Μία από τις πιο δημοφιλείς ταινίες της προηγούμενης δεκαετίας αποκτά ένα μάλλον ανώφελο ριμέικ.



OLDBOY

Σκην.: Σπάικ Λη

Πρωτ.: Τζος Μπρόλιν, Ελίζαμπεθ Όλσεν, Σάμιουελ Τζάκσον, Σάρλτο Κόπλεϊ

Αφού απάγεται και κλειδώνεται για 20 χρόνια σ’ ένα δωμάτιο ξενοδοχείου, ο Τζο αφήνεται ανεξήγητα ελεύθερος, και ξεκινάει ν’ ανακαλύψει το πρόσωπο και το κίνητρο πίσω από την πολυετή φυλάκισή του.

Ριμέικ της ομώνυμης ταινίας που σκηνοθέτησε ο νοτιοκορεάτης Παρκ Τσαν-γουκ το 2003, η οποία με τη σειρά της αποτελούσε κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου ιαπωνικού μάνγκα των Νομπουάκι Μινεγκίσι και Γκαρόν Τσουτσίγια, που ξεκίνησε να εκδίδεται το 1997.

Η πρόκληση την οποία αντιμετωπίζουν ταινίες που αποτελούν διασκευές προηγούμενων ταινιών, είναι να πείσουν για το λόγο ύπαρξής τους και να γίνουν εξίσου -αν όχι περισσότερο- ενδιαφέρουσες, ειδικά αν προσπαθούν ν’ αναπαραγάγουν μία ταινία καλλιτεχνικά επιτυχημένη και ιδιαιτέρως αγαπητή στο κοινό. Άλλοτε τα ριμέικ έχουν να προτείνουν θεματική ή/και υφολογική ανανέωση [(«Και οι 7 ήταν υπέροχοι», Τζον Στάρτζες, 1960), («Ο σημαδεμένος», Μπράιαν Ντε Πάλμα, 1983), («Υπόθεση Τόμας Κράουν», Τζον ΜακΤίρναν, 1999)], κι άλλοτε παραμένουν τόσο προσκολλημένα στο πρωτότυπο, ώστε η δημιουργία τους δημιουργεί περισσότερο απορία και αμηχανία παρά ενθουσιασμό και ικανοποίηση [(«Ψυχώ», Γκας Βαν Σαντ, 1998), («Funny games», Μίκαελ Χάνεκε, 2007)].

Η ταινία του Λη ταιριάζει περισσότερο στη δεύτερη κατηγορία, καθώς αποτελεί πιστό αντίγραφο της προηγούμενης ταινίας κι όχι έναν διαφορετικό χειρισμό του κόμικ, το οποίο εξάλλου αποτελεί την πρωτότυπη πηγή της ιστορίας. Διατηρεί τη δομή της κορεατικής πλοκής, τους χαρακτήρες και τα περισσότερα περιστατικά- ανάμεσά τους και την αναπάντεχη νοσηρή ανατροπή στην οποία οφείλει σε μεγάλο βαθμό τον αντίκτυπό της η πρώτη ταινία, ενώ ταυτόχρονα παραλλάσσει κάποια απ’ τα γεγονότα, απλώς για λόγους ανανέωσης και χωρίς ουσιαστικό αντίκτυπο στην πλοκή. Έτσι, παρά τα επιμέρους πλεονεκτήματά της έναντι του κορεατικού φιλμ, η αμερικανική εκδοχή λειτουργεί περισσότερο ως σινεφιλική άσκηση για όσους έχουν δει την πρώτη ταινία και ως μέσο για να γνωρίσουν την ιστορία όσοι δεν την ξέρουν επειδή πιθανώς αποφεύγουν συνειδητά το μη-αγγλόφωνο σινεμά.

Στα πλεονεκτήματα λοιπόν της καινούριας εκδοχής, περιλαμβάνεται ο πρωταγωνιστής Μπρόλιν, ο οποίος αποδίδει πειστικά τις διαφορετικές φάσεις του ήρωα: παρακμή, βασανιστήριο, εκδίκηση. Το σενάριο του Μαρκ Προτόσεβιτς τον βοηθάει επειδή, σε αντίθεση με το πρώτο φιλμ, παρέχει ένα πληρέστερο παρελθόν και πλαίσιο συμπεριφοράς για τον ήρωα, καθώς αφιερώνεται περισσότερος χρόνος στη ζωή του πριν από την απαγωγή. Εκφραστικότερος σε σχέση με το πρωτότυπο, είναι επίσης ο εγκλεισμός του Τζο στο δωμάτιο, όπου πολλαπλασιάζεται η ανάγκη του για επικοινωνία, μέσα από τον φανταστικό μαύρο καμαριέρη, το άψυχο μαξιλάρι που αξιοποιείται αλά «Ναυαγός» («Cast away», Ρόμπερτ Ζεμέκις, 2000), καθώς και με τα ανυπεράσπιστα ποντίκια.

Εξίσου μεγεθυμένος αλλά και πιο εξεζητημένος απ’ ό,τι στο πρώτο φιλμ, ο αντιπερισπασμός από το φρικαλέο μυστικό της πλοκής- ίσως αναγκαστικά σ’ έναν βαθμό, ώστε να παρατείνει την περιέργεια ακόμη και για όσους ήδη ξέρουν την ιστορία. Αυτοί θα απολαύσουν το παιχνίδι του σκηνοθέτη με λεπτομέρειες της πρώτης ταινίας, καθώς αλλάζει θέση και χρήση σε αρκετά από τα διακριτικά στοιχεία της: τα φτερά αγγέλου που φοράει η πωλήτρια, οι πεντάδες χρόνια πάνω στην ομπρέλα, το χταπόδι μέσα στο ενυδρείο και η κομμένη γλώσσα είναι αυτά που εμείς τουλάχιστον παρατηρήσαμε σε μια πρώτη θέαση.

Παρομοίως μεγεθύνεται και η νοσηρότητα του παρελθόντος του απαγωγέα, απλώς για λόγους ‘εντυπωσιασμού’: αφού δεν αλλάζει η ποιότητα της ανατροπής, αλλάζει η ποσότητά της, ώστε τουλάχιστον να μεγαλώσει το σοκ του θεατή. Η επιλογή είναι μάλλον μονοδιάστατη σε σύγκριση με το κορεατικό πρωτότυπο, καθώς η αιμομιξία παραμένει το μυστικό, αλλά εδώ ‘φορτώνεται’ με παιδοφιλία και πολλαπλή μάλιστα, ενώ τουλάχιστον στην ταινία του Παρκ μεταδιδόταν ένα αρρωστημένα ρομαντικό αίσθημα καταραμένου έρωτα ανάμεσα στον Λι και την αδερφή του. Στη φετινή εκδοχή, το εξεζητημένο κίνητρο κατά τη γνώμη μας υπονομεύεται επίσης από τη σχεδόν ‘καρικατουρίστικη’ ερμηνεία του ατυχώς επιλεγμένου Κόπλεϊ στον ρόλο του Έιντριαν. Αντιθέτως, ο Τζάκσον μοιάζει να υποδύεται έναν χαρακτήρα τόσο δευτερεύοντα που κάνει το κάστινγκ του να μοιάζει σαν ακόμα μία κίνηση εντυπωσιασμού εκ μέρους της παραγωγής, ενώ η Όλσεν παραμένει συμπαθέστατη σ’ έναν ρόλο που επίσης δεν της δίνει πολλά να κάνει.

Άλλες σεναριακές παρατηρήσεις, αφορούν το ότι η νέα ταινία δεν εξηγεί πώς ο Τζο διατήρησε τη λογική του κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού (κάτι που εξηγείται στο πρώτο φιλμ), ενώ επαναλαμβάνεται πιο παραστατικά αλλά εξίσου εύκολα, μία από τις αφελείς στιγμές της πλοκής, αυτή της μαζικής επίθεσης των μπράβων όπου ο ήρωας αμύνεται μόνο μ’ ένα σφυρί, και στην οποία κανείς από τους επιτιθέμενους δεν έχει σκεφτεί να κρατάει κάποιο πυροβόλο όπλο. Όσο για το τέλος, η ταινία επιλέγει μια κατάληξη πολιτικά ορθότερη και συναισθηματικά ασφαλέστερη, σε αντίθεση με την αμφιλεγόμενη, ‘ενοχλητική’ έκβαση του πρώτου φιλμ.