Στη μελέτη και αξιολόγηση της ποιότητας της ανοικτής θάλασσας περιμετρικά της Κρήτης θα προχωρήσει το ΕΛΚΕΘΕ μετά την προγραμματική σύμβαση που θα υπογράψει με την Περιφέρεια Κρήτης και η οποία εγκρίθηκε από την Επιτροπή Περιβάλλοντος.
Συγκεκριμένα ενέκριναν την προγραμματική σύμβαση με θέμα «Ερευνητικό έργο για την μελέτη και αξιολόγηση της οικολογικής κατάστασης της ανοικτής θάλασσας περιμετρικά της Κρήτης», μεταξύ της Περιφέρειας Κρήτης και του «ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ» (ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.).
Η ανοικτή θαλάσσια περιοχή της Κρήτης αποτελεί ζώνη μείζονος οικονομικού ενδιαφέροντος λόγω της τρέχουσας έρευνας εντοπισμού υποθαλάσσιων ενεργειακών κοιτασμάτων (υδρογονανθράκων κλπ), αλλά συγχρόνως και ζώνη προστασίας, λόγω της ενδεχόμενης διασποράς ρύπων από τη διέλευση πετρελαιοφόρων φορτηγών πλοίων, την κατασκευή τεχνικών έργων στη νότια Κρήτη και λοιπές δραστηριότητες, της επικείμενης διαδικασίας καταστροφής των χημικών όπλων της Συρίας και την επεξεργασία χημικών ουσιών πιθανώς επικίνδυνων ή και τοξικών.
Ειδικότερα, επιδιώκεται να εκτιμηθεί η ποιότητα του θαλάσσιου περιβάλλοντος, να μελετηθεί και να αξιολογηθεί η οικολογική κατάσταση στην ανοικτή θαλάσσια περιοχή περιμετρικά της Κρήτης με ένα επαρκές δίκτυο σταθμών δειγματοληψίας, για την εργαστηριακή ανάλυση, εκτίμηση και αξιολόγηση της κατανομής των τιμών των αντιπροσωπευτικών για τη λειτουργία του θαλάσσιου οικοσυστήματος αβιοτικών και βιοτικών παραμέτρων.
Να σημειωθεί ότι το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους ερευνητικούς φορείς θαλάσσιας έρευνας στη Μεσόγειο και τον μεγαλύτερο στην Ελλάδα. Διαθέτει τις απαραίτητες ερευνητικές εγκαταστάσεις και υποδομές, την απαραίτητη επιστημονική γνώση και την εμπειρία μέσω των ερευνητών του, καθώς και τα ερευνητικά σκάφη «Αιγαίο», «Φιλία» και «Αλκυών» για τις εργασίες πεδίου τόσο στην παράκτια ζώνη όσο και στην ανοικτή θάλασσα, και με επάρκεια μέχρι και τα βαθύτερα σημεία της βαθύαλης και αβυσσικής ζώνης της Μεσογείου. Βρίσκεται δε σε διαρκή συνεργασία μέσω των ερευνητικών του προγραμμάτων με τους λοιπούς φορείς θαλάσσιας έρευνας στην Ευρώπη.
Για την εκπόνηση του ερευνητικού έργου, πρόκειται να συλλεχθούν όλες οι διαθέσιμες επιστημονικές δημοσιευμένες πληροφορίες καθώς και τα δεδομένα που έχουν προκύψει από την υλοποίηση άλλων ερευνητικών προγραμμάτων του ΕΛΚΕΘΕ στην περιοχή, ενώ παράλληλα θα οργανωθεί σχετική ωκεανογραφική αποστολή για εργασία πεδίου.
Συγκεκριμένα, πρόκειται να αναπτυχθεί ένα πλέγμα δειγματοληπτικών σταθμών και ικανού αριθμού αντιγράφων δειγμάτων για την αξιόπιστη στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων σε αποστάσεις 20-30 μίλια από τις ακτές της Κρήτης, όπου θα πραγματοποιηθεί εργασία πεδίου με ερευνητικό σκάφος για: μέτρηση θερμοκρασίας, διαφάνειας, ισοζυγίου οξυγόνου, pH, αλατότητας, υπολογισμό της κατεύθυνσης και της ταχύτητας των κυρίαρχων ρευμάτων και για άλλες ωκεανογραφικές παρατηρήσεις, λήψη δειγμάτων προς ανάλυση για συγκεντρώσεις θρεπτικών (νιτρικών - νιτρωδών, φωσφορικών, αμμωνιακών, ολικού φωσφόρου, ολικού αζώτου) καθώς και για τον υπολογισμό της βιομάζας και την ανάλυση της βιοκοινωνίας του φυτοπλαγκτού. Επίσης, θα ληφθούν δείγματα για την ανάλυση χημικών παραμέτρων ποιότητας του θαλάσσιου περιβάλλοντος όπως οι συνθετικοί οργανικοί ρυπαντές, ουσίες προτεραιότητας καθώς και βαρέα μέταλλα.
Θα αξιολογηθούν και θα επεξεργαστούν στατιστικά οι μετρήσεις και τα αποτελέσματα των εργαστηριακών αναλύσεων, για την συνολική εκτίμηση αυτών και αναφορικά με την ποιότητα του θαλασσίου περιβάλλοντος, ως μια πρώτη εικόνα αυτής στο σύνολο των επιλεγμένων σταθμών δειγματοληψίας περιμετρικά της Κρήτης, που θα μπορεί να αποτελέσει τη βάση για μια περαιτέρω παρακολούθηση των πιθανών επιπτώσεων στην περιοχή από επικείμενες δραστηριότητες σε αυτή.
Εξάλλου η επιστημονική μελέτη είναι ιδιαίτερα επίκαιρη λόγω της αναμενόμενης έναρξης της διαδικασίας καταστροφής των χημικών όπλων της Συρίας στα διεθνή ύδατα της Μεσογείου. Ο προϋπολογισμός της προγραμματικής σύμβασης ανέρχεται στα 13.000 ευρώ.

