Ως Περιφέρεια... σε μεταβατικό στάδιο περιγράφεται πλέον η Κρήτη στο νέο ευρωπαϊκό περιβάλλον και καλείται με τη νέα προγραμματική περίοδος κάνει το... άλμα σε μια σειρά από μεγάλα θέματα όπως είναι η καινοτομία, η ανταγωνιστικότητα, η απασχόληση και η καταπολέμηση της φτώχειας.
Να δώσει δηλαδή η Κρήτη- με το ποσό των 450 εκατομμυρίων ευρώ που καταρχήν της αναλογεί- τη μάχη με τους όρους που έχουν καθοριστεί από την ευρωπαϊκή επιτροπή για την περίοδο 2014-2020! Κι όμως η Κρήτη δεν έχει ακόμη λύσει βασικά ζητήματα υποδομών, δεν έχει ένα...δρόμο της προκοπής, περιμένει ακόμη αεροδρόμια και λιμάνια που... ακούει χρόνια τώρα!
Μπορεί να αλλάξει κάτι τώρα για την Κρήτη; Μετά τα ΜΟΠ, τα τρία κοινοτικά πλαίσια στήριξης, το ΕΣΠΑ θα δώσει τη λύση...το νέο εταιρικό σύμφωνο! Λίγοι το πιστεύουν αν και τα μεγαλεπήβολα σχέδια για την Κρήτη περιγράφονται για μια ακόμη φορά σε ένα κοινοτικό πλαίσιο στήριξης και από στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων που είναι πλέον σε δημόσια διαβούλευση και μέχρι τις 6 Αυγούστου θα περάσει από την Επιτροπή Περιβάλλοντος της περιφέρειας Κρήτης και από το φθινόπωρο ίσως έχουμε τα πρώτα έργα να δημοπρατούνται.
«Φυσικά και τα πράγματα αλλάζουν. Άλλοι άξονες, άλλες προοπτικές, αλλά και περισσότερες δυνατότητες για την Κρήτη» λέει στην “Π” ο περιφερειάρχης κ.Αρναουτάκης που δεσμεύεται ότι τα 450 εκατομμύρια θα είναι μόνο η αρχή.
«Με σωστή προετοιμασία, μελέτες και διεκδίκηση τα χρήματα που θα έρθουν στην Κρήτη θα είναι πολύ περισσότερα. Από τα τομεακά και άλλα προγράμματα. Θα διεκδικήσουμε τα μεγάλα έργα τα οποία οφείλουν στην Κρήτη» ανέφερε ο κ. Αρναουτάκης.
Με βάση τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων η αρχιτεκτονική του νέου ΕΣΠΑ περιλαμβάνει 7 Τομεακά Επιχειρησιακά Προγράμματα και 13 Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα (ΠΕΠ) τα οποία είναι πολυτομεακά και πολυταμειακά, ένα για κάθε μια από τις ελληνικές Περιφέρειες, τα οποία περιλαμβάνουν δράσεις και έργα περιφερειακής κλίμακας και χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ. Επιπλέον, στα ΠΕΠ έχει εκχωρηθεί η διαχείριση σημαντικών πόρων του Ταμείου Συνοχής για το Περιβάλλον. Τελικό αποτέλεσμα είναι οι περιφέρειες να διαχειρίζονται το 35% του αθροίσματος των πόρων του ΕΤΠΑ, του ΕΚΤ και του ΤΣ.
Παράλληλα στις 13 περιφέρειες εκχωρείται από το Τομεακό Πρόγραμμα της Αγροτικής Ανάπτυξης η διαχείριση περίπου 30% των πόρων του Αγροτικού Ταμείου.
Η Περιφέρεια Κρήτης στην νέα προγραμματική περίοδο ανήκει πλέον στις περιφέρειες σε μετάβαση και υπόκειται σε συγκεκριμένους χρηματοδοτικούς περιορισμούς.
Στους άξονες προτεραιότητας είναι συγκεκριμένοι στόχοι:
ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1: Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, καινοτομίας και επιχειρηματικότητας της Κρήτης.
ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 2: Βιώσιμη Ανάπτυξη με αναβάθμιση του περιβάλλοντος και αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην Κρήτη.
ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 3: Ενίσχυση της εκπαίδευσης και κοινωνικής συνοχής στην Κρήτη.
ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 4: Προώθηση της απασχόλησης και προσαρμογή των εργαζομένων στις αλλαγές.
ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 5: Προώθηση της Κοινωνικής Ένταξης και καταπολέμηση της φτώχειας στην Κρήτη.
Η συγκέντρωση (59,42%) των πόρων στον άξονα προτεραιότητας 1 «Βιώσιμη ανάπτυξη με αναβάθμιση του περιβάλλοντος και αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής» θα ικανοποιήσει ανάγκες της Περιφέρειας για βιώσιμη ανάπτυξη. Επειδή, η Κρήτη διαθέτει μεγάλο ανάπτυγμα ακτών, εκτεταμένες ζώνες NATURA, διάσπαρτους υγροβιότοπους μικρής επιφάνειας, διάσπαρτους αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία, επιλέγεται ως βασικός στόχος η περιβαλλοντική αναβάθμιση και η αντιμετώπιση των συνεπειών από την κλιματική αλλαγή. Οι δράσεις επικεντρώνονται στην προστασία αλλά και στην αξιοποίηση των ευκαιριών που αναδεικνύονται και ως εκ τούτου επιλέγονται επενδυτικές προτεραιότητες που ενισχύουν την ανάπτυξη τεχνολογιών και την προώθηση λύσεων για την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών προβλημάτων.
Ο δεύτερος σε συγκέντρωση πόρων άξονας (15,19%) είναι ο Α.Π. 5 «Προώθηση της Κοινωνικής Ένταξης και καταπολέμηση της φτώχειας στην Κρήτη». Μέσω του άξονα επιδιώκεται η διαφύλαξη και αναζωογόνηση του κοινωνικού ιστού της Περιφέρειας ενώ παράλληλα προωθείται η ενεργός ένταξη στην αγορά εργασίας, η προαγωγή της κοινωνικής επιχειρηματικότητας, η βελτίωση της πρόσβασης σε οικονομικά προσιτές, βιώσιμες και υψηλής ποιότητας κοινωνικές υπηρεσίες καθώς και η ενσωμάτωση των κοινωνικά και οικονομικά ευπαθών ομάδων με την κατάργηση κάθε είδους διακρίσεων.
Οι διαθέσιμοι πόροι κατανέμονται σε 8 επενδυτικές προτεραιότητες με αποτέλεσμα να επιτυγχάνεται η εστίαση και η απαιτούμενη θεματική συγκέντρωση.
Ο τρίτος σε συγκέντρωση πόρων (11,87%) άξονας προτεραιότητας αφορά στην «Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, καινοτομίας και επιχειρηματικότητας της Κρήτης» στοχεύει στην ολοκλήρωση των διασυνδέσεων μεταξύ κλάδων, τη δημιουργία ισχυρών ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων ενισχύοντας τις υφιστάμενες κλαδικές εξειδικεύσεις και ενθαρρύνοντας την ανάπτυξη νέων αναδυόμενων δραστηριοτήτων με ισχυρές οικονομικές προοπτικές στο πλαίσιο της Στρατηγικής «Έξυπνης Εξειδίκευσης». Με τον άξονα αυτό επιδιώκεται η ανάσχεση των επιπτώσεων της κρίσης και η ανάδειξη ενός νέου παραγωγικού προτύπου με βάση σημαντικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, με όρους τεχνολογίας, καινοτομίας, ποιότητας, συνεργιών, εξωστρέφειας. Η προσπάθεια απαιτεί δέσμευση σημαντικών πόρων ειδικά με δεδομένο ότι η απόσταση που πρέπει να καλυφθεί σε θέματα ανταγωνιστικότητας είναι μεγάλη σε σύγκριση με τις ευθέως ανταγωνιστικές περιφέρειες της ΕΕ. Σημαντικός θα είναι ο ρόλος συμπληρωματικών παρεμβάσεων του νέου προγράμματος «Ανταγωνιστικότητας». Οι πόροι κατανέμονται σε 5 επενδυτικές προτεραιότητες.
Ο τέταρτος σε συγκέντρωση πόρων (10,96%) άξονας προτεραιότητας αφορά στην «Ενίσχυση της εκπαίδευσης και κοινωνικής συνοχής στην Κρήτη». Στοχεύει στη συμπλήρωση και αναβάθμιση των υποδομών υγείας εκπαίδευσης κατάρτισης και κοινωνικής πρόνοιας.
