Του Δημήτρη Χ. Σάββα

Ογδόντα χρόνια πριν... Τότε δεν μας επισκέφθηκε κανένας Κινέζος αξιωματούχος, όπως συνέβη πρόσφατα με το πρωθυπουργικό ζευγάρι της Κίνας το οποίο έφθασε στο νησί μας την Παρασκευή 20 Ιουνίου και την επόμενη μέρα έφθασε και ο πρωθυπουργός κ. Σαμαράς με τη συζυγό του. Πλούσιο το πρόγραμμα της επίσκεψης και πολλά τα προσδοκώμενα οφέλη για λιμάνι, για αεροδρόμιο, για διάφορα προϊόντα που πρέπει να εξαχθούν, για τουριστική ανάπτυξη. Αυτά ήταν και τα θέματα που κυριάρχησαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Αλλωστε η αναζήτηση πύλης προς την Ευρώπη της Κίνας καθίσταται εμφανής όσο ποτέ άλλοτε, ένα ενδιαφέρον που μεταφράζεται είτε σε επίπεδο υποδομών, όπως το νέο αεροδρόμιο Καστελίου, το οποίο οι Κινέζοι θέλουν σε συνδυασμό με άλλα έργα μεταφορών, λιμάνια και αεροδρόμια, είτε σε επίπεδο τουριστικό, με τη μαζική αφενός εισροή Κινέζων τουριστών μετά τη "χρυσή" διαφήμιση που σηματοδοτεί η πρωθυπουργική επίσκεψη, και αφετέρου με επενδύσεις στο χώρο των τουριστικών ακινήτων.
Αξίζει όμως να γυρίσει κανείς κάποιες δεκαετίες πίσω και συγκεκριμένα πριν από τον πόλεμο. Τότε που το αρμόδιο υπουργείο αεροπορίας, έτσι ονομαζόταν, προσπαθεί να βρει χώρους προκειμένου να ιδρυθούν αεροδρόμια πολιτικής Αεροπορίας! Αποσπάσματα αυτής της εγκυκλίου με ημερομηνία 21η Νοεμβρίου 1934 σας μεταφέρω:
“Τo Υπουργείον της Αεροπορίας, τάξαν ως ένα των κυρίων αυτού σκοπών τον συγκοινωνιακόν συγχρονισμόν της χώρας και την ανάπτυξιν της Πολιτικής Αεροπορίας, υπό τε την εμπορικήν και τουριστικήν αυτής μορφήν, δεν εδίστασε προ σοβαρών μέχρι σήμερον οικονομικών θυσιών, όπως διασφαλίση αφ’ ενός την εναέριον επικοινωνίαν μεταξύ των Ελληνικών εμπορικών κέντρων, δι άτινα επιτακτικώτερα παρίστατο η ανάγκη της εναερίου συνδέσεως, αφ’ ετέρου την εξυπηρέτησιν των τακτικών διεθνών αεροπορικών γραμμών και των περιηγητών του Αέρος.
Τα εθνικά, οικονομικά και συγκοινωνιακά οφέλη εκ της αναπτύξεως της πολιτικής Αεροπορίας εν τη χώρα ουδένα διαφεύγουσιν. Εις τας πλείστας των ξένων χωρών η συγκοινωνιακή αεροπορία προ πολλού απέβη παράγων ζωτικός της εμπορικής και κοινωνικής ζωής, τα συμφέροντα της οποίας εξυπηρετεί πληρέστερον χάρις εις τα πλεονεκτήματα της ασφαλείας και της ταχύτητος.
Οι Δήμοι και οι Κοινότητες των ξένων Κρατών εγκαίρως αντιληφθέντες τούτο έσπευσαν να προσφέρουν δωρεάν εις το Κράτος τους καταλλήλους δι αεροδρόμια χώρους.
Η ύπαρξις αεροδρομίων πλησίον των πρωτευουσών των Νομών θ’ αποβή ασφαλώς, προϊόντος του χρόνου, ανάγκη ζωτική, δια την εμπορικήν και κοινωνικήν ζωήν των κατοίκων αυτών, δικαιουμένων απολύτως εις την απόληψιν των αγαθών, όσα προσπορίζει ο εναέριος φορεύς του συγχρόνου πολιτισμού. Με την βεβαιότητα ταύτην το Υπουργείον Αεροπορίας απευθύνεται προς πάντας τους παρα ταις πρωτευούσαις των Νομών Δήμους και παρακαλεί αυτούς όπως καταβάλωσι πάσας αυτών τας φροντίδας δια την εξεύρεσιν και προσφοράν των καταλλήλων χώρων προς οργάνωσιν αεροδρομίων πλησίον της πρωτευούσης εκάστου Νομού.
Κύρια χαρακτηριστικά τοιούτων χώρων δέον να είναι: 1) Αναπεπταμένον πεδίον διαστάσεων 500Χ 500 μέτρα τουλάχιστο 2) Εδαφική κλίσις ενός έως δύο μέτρων 3) Απηλλαγμένον εμποδίων εις ακτίνα δύο χιλιομέτρων”.
Πριν όμως από αυτή την εγκύκλιο, ο Δήμαρχος Ηρακλείου, ο κατοπινός εθνομάρτυρας Μηνάς Γεωργιάδης, με επιστολή του που φέρει ημερομηνία 4 Οκτωβρίου 1934, προσπαθεί να πείσει τους δημοτικούς του συμβούλους ότι είναι αναγκαία για την πόλη του Ηρακλείου η εγκαθίδρυση Αεροδρομίου. Χαρακτηριστικά καταλήγει η επιστολή του δημάρχου Μηνά Γεωργιάδη.
“Υποβάλλων υμίν τ’ ανωτέρω είμαι βέβαιος ότι εκτιμώντες και υμείς δεόντως τας ωφελείας ας το Αεροδρόμιον θέλει προσδώσει εις το σύνολον της εμπορικής συγκοινωνίας τουριστικής και εν γένει κοινωνικής μας εξελίξεως, θέλετε αποδεχθή όπως ο Δήμος διαθέση υπέρ του Υπουργείου Αεροπορίας ποσόν εκ. 500.000 Δραχμών δια την απαλλοτρίωσιν του υποδεικνυομένου αγρού, ως συμμετοχήν του επί της κανονισθησομένης αξίας, καταβαλλομένης εν καιρώ αναλόγως του Δημοτικού προϋπολογισμού.
Μετά Τιμής
Ο Δήμαρχος Ηρακλείου
Μηνάς Γεωργιάδης”

Στη συνέχεια, με τηλεγράφημά του ο αείμνηστος Δήμαρχος Μηνάς Γεωργιάδης, ενημερώνει το υπουργείο αεροπορίας:
Υπουργείο Αεροπορίας
Αθήνας
Κατά ληφθείσαν απόφασιν Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Ηρακλέιου παρά οικονομικάς δυσχερείας ας αντιμετωπίζει απεφάσισεν προς επιτάχυνσιν ανεγέρσεως αεροδρομίου ενταύθα συμμεξέξη εις εξαγοράν καταλλήλου οικοπέδου ιδ αποσού δραχμών έως 500.000 όπερ ποσόν θα τεθεί εις την διάθεσιν σεβαστού Υπουργείου όταν ζητηθή απόφασις υπόκειται έγκρισιν Νομαρχίας.
Ο Δήμαρχος Ηρακλέιου
ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ”.

Το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας και συγκεκριμένα το τμήμα πολιτικής αεροπορίας με προεδρικό διάταγμα της 8ης Μαρτίου 1935 κοινοποιεί την αναγκαστική απαλλοτρίωση 1000 στρεμμάτων στη θέση “Ρουσσές” Ηρακλείου Κρήτης. Αυτή η απαλλοτρίωση θα εξυπηρετήσει στην ίδρυση αεροδρομίου της πόλης μας. Πρόκειται για την περιοχή που βρίσκεται σήμερα το αεροδρόμιο του Ηρακλείου. Το προεδρικό διάταγμα υπογράφεται από τον υφυπουργό Γ. Σχινά, από τον υφυπουργό Δ. Χέλμη και φυσικά από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας Αλέξανδρο Ζαίμη.
Σήμερα συζητιέται έντονα η κατασκευή του νέου αεροδρομίου του Καστελλίου όπου θέμα απαλλοτριώσεων δεν υφίσταται, αφού υπάρχουν εκτάσεις διαθέσιμες στην περιοχή. Υπάρχουν φυσικά και οι ενδιαφερόμενοι, οι Κινέζοι όπως λένε έχουν τον πρώτο λόγο. Οχι τίποτα άλλο, μήπως και σταματήσουν οι αλλεπάλληλες δημοπρατήσεις που χρόνια τώρα επαναλαμβάνονται με το που αλλάζει ο κάθε υπουργός του αρμόδιου υπουργείου των Μεταφορών. Φυσικά αυτές γίνονται με το αζημίωτο και τις πληρώνει ο κάθε φορολογούμενος μαζί με τόσες άλλες αμαρτίες...