθανες περιπέτειες και συναντώντας λογής λογής « ρολόγια» , κούκους, μαγεμένους δείχτες, καταπράσινα σμαράγδια, τιμωρημένα δευτερόλεπτα, χρονολούλουδα και ξεκούρδιστα ξυπνητήρια. Κι όλα αυτά με τη βοήθεια του σμαραγδένιου λεπιού που του είχε χαρίσει ο δράκος Σερπαντίνος και έτσι καταφέρνει να περάσει δοκιμασίες και εμπόδια. Ο δράκος αυτός με το παράξενο όνομα που στην ουσία δουλειά του ήταν να σκορπίζει παντού σερπαντίνες …Χαράς… Όταν πια καταφέρνει να φτάσει και να γνωρίσει τον Χρόνο, όλα αλλάζουν ακόμα κι ο ίδιος ο Ναπολέοντας που σαν ξυπνάει από το μαγεμένο του όνειρο θα ζήσει διαφορετικά φίλος πια με τον…Χρόνο, τα ρολόγια και την μαγεία που μόνο τα καλά παραμύθια ξέρουν να χαρίζουν τόσο απλόχερα.
Τούτη η ιστορία πραγματικά ταξιδεύει παιδιά και μεγάλους. Είναι γεμάτη περιπέτεια, φαντασία και χρώματα. Είναι μαγική η γραφή και η εικόνα που σου δημιουργεί και που βλέπεις. Ο δράκος Σερπαντίνος είναι από τους πιο αγαπητούς δράκος των παραμυθιών και ξέρετε κάτι …ίσως τελικά ο Χρόνος να μην είναι εχθρός, όπως πιστεύουν οι μεγάλοι, αλλά συνοδοιπόρος σε στιγμές μικρές και σε μεγάλα πράγματα !
6O βρομογοργοπόδαρος, Κώστας Μάγος, (εικον: Μαρία Πεπονά),εκδ. Μεταίχμιο
Γοργοπόδαρος θα μπορούσε να είναι μόνο ένας λαγός, ένας λαγός που τρέχει κάθε χρόνο σε μαραθώνιο αγώνα και φυσικά κερδίζει το πρώτο βραβείο και για αυτό του χουν προσθέσει ακόμα ένα όνομα. Είναι ο Γρηγόρης με τα « χρυσά πόδια». Όλοι το χαιρετούν και τον θαυμάζουν μέσα στο δάσος, ώσπου μια μέρα παρατηρεί πως η συμπεριφορά των ζώων απέναντί του έχει λίγο αλλάξει. Ο σκίουρος του εξηγεί πως μυρίζουν τα πόδια του και αυτό δεν είναι ευχάριστο για τα ζώα του δάσους. Καθισμένος στο καφενείο των ζώων και πίνοντας τον καροτοχυμό του θα ακούσει την συζήτηση του ασβού, της αλεπούς και του κόρακα. Όλοι τον αποφεύγουν και μιλούν για το ίδιο θέμα. Ελπίζουν μάλιστα να φύγει από κοντά τους γιατί δεν τον αντέχουν άλλο. Τον κοροϊδεύουν και εκείνος θυμώνει και πληγώνεται πολύ. Έτσι αποφασίζει να κλειστεί στη φωλιά του και στον εαυτό του και να μην ξαναβγεί στο ξέφωτο του δάσους. Ο σκίουρος όμως που είναι φίλος του τον επισκέπτεται και τον παροτρύνει να βγει έξω. Μάταια όμως και τότε αποφασίζει να ζητήσει την βοήθεια και των υπόλοιπων ζώων, εξηγώντας τους πως δεν είναι υπαίτιος για την ιδιαιτερότητά του. Τότε η χελώνα τους λέει πως αν έφτιαχναν μια συνταγή από μυρωδικά και βότανα που την είχε από την γιαγιά της ίσως το πρόβλημα του Γρηγόρη να διορθωνόταν. Όλα τα ζώα βοήθησαν να μαζευτούν τα υλικά και σαν την πήγαν στον λαγό, με οδηγίες χρήσεως, η ζωή του άλλαξε οριστικά. Μύρισε ο τόπος και η καθημερινότητα του γλυκές μυρωδιές και χαμόγελα. Η τάξη στο δάσος είχε πλέον αποκατασταθεί.
Για μια ακόμα φορά η δύναμη της φιλίας, η συνεργασία και η καλή διάθεση θριαμβεύουν σ’ αυτή ν την πολύ τρυφερή ιστορία του Κώστα Μάγου.
Γιατί οι φίλοι είναι πάντα εκεί… στα δύσκολα!
7Πώς να κάνετε έναν ελέφαντα να χορέψει, Άγγελος Αγγέλου- Έμη Σίνη, (εικ. Σοφία Τουλιάτου), εκδ. Παπαδόπουλος.
Ένα μικρό ποντικάκι βρίσκει ένα κομμάτι τυρί και πριν προλάβει να το φάει ένας σκίουρος του το παίρνει. Παραπονιέται για την αδυναμία του και θυμώνει και τότε ανακαλύπτει πως υπάρχουν ένα σωρό ζώα μεγαλύτερα και από τον σκίουρο και από τη χελώνα, την χήνα, το γουρούνι,τον γάιδαρο και τον ελέφαντα. Γεμάτο θαυμασμό για όλα τα ζώα που συναντά, σαν βλέπει τον ελέφαντα τα χάνει. Βρίσκει το θάρρος να του μιλήσει και τότε μια έκπληξη γεμίζει τα μεγάλα του μάτια. Ο ελέφαντας του εξομολογείται πως το μεγαλύτερο ζώο δεν είναι αυτός αλλά ένας ψύλλος που έχει κάνει σπίτι του το αυτί του. Ένας ψύλλος γίγαντας όπως πίστευε ο ίδιος , όχι τόσο για το μέγεθός του αλλά για τις ικανότητες και την ευστροφία του. Όσο μικρόσωμος και αν ήταν μπορούσε με μια του μόνο κίνηση και διαταγή να κάνει έναν ολόκληρο ελέφαντα να χορέψει. Μα μήπως κι έτσι δεν συμβαίνει και στη ζωή. Σημασία δεν έχει το ύψος ή η δύναμη ή το βάρος κάποιου αλλά ο τρόπος που αντιμετωπίζει τις καταστάσεις, το θάρρος, και φυσικά η εξυπνάδα. Το ποντικάκι άλλαξε τον τρόπο που έβλεπε τον ίδιο του τον εαυτό κι έτσι κανένας δεν μπορούσε πια να του πάρει το τυρί του. Ήταν δικό του και μόνο δικό του και το απολάμβανε όπως εκείνο ήθελε!
Ένα διδακτικό και απολαυστικό παραμύθι για μικρά παιδιά με μια υπέροχη εικονογράφηση για μικρούς που μπορούν αν θέλουν να γίνουν γίγαντες στη ζωή…
8Θέλω πάντα να γελάς! Φραντζέσκα Αλεξοπούλου – Πετράκη, (εικ: Σάντρα Ελευθερίου), εκδ. Παπαδόπουλος
Μια ιστορία για μικρούς αναγνώστες, μια ιστορία για έθιμα και συνήθειες μιας άλλης χώρας εντελώς διαφορετικής από την δική μας. Μια ιστορία για την ίδια την χαρά, την φιλία και …τα λουλούδια. Για άλλους τρόπους έκφρασης και άλλους πολιτισμούς. Για μια χώρα μακρινή εκείνη της Ιαπωνίας που έρχεται συχνά στο μυαλό ενός μικρού κοριτσιού.
Κι επειδή τα παιδιά ξέρουν πάντα καλύτερα και με την απλή τους σκέψη καταφέρνουν ακόμα και …θαύματα, έτσι και η Χαρά κάνει τα πάντα για να βλέπει την φίλη της την Γιοσίμη χαρούμενη κι όχι με θλιμμένο χαμόγελο και δέντρα με γυμνά κλαδιά στις ζωγραφιές της.
Ακόμα κι αν η γλώσσα είναι διαφορετική, είναι τα μάτια που όταν κοιτούν σε κάνουν να νοιώθεις και να καταλαβαίνεις τα συναισθήματα των άλλων. Γιατί τους φίλους μας όσο αλλιώτικοι και να είναι θέλουμε πάντα να είναι χαρούμενοι , ευτυχισμένοι και γελαστοί.
Μια ιστορία για την διαφορετικότητα και την φιλία, αλλά και τις σχέσεις των παιδιών μεταξύ τους !
Κι ίσως τελικά τα πολύ σπουδαία πράγματα να μην συμβαίνουν μόνο στα παραμύθια… αρκεί λίγο να αλλάξουμε οπτική γωνία και να πιστέψουμε όλοι στη δύναμή μας !

