Της Ελένης Μπετεινάκη, που γράφει, διαλέγει, προτείνει, παρουσιάζει και σχολιάζει αγαπημένα παραμύθια για τις μέρες των διακοπών

Ιστορίες πολλές, ιστορίες καλές για μάγους, μάγισσες, καπεταναίους, πειρατές, νεράιδες, πριγκίπισσες, μαγικά κλειδιά και φαντάσματα… Για παιδιά και μεγάλους που η φαντασία δεν σταματάει να τρέχει ποτέ και που με αφορμή ένα μυρμήγκι μπορεί να φτάσουν μέχρι εκεί που δεν βάζει ο νους. Ή αν πιστέψουν στη δύναμή τους και στα παιδιά να καταφέρουν πράγματα που δεν πίστευαν ότι μπορούν.

Παραμύθια που ακόμα και μια τόσο απλή λέξη όπως το Ποτέ το μετατρέπουν σε Πάντα… Κι όλα αυτά σε ιστορίες που πρωταγωνιστές έκτος όλων των άλλων είναι πάντα τα παιδιά που σκαρφίζονται, δημιουργούν και χαρίζουν απλόχερα με την αθωότητά τους τροφή για σκέψη, ιστορίες και μπόλικα παραμύθια …

1Καπετάνιος στην μπανιέρα, Δήμητρα Πυργελή, (εικονογράφος: Αιμιλία Κονταίου), εκδ. Καλειδοσκόπιο

Αυτός είναι καπετάνιος! Με τα όλα του, με καράβι, με κατάστρωμα, με πλήρωμα, με στολή, με επιβάτες, με κουζίνα και φαντασία αστείρευτη και αχαλίνωτη. Τούτος ο καπετάνιος έχει ιδέες μοναδικές, που μπορεί στην αρχή να μη αρέσουν στη μαμά αλλά με λίγη καλή θέληση και τη βοήθεια όλης της οικογένειας, το σπίτι ολόκληρο μπορεί να μετατραπεί σε κρουαζιερόπλοιο και η μπανιέρα να γεμίσει με αληθινό θαλασσινό νερό. Κι όταν είναι τα γενέθλια ενός μικρού παιδιού κανείς δεν θέλει να του χαλάσει το χατίρι. Έτσι θα ξεκινήσει μια γιορτή αλλιώτικη και πρωτότυπη, γεμάτη χαμόγελα, παιχνίδια και φυσικά όνειρα και φαντασία. Γιατί η ζωή αν δεν της βάλεις λίγο αλατάκι παραπάνω δεν έχει και πολύ νοστιμιά. Θέλει κέφι, μουσική, φίλους, καλό φαγητό και ένα μικρό παιδί που φορώντας ένα υπέροχο δώρο την ημέρα των γενεθλίων του, εκείνη τη στολή του καπετάνιου θα ζήσει τα όνειρό του και θα γίνει και το ίδιο αλλά και όλη του η οικογένεια …ευτυχισμένη.

Η Δήμητρα Πυργελή που την γνωρίζουμε όλοι από την μαγική της φωνή στο ραδιόφωνο και την αγάπη της στα βιβλία και τα παραμύθια, μας ταξιδεύει σε μια ιστορία γεμάτη φαντασία και πολύ θαλασσινό νερό. Ένα ταξίδι που τα ‘χει όλα μα πάνω από όλα εκπληρώνει επιθυμίες και όνειρα, πλημυρίζει με χαμόγελα και ευτυχία τη ζωή ενός μικρού παιδιού…!

2 Έχω για συμμαθητή έναν πειρατή, εικον: Ναταλία Καπατσούλια, Αντώνης Παπαθεοδούλου, εκδ. Παπαδόπουλος

Ο Μπελαμής είναι ένας μικρός αληθινός πειρατής, με κανονικό γάντζο για χέρι, με μάτι καλλυμένο και χοντρό δερματόδετο τετράδιο. Μένει σε κανονικό πειρατικό καράβι και… πηγαίνει στο ίδιο σχολείο με τον Νίκο. Αυτό είναι ένα μικρό θέμα… γιατί τα παιδιά δεν τον δέχονται από την πρώτη στιγμή και τον κοροϊδεύουν. Κι όταν κατάλαβαν πως ήταν αληθινός πειρατής, άρχισαν να τον φοβούνται. Κι εκείνος τότε ένοιωσε μοναξιά και λύπη. Ο Νίκος προσπαθεί να είναι φίλος του και τον βοηθάει, όσο μπορε, να προσαρμοστεί στην κανονική ζωή και στη μικρή κοινωνία των παιδιών. Και τότε του έρχεται μια ιδέα που θα κάνει όλα τα παιδιά να αλλάξουν τη γνώμη τους για τον μικρό νεοφερμένο τους φίλο και όλοι μαζί να γίνουν μια παρέα και να τον αποδεχτούν. Και φυσικά τι καλύτερο από ένα πάρτι, αρκετά διαφορετικό από όλα όσα είχαν ζήσει μέχρι εκείνη τη στιγμή στη ζωή τους. Πάρτι πάνω σε κανονικό πειρατικό καράβι, με ακροβατικά, αληθινές κανονιές και μπουγέλα με πειρατικές σημαίες και μπόλικα ψάρια στη σχάρα και φυσικά με την καλύτερη κατάληξη. Την αποδοχή και την μετάνοια όλων όσων δεν τον δέχτηκαν από την πρώτη στιγμή. Γιατί η «διαφορετικότητα» δεν είναι ελάττωμα, είναι απλά μια άλλη άποψη ή κατάσταση που καλό είναι πριν την κρίνουμε να προσπαθήσουμε να την… γνωρίσουμε!

3 Το μαγικό κλειδί, Κάρμεν Ρουγγέρη, εκδ. Ψυχογιός

Όπως εκείνον τον παλιό καλό καιρό που τα παραμύθια είχαν βασιλιά, βασίλισσα και όμορφη πριγκίπισσα. Έτσι και τούτο το πανέμορφο παραμύθι σε διασκευή της Κάρμεν Ρουγγέρη. Έχει όλα όσα κάνουν τις ιστορίες να ηχούν σαν μαγικές στα αυτιά των παιδιών. Οι νεράιδες δίνουν τα χαρίσματα στη νεογέννητη βασιλοπούλα, μόνο που η Μοίρα θέλοντας ίσως να τη δοκιμάσει της παίρνει την καρδιά και η Ζωή δεν μπορεί να κάνει τίποτα παραπάνω παρά να της χαρίσει ένα μικρό χρυσό κλειδί που θα τη βοηθήσει μεγαλώνοντας. Η πριγκίπισσα Λυγερή, χωρίς καρδιά αδιαφορεί για ό,τι συμβαίνει γύρω της, για τους ανθρώπους, τα ζώα και όλα τα πράγματα. Ωστόσο μεγάλωνε και γινόταν όλο και πιο όμορφη κι όλο και πιο έξυπνη. Θα την ερωτευτεί πολύ το πριγκιπόπουλο, ο Ευγενικός, θα τη ζητήσει για γυναίκα του, όμως η Λυγερή θα τον πληγώσει πολύ με την συμπεριφορά της κι εκείνος θα πέσει στη λίμνη να πνιγεί. Ευτυχώς ένας ψαράς θα τον σώσει την τελευταία στιγμή. Η βασίλισσα στη μεγάλη της απογοήτευση, λέει στην κόρη της όλη την ιστορία της βάφτισής της και τον λόγο που όλοι την φωνάζουν άκαρδη και άπονη. Της δίνει το μαγικό κλειδί και την ευχή της και η περιπέτεια για την Λυγερή αρχινά. Συναντά στο δρόμο της την Ζωή και της εξηγεί πως αν θέλει να πάρει πίσω την καρδιά της θα πρέπει να γνωρίσει και τι θα πει λύπη. Εκείνη δέχτηκε να γνωρίσει οτιδήποτε και τότε το κουτί με την μικρή κλειδαριά που ταιριάζει το δικό της κλειδάκι ανοίγει και… όλα αλλάζουν. Στο δρόμο της θα συναντήσει ένα φτωχό μεροκαματιάρη, θα ακούσει το κλάμα ενός μωρού, θα συναντήσει μια γριά που θα της πει τον δικό της πόνο για την κόρη της και τον εγγονό της που η Λυγερή κάποτε συνάντησε, προσπέρασε αλλά δεν βοήθησε. Θα συναντήσει πολύ δυστυχία και τέλος θα δει τον στρατό του βασιλιά του πατέρα του Ευγενικού να έρχεται στην πόλη της για να ζητήσουν πίσω τον μοναχογιό τους. Κι όταν η Μοίρα εμφανίζεται μπροστά της και της ανταλλάσει για δεύτερη φορά την καρδιά της με την ζωή που ζούσε πριν, εκείνη δεν δέχεται, αντίθετα έχει το θάρρος να σταθεί μπροστά στον ξένο βασιλιά και να του πει όλη την αλήθεια για να μπορέσει να σώσει την πατρίδα της, τους γονείς της αλλά και το ίδιο το βασιλόπουλο. Κι έτσι στο τέλος όπως συμβαίνει με όλα τα παραμύθια όλα έγιναν καλά …η Λυγερή παντρεύτηκε με τον Ευγενικό, η χώρα διοικήθηκε δίκαια και όλοι έζησαν πολύ πολύ καλύτερα.

Τούτο το παραμύθι δεν είναι τυχαίο , είναι από εκείνα που έγραψε πριν από χρόνια πολλά η Πηνελόπη Δέλτα και ανακάλυψε η Κάρμεν Ρούγγερη. Τη δική της ματιά διαβάζουμε σήμερα που τη συνοδεύει ένα cd με τη θεατρική παράσταση, που τόσο μοναδικά και απλόχερα μας χαρίζει για μια ακόμα φορά η πολύ σπουδαία ηθοποιός, σκηνοθέτης και αγαπημένη γιαγιά του παιδικού θεάτρου!

4Ο Αλέκος στη χώρα των παθημάτων, Γιώτα Κ. Αλεξάνδρους (εικ. Χρήστος Δήμος), εκδ. Ψυχογιός

Ο Αλέκος είναι ένα μικρό αγόρι που θέλει πολύ να μοιάσει στον πατέρα του και να γίνει ένας σπουδαίος επιστήμονας. Έχει κι αυτός μια βαλίτσα και κάνει πειράματα προσπαθώντας να τα καταφέρει. Τα ζώα , βέβαια, έχουν διαφορετική άποψη, γιατί τα πειράματά του δεν είναι και τόσο πετυχημένα. Η γάτα που έβαλε μαγιό και την μπήκε στο φούρνο να μαυρίσει, η κότα που προσπάθησε να την κάνει πύραυλο και να την στείλει στο φεγγάρι, οι πυγολαμπίδες, οι ακρίδες, οι πεταλούδες και οι αράχνες έχουν ζήσει τον τρόμο «της επιστήμης του» και δεν τον συμπαθούν καθόλου. Και τότε συμβαίνει αυτό που μόνο στα παραμύθια συναντά κανείς... Τα έντομα παίρνουν την εκδίκησή τους και οι όροι του παιχνιδιού αντιστρέφονται. Όλα τα ζωντανά που έχουν υποστεί κάποιο είδος κακοποίησης από τον μικρό επιστήμονα, μέσω δυο δικαστών, σκαθαριών, θα τον κρίνουν ένοχο και τα παθήματά του θα ξεκινήσουν. Από τον εφιάλτη θα τον ξυπνήσει ο παππούς του και ο μικρός Αλέκος θα υποσχεθεί πως ποτέ δεν θα ξαναπειράξει κάποιο έντομο ή μικρό ζωάκι ή μήπως και φρούτο τελικά;

Μια ιστορία της Γιώτας Αλεξάνδρου, γραμμένη με μπόλικο χιούμορ αλλά πίσω απ’ αυτό μπορεί κανείς να διακρίνει τα βαθύτερα νοήματα του. Οι «αταξίες» του Αλέκου προβληματίζουν για το θέμα των πειραματόζωων γενικότερα και μας κάνουν να σκεφτούμε τη στάση μας απέναντι στα ζώα και την φύση…

5 Το μεγάλο ταξίδι της κινέζικης πάπιας, Βασίλης Παπαθεοδώρου (εικ: Πέτρος Μπουλούμπασης), εκδ. Καστανιώτης

Μια ιστορία, ένα συμβάν αληθινό μπορεί κάποια στιγμή να εμπνεύσει έναν συγγραφέα και ανάλογα με την φαντασία και το ταλέντο του, να φτιάξει ένα πολύ συγκινητικό μυθιστόρημα που διαβάζεται με μια ανάσα. Ήταν Ιανουάριος του 1992 όταν ένα κοντέινερ γεμάτο κίτρινα πλαστικά παπάκια βυθίζεται στον Ειρηνικό Ωκεανό. Τα παπάκια επιπλέουν και οδηγό, εμπνευστή και συντροφιά έχουν την πάπια του κ. Χου και τα δέκα μικρά παιδιά της. Η «αληθινή» πάπια βρισκόταν εκεί γιατί θα ήταν η μασκότ όλης της διαφημιστικής καμπάνιας της εταιρίας που είχε παραγγείλει 28.000 κομμάτια. Όλη αυτή η κίτρινη παρέα θα ταξιδέψει για πολλά χρόνια σε όλους τους ωκεανούς και θάλασσες. Θα γνωρίσουν όλα τα μέρη του πλανήτη, αλλά και την αδιαφορία, την δόξα, το ψύχος, την εκμετάλλευση και τον πόνο. Θα βοηθήσουν επιστήμονες, άθελα τους, να βγάλουν συμπεράσματα για τα θαλάσσια ρεύματα και θα κρατήσουν μέσα τους ένα φοβερό μυστικό που θίγει για μία ακόμα φορά την ανθρώπινη υπόσταση στο σημείο που έχει να κάνει με το κέρδος, την αχαριστία και τα «βρώμικα» παιγνίδια.

Η ιστορία του Βασίλη Παπαθεοδώρου έχει πολύ συναίσθημα και πίκρα, έχει και χαρά και αξιοπρέπεια και θάρρος μα πάνω απ’ όλα είναι ένας ύμνος στην μάνα που «ζωντανεύει» στη φιγούρα της φανταστικής πάπιας του κ. Χου. Μια μάνα που νοιώθει τα πλαστικά παπάκια σαν αληθινά και νοιάζεται, κλαίει και φοβάται. Εκείνα πάλι είναι σαν να έχουν ψυχή και νόηση γιατί την καταλαβαίνουν, την βοηθούν και την ακολουθούν σ’ όλη αυτή την τεράστια βόλτα τους.

Μα ιστορία που αξίζει να διαβαστεί από μικρά και μεγάλα παιδιά. Γιατί πέρα απ’ όλα τα νοήματα, οικολογικά, περιβαλλοντολογικά και ανθρώπινα υπάρχει και η φαντασία που μετράει. Όπως σε όλα τα παραμύθια που όλα είναι δυνατά ακόμα κι αν ο ήρωας τους είναι ένα μικρό πλαστικό παπάκι που έχει ξεθωριάσει από την αλμύρα, τον ήλιο και …τα χρόνια …Γιατί οι καλές ιστορίες με τα χρόνια γίνονται ακόμα καλύτερες…!

6Ο τρομερός εχθρός, Χόρχε Μπουκάϊ (εικον: Γκούστι), εκδ. Opera

Μια φορά κι έναν καιρό, όπως λεν τα παραμύθια ήταν ένας βασιλιάς περήφανος, αλαζόνας πολύ, που ήθελε όλοι να του λένε,ψέματα να ήταν ή αλήθεια, πως ήταν ο πιο ισχυρός του κόσμου. Σαν άλλη κακή μητριά που ρωτούσε συνέχεια τον μαγικό της καθρέφτη, αγνοούσε πως υπήρχε κι ένας άνθρωπος που είχε κάτι που εκείνος δεν θα μπορούσε να κάνει ποτέ. Ήταν ένας μάγος και μπορούσε να μαντεύει τα μελλούμενα. Η ζήλια του και η κακία τον έκανανα σκεφτεί μια πλεκτάνη για να απαλλαγεί από τον μάγο. Έτσι οργάνωσε μια γιορτή στο παλάτι με σκοπό να τον ρωτήσει αν ξέρει πότε ακριβώς θα πεθάνει ο βασιλιάς, δηλ. ο ίδιος, και μετά θα τον σκότωνε. Όλα έγιναν με μεγάλη λαμπρότητα μόνο που ο μάγος έδωσε μια απάντηση που έφερε αναστάτωση, αμηχανία και φόβο στον πρώτο άρχοντα της χώρας. Του είπε πως θα πεθάνει την ίδια μέρα με αυτόν!

Κι εδώ αρχίζει μια διαφορετική ιστορία που δείχνει πως ο φόβος και η δεύτερη σκέψη μπορεί να μετατρέψει την ματαιοδοξία, την κακία και την λάθος εντύπωση ακόμη και για τον εαυτό μας, σε μια φιλία, σε μια εκτίμηση και μια σχέση που έχει μόνο θετικά στοιχεία να δώσει. Ο βασιλιάς από φόβο θα κρατήσει κοντά του τον μάγο κι εκείνος θα του προσφέρει απλόχερα την σοφία, την αγάπη, την φιλία, τις συμβουλές και την καλοσύνη του. Οι δυο άνδρες θα δεθούν τόσο πολύ που ως το τέλος της ζωής τους θα ζήσουν πολύ κοντά. Κι ο βασιλιάς θα καταλάβει πως η ματαιοδοξία είναι ο χειρότερος σύμβουλος για κάθε άνθρωπο ακόμα κι αν είναι τόσο ισχυρός.

Ο Χορχέ Μπουκάι για μια ακόμη φορά μαγεύει με τις ιστορίες του και δίνει παραδείγματα και λύσεις για την ίδια την ζωή. Μια ακόμα ιστορία με την υπέροχη εικονογράφηση του Γκούστι. Και όπως γράφει και το βιβλίο: «…μια ιστορία που εξηγεί πως ο τρομερός εχθρός μας, μπορεί να γίνει ο καλύτερος φίλος μας»!

7 Ο Μάγος Πότε Πότε και το χαμένο Ποτέ, Λίνα Μουσιώνη (εικ. Κατερίνα Βερούτσου), εκδ. Μεταίχμιο.

Ο Μάγος Πότε Πότε είναι ένας πολύ μορφωμένος και σπουδαίος Μάγος που όλη μέρα ψάχνει, διαβάζει και ανακαλύπτει νέα μαγικά κόλπα. Ώσπου μια μέρα ύστερα από ατελείωτες ώρες πειραμάτων, ξορκιών και εξερευνήσεων ανακάλυψε πως η μαγεία είναι οικολογική. Και όλα άλλαξαν… Έγινε διάσημος και η πράσινη μαγεία ήταν πλέον στην πρώτη θέση της προτίμησης όλων. Όλοι τον ήθελαν κοντά τους να τους διδάξει και τους δώσει τα «πράσινα φώτα» του. Μέχρι που συνάντησε τη Φιορέλλα Καραμέλα που ήταν μια μάγισσα του Δικαίου και δεν άντεχε την εκμετάλλευση των άλλων μαγισσών στα παραμύθια. Και τα αποτελέσματά της ήταν συγκλονιστικά. Νέα στοιχεία προέκυψαν για την Χιονάτη, την Ωραία Κοιμωμένη , τις νεράιδες, τους γίγαντες και όλους σχεδόν τους ήρωες των γνωστών ή όχι ιστοριών. Και η ζωή της απέκτησε άλλο νόημα τέτοιο που ακόμα και στην πρόταση γάμου του Πότε Πότε απάντησε μονολεκτικά και σκληρά… Ποτέ. Η ζωή του Μάγου μας κατέρρευσε... Όσο και να προσπάθησε με νέους τρόπους μαγικών στα φρούτα και λαχανικά να ξεπεράσει τη Φιορέλλα δεν τα κατάφερε. Ούτε οι φίλοι και οι γνωστοί μπορούσαν να τον βοηθήσουν και από τότε η λέξη Ποτέ έγινε η πιο μισητή στον κόσμο. Όσο κι αν ταξίδεψε, όσους κι αν γνώρισε σ’ όποιους γιατρούς κι αν πήγε ένα ήταν το φάρμακό του για να μην χάσει την ικανότητα της μαγείας του και για να ξαναβρεί τον εαυτό του. Να έψαχνε και ξανάβρισκε το δικό του χαμένο Ποτέ.

Και τότε όπως συμβαίνει συχνά στα παραμύθια, αλλά και στη ζωή, ένα μικρό κορίτσι έκανε το θαύμα του. Η μικρή Κοραλλία του ξανάδωσε νόημα στη ζωή του και τον έμαθε πως όταν πιστεύει κανείς με την καρδιά του, τίποτα δεν είναι αδύνατο. Ακόμα κι ένα “ποτέ” μπορεί να γίνει “πάντα” και το παραμύθι γίνεται ακόμα πιο… μαγικό.

Για αυτό κι εσείς αν θέλετε όλα μα όλα να αλλάξουν… ας πιστέψετε και λίγο στη δύναμη των παραμυθιών και προσέξετε μην απαντήσετε “ποτέ” γιατί μπορεί και εσείς σε κάτι άλλο να μεταμορφωθείτε…

Μια ιστορία για μάγους των παραμυθιών και της ζωής που όλα τα αλλάζουν κοιτώντας τα πράγματα με διαφορετική οπτική γωνία και φυσικά ακούγοντας …τα παιδιά!

8Αφορμή για όλα ένα μυρμήγκι, Εύα Κασιάρου (εικον. Γιώργος Σγουρός), εκδ. Παρρησία

Μπορεί ή αφορμή να είναι ένα μυρμήγκι και η αιτία μια σκιά στον τοίχο ή μια ντουλάπα που πέφτει ή η φαντασία των παιδιών. Ό,τι και να συμβαίνει η περιπέτεια μέσα στην παλιά και ακατάστατη αποθήκη έχει αρχίσει και οι τρεις φίλοι έχουν μπλεχτεί σε μια ιστορία που θα τους οδηγήσει σε λίγο παράξενα μονοπάτια. Πρωταγωνιστές ο Νίκος, ο Ανέστης και ο Αντώνης, το φάντασμα του μπάρμπα – Μάρκου και ένας περίεργος δημοσιογράφος ο κ. Κουλουμουνουψουχούκο. Παράξενος, όπως το όνομά του, παράξενη όμως και η συμπεριφορά του. Η επικοινωνία μαζί του δύσκολη λόγω μιας ιδιαιτερότητας στις λέξεις που είχαν πολλά «α» ή τελείωναν σε αυτό. Ωστόσο την «δουλειά» του την έκανε μια χαρά. Μέχρι που η αγωνία και ο φόβος των παιδιών φέρνει σαν «από μηχανής» θεό την μαμά του Ανέστη και την ζεστή αγκαλιά που χρειάζεσαι όταν τα πράγματα αρχίσουν και γίνονται… κατάμαυρα!

Μια πρωτότυπη ιστορία για… φαντάσματα και παιδιά που φοβούνται να μιλήσουν στους γονείς τους. Ένα βιβλίο για ψέματα κι αλήθειες αλλά και για τον τρόπο που κάποιες φορές οι άγνωστοι άνθρωποι μπορούν να εκμεταλλευτούν καταστάσεις και ανήλικα παιδιά . Διδάσκει, χαροποιεί και λυτρώνει όπως συμβαίνει σε όλα τα παραμύθια, μα πάνω από όλα είναι ένα βιβλίο που μιλάει για την φιλία, την εμπιστοσύνη, τις σχέσεις γονέων και παιδιών αλλά και για το πού μπορεί να οδηγήσει το ψέμα και ο φόβος ακόμα και αν η αφορμή είναι ένα τόσο δα μικρό τεράστιο μυρμήγκι!

Κι όλα αυτά και άλλα πολλά μέσα στα βιβλία θα τα βρείτε και ίσως στ’ αλήθεια πια να ταξιδέψετε κι εσείς και τα παιδιά σας σε εκείνους του κόσμους τους πολύ μαγικούς!

zhtunteanagnostes.blogspot.gr