Της Πέλλας Λασηθιωτάκη

Σε αρκετά χαμηλότερες επιδοτήσεις από τις σημερινές θα κληθούν να περιοριστούν οι αγρότες της Κρήτης, κυρίως οι αμπελουργοί, με την εφαρμογή της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα ειδικά μέτρα ενίσχυσης της παραγωγής κυρίως για τη σταφίδα αλλά και για το ελαιόλαδο που αναμένεται να λάβει η νέα πολιτική ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης με την εφαρμογή της νέας ΚΑΠ, θα υστερούν κατά πολύ από τα 320 ευρώ της στρεμματικής ενίσχυσης σουλτανίνας, ποσό το οποίο δίδεται μέχρι και σήμερα μέσω της ενιαίας ενίσχυσης.

Την προηγούμενη εβδομάδα στο υπουργείο σε σύσκεψη με τους εκπροσώπους αγροτικών οργανώσεων, η πολιτική ηγεσία άκουσε αλλά δεν…μίλησε για τις προθέσεις της σχετικά με την εφαρμογή της ΚΑΠ στη χώρα μας. Θετικό χαρακτηρίζεται το γεγονός ότι δεν θεωρεί δεδομένη την πρόταση Τσαυτάρη για την εφαρμογή της ΚΑΠ, που είχε χαρακτηριστεί «κόλαση» για την Κρήτη. Όμως πόσο θα βελτιωθεί αυτή η πρόταση είναι ένα θέμα ανοικτό. Και το βέβαιο είναι ότι η Κρήτη, αν δεν αλλάξουν θεαματικά οι προθέσεις της πολιτικής ηγεσίας, θα «αιμορραγήσει» οικονομικά, λόγω πολυτεμαχισμένου κλήρου.

Όπως πολλές φορές έχει γράψει η «Π», οι ανά στρέμμα ενισχύσεις ευνοούν τους μεγάλους παραγωγούς. Αν για παράδειγμα η ενίσχυση είναι 60 ευρώ ανά στρέμμα όσοι έχουν 20 στρέμματα θα λαμβάνουν 1200 ευρώ, όσοι όμως έχουν 200 θα εισπράττουν 12.000 ευρώ κάθε χρόνο.

Στην προχθεσινή σύσκεψη μετείχαν ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Γιώργος Καρασμάνης, ο αναπληρωτής υπουργός Πάρις Κουκουλόπουλος και υψηλόβαθμα στελέχη. Επίσης, είχαν προσκληθεί να πάρουν μέρος εκπρόσωποι της Ένωσης Ηρακλείου και συνεταιριστικών οργανώσεων από την Πελοπόννησο, τη Στερεά Ελλάδα καθώς και ροδακινοπαραγωγοί της Μακεδονίας. Θα γίνουν και άλλες συσκέψεις με το ίδιο αντικείμενο, δηλαδή τη διαμόρφωση του τρόπου με τον οποίο θα εφαρμοστεί η νέα ΚΑΠ στη χώρα μας.

Όπως ήταν επόμενο, οι εκπρόσωποι της Ένωσης Ηρακλείου και συγκεκριμένα ο πρόεδρος Ανδρέας Στρατάκης, ο αναπληρωτής διευθυντής Μανώλης Γαρεφαλάκης και ο πρόεδρος της ΟΑΣΝΗ (συμμετείχε στην αντιπροσωπεία της ΕΑΣΗ) Γιώργος Τζωρτζάκης επεσήμαναν ότι αν μειωθούν δραματικά οι επιδοτήσεις στην Κρήτη και ιδιαίτερα στους αμπελουργούς, μεγάλες εκτάσεις με αμπέλια θα εγκαταλειφθούν διότι θα χαρακτηριστεί ασύμφορη η καλλιέργεια τους.

Ακόμα και αν αξιοποιηθεί το μέτρο της απαγόρευσης μείωσης των επιδοτήσεων σε ποσοστά άνω του 30% σε καθένα παραγωγό, τότε και πάλι η Κρήτη θα χάσει σημαντικούς πόρους, που υπολογίζονται σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή:

«Ξαναμοιράζεται η τράπουλα»

Από το 2015 αναμένεται να αλλάξει ο τρόπος που διανέμονται οι κοινοτικές, αγροτικές επιδοτήσεις, βάσει των αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη νέα Κ.Α.Π.

Ήδη το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, άρχισε τις σχετικές συζητήσεις, ενώ η ΠΑΣΕΓΕΣ έχει καταθέσει τις προτάσεις της.

Όπως πολλές φορές έχει γράψει η «Π» για την Κρήτη προβλέπεται οικονομική «αιμορραγία» της τάξεως των δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ που θα χάνονται κάθε χρόνο από τις αγροτικές επιδοτήσεις, αν δεν αλλάξουν οι προθέσεις του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης.

Τα τελευταία σενάρια για τον τρόπο εφαρμογής της νέας ΚΑΠ στη χώρα μας, αναφέρουν ότι θα υπάρξουν μόνο δύο «ομάδες» (περιφέρειες τις ονομάζει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης) μία για τα αγροτικά προϊόντα και άλλη μία για τις κτηνοτροφικές εκτάσεις.

Θα δίδεται δηλαδή ένα ποσό ανά στρέμμα ως βάση επιδότησης για τα αγροτικά προϊόντα και ένα άλλο ποσό ανά στρέμμα για τις κτηνοτροφικές εκτάσεις.

Το ποσό για τα αγροτικά προϊόντα αναμένεται να είναι περίπου τριπλάσιο από αυτό για τις εκτάσεις.

Μέχρι σήμερα (πιθανότατα αυτό να αλλάξει), το ανά στρέμμα ποσό που ακούγεται για τα προϊόντα είναι της τάξεως των 45 – 60 ευρώ ανά στρέμμα.

Για παράδειγμα ένας ελαιοπαραγωγός και αμπελουργός θα εισπράττει ως βάση επιδότησης περίπου 60 ευρώ ανά στρέμμα. Σε αυτό το ποσό όμως θα προστίθενται άλλα ποσά που θα αφορούν σε διάφορα ενισχυτικά μέτρα, όπως ενίσχυση επικλινών εδαφών, φυσικό κάλλος, από το λεγόμενο «πρασίνισμα» της ΚΑΠ κλπ. Ποιο θα είναι το ύψος του υπόλοιπου ποσού ώστε οι δικαιούχοι να κάνουν τους υπολογισμούς τους, δεν έχει ξεκαθαριστεί (και αυτό) μέχρι τώρα. Το σίγουρο είναι όμως ότι δεν θα φθάνει τα…320 ευρώ ανά στρέμμα. «Αυτά τα ποσά να τα ξεχάσουν!» είπε χθες στην «Π» παράγοντας που παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις.

Πρακτικά λοιπόν αυτό σημαίνει ότι θα «βουλιάξει» το εισόδημα των αμπελουργών, αν δεν βρεθεί κάποια άλλη λύση μέχρι την οριστικοποίηση εφαρμογής της ΚΑΠ. Κι αν οι ιδιοκτήτες σταφιδάμπελων χάσουν υψηλά ποσά από τις επιδοτήσεις, όλοι γνωρίζουμε πώς θα αντιδράσουν οι περισσότεροι: Απλά θα εγκαταλείψουν τα αμπέλια τους ή θα τα φροντίζουν ελάχιστα, με ότι αυτό συνεπάγεται για τον κρητικό αμπελώνα. Εκτός κι αν οι τιμές των ίδιων των αγροτικών προϊόντων αυξηθούν θεαματικά, πράγμα αρκετά δύσκολο.

Πιθανόν θα κληθούν να…ξεχάσουν τα υψηλά ποσά των επιδοτήσεων και όσοι ελαιοπαραγωγοί ή «ελαιοπαραγωγοί» είχαν «κουκουλώσει» παλαιότερες ατασθαλίες τους (πανωγραψίματα) μέσω του περίφημου μηχανισμού των λεγόμενων «ιστορικών δικαιωμάτων» που ίσχυσε από το 2005 και τερματίζεται φέτος. Εκτός και αν βρεθεί νέος τρόπος νομιμοποίησης παράνομης καταβολής επιδοτήσεων…. Όλα είναι πιθανά!

Εκτός, μέχρι στιγμής, τα θερμοκήπια

Παρά τα όσα έχουν μέχρι τώρα ειπωθεί, τα θερμοκήπια μάλλον δεν θα υπαχθούν ξανά στο καθεστώς των επιδοτήσεων, έστω κι αν οι ιδιοκτήτες τους παράγουν πράγματι προϊόντα και «φέρνουν» συνάλλαγμα στη χώρα. «Συνάδουν περισσότερο με τη βιομηχανική παραγωγή, παρά με την πρωτογενή» ήταν το σχόλιο καλά πληροφορημένου παράγοντα για τους λόγους που για την ώρα δεν συζητείται το ενδεχόμενο υπαγωγής των θερμοκηπίων στο καθεστώς των επιδοτήσεων. Πιθανόν και αυτό να αλλάξει, αφού μέχρι τώρα όλα είναι ρευστά.

«Αγκάθι» πάντως αποτελεί για τους αρμοδίους του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης ο περιορισμός κατά 30% της μείωσης των επιδοτήσεων ανά παραγωγό, με την εφαρμογή της νέας ΚΑΠ, πράγμα που ίσως «σώσει» την κατάσταση με απώλειες μόνο αυτού του επιπέδου. Δηλαδή ένας παραγωγός που μέχρι σήμερα εισπράττει ετησίως 1.000 ευρώ, να του μειωθεί η επιδότηση σταδιακά μέχρι τα 650 ευρώ και όχι περισσότερο.

Τέλος μέτρα ενίσχυσης αναμένεται να ληφθούν και για τους νέους αγρότες.

Δεν έχουν αντιληφθεί τον κίνδυνο

Η περιφέρεια Κρήτης είτε δεν θέλει να πιάσει την «καυτή πατάτα», είτε δεν έχει αντιληφθεί τον κίνδυνο ότι θα χάσει η οικονομία του νησιού εκατοντάδες (ναι, εκατοντάδες) εκατομμύρια ευρώ από την εφαρμογή της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) στην Ελλάδα.

Όποιο σενάριο κι αν εφαρμοστεί για την αναδιανομή των αγροτικών επιδοτήσεων στην Ελλάδα, η Κρήτη θα χάνει κάθε χρόνο από το 2015 μέχρι και το 2020 δεκάδες εκατομμύρια ευρώ! Αθροιστικά το ποσό υπολογίζεται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ που θα χαθούν από το νησί!

Είναι βέβαιο ότι πολλές φορές τα χρήματα των αγροτικών επιδοτήσεων καταλήγουν σε μη αναπτυξιακούς σκοπούς. Όμως ας μην τηρηθεί ξανά το ρητό «πονάει μάτι, κόψε κεφάλι». Είναι η εύκολη «λύση». Να μη χάσει η Κρήτη τις επιδοτήσεις, αλλά να τις αξιοποιεί ουσιαστικά, είναι η ευχή, που γιατί όχι, μπορεί να γίνει πράξη. Αρκεί να υπάρχει βούληση για τομές, παρά το κόστος σε πολιτική πελατεία.

Και το επίσης σίγουρο είναι ότι μεγάλο μέρος από τις αγροτικές επιδοτήσεις καταλήγει στα ταμεία των ντόπιων επιχειρήσεων, από καταστήματα γεωργικών εφοδίων και πρατήρια υγρών καυσίμων, μέχρι μπακάλικα στα χωριά και μαγαζιά στις πόλεις. Μία ροή υγιής, η οποία στηρίζει τις τοπικές επιχειρήσεις.

Η «Π» με πολλά δημοσιεύματα της τους τελευταίους μήνες έχει επισημάνει τον κίνδυνο της οικονομικής «αιμορραγίας» από την εφαρμογή της νέας ΚΑΠ στη χώρα μας.

Και το ερώτημα είναι πώς εξηγείται η απραξία της Περιφέρειας, που περιορίζεται σε συμμετοχή μόνο σε κάποιες συσκέψεις για το θέμα;

Μήπως προεκλογικά (περιφερειακές αλλά και ευρωεκλογές) δεν ήθελε να «αγγίξει» το πρόβλημα και μετεκλογικά πολύ απλά λέει «ποιος ζει ποιος πεθαίνει μέχρι τις ερχόμενες εκλογές…», χωρίς να ενδιαφέρεται επί τοις ουσίας για το μεγάλο αυτό ζήτημα;

Ας μην ξεχνούν όμως οι περιφερειακοί παράγοντες ότι οι πολίτες τιμωρούν τους υπερφίαλους. Το απέδειξαν πρόσφατα.