Βιώνοντας τα τελευταία χρόνια την εκτυλισσόμενη κοινωνική τραγωδία, την οικονομική κατακρήμνιση και τις συνεχείς εκπτώσεις στην καθημερινότητα μας, ανακύπτει το ερώτημα: Γιατί, ενώ παλαιότερα, για ήσσονος σημασίας ζητήματα, η κοινωνία συντεταγμένα και με γρήγορα αντανακλαστικά αντιδρούσε δυναμικά, σήμερα, που με τον συνεχή μπαλτά(κο) κατακτυπούνται και τεμαχίζονται έως εξαφανίσεως οι κατακτήσεις των τελευταίων εξήντα χρόνων, οι αντιδράσεις, αντιστάσεις και ανταπαντήσεις της είναι ανεμικές έως και χλιαρές;
Απαντήσεις στο ερώτημα αυτό κατά καιρούς έχουν δοθεί πολλές. Σήμερα καταθέτουμε τη δική μας, όχι με πρόθεση να διεκδικήσουμε την μοναδικότητα στην ορθότητα της, αλλά για να καταγραφεί και συνεκτιμηθεί με όσες άλλες μέχρι σήμερα έχουν δοθεί.
Σήμερα η χώρα μας έχει την κυβέρνηση της. Όμως δεν κυβερνάται απ αυτήν. Κυβερνάται και μάλιστα πολύ αποτελεσματικά, από το Φόβο. Και βέβαια δεν μιλάμε για την περισυλλογή και την ώριμη σκέψη που είναι προαπαιτούμενα κάθε απόφαση μας. Αλλά για ένα βασικό συναίσθημα του ανθρώπου, που προκαλείται από τη συνειδητοποίηση ενός πραγματικού ή πλασματικού κινδύνου ή απειλής. Σήμερα το συναίσθημα αυτό έχει εδραιωθεί στην κοινωνία και σπέρνει ανασφάλεια, απογοήτευση, συστολή και αύξηση σε υψηλό βαθμό του ενστίκτου της αυτοσυντήρησης. Έχει κολλήσει σαν κισσός σε κάθε βήμα μας , στις εκφράσεις μας , στις εκδηλώσεις μας, στον εργασιακό προγραμματισμό και τις επιδόσεις μας , στη λειτουργία της οικογένειας μας , στις δημιουργικές μας αναζητήσεις και σε όσες οραματικές σκέψεις μας έχουν απομείνει . Μας έχει επιβληθεί αργά και αθόρυβα, μας παραλύει και μας καταδυναστεύει.
Συνακόλουθο τούτων είναι ότι, ο πολίτης, έχει μετατραπεί σε τρομαγμένο, ανίσχυρο και ευνουχισμένο άνθρωπο. Η υπεράσπιση των κοινωνικών και πολιτικών περιεχομένων των δικαιωμάτων που του έχει δώσει ο συντακτικός νομοθέτης ως προστατευόμενο υποκείμενο του, είναι αδύνατη. Για την αποτυχία αυτή έχει φροντίζει μεθοδικά ο ακλόνητος Φόβος , όπως έχει επιτύχει μοναδικά να φορτώσει όλες τις αμαρτίες και τις παθογένειες του πολιτικού συστήματος στον καθένα μας ατομικά. Και εμείς, αφελώς πιστεύοντας ότι έχουμε προσβάλει ή και ατιμάσει το δημοκρατικό μας πολίτευμα, ζητούμε εξιλέωση επιλέγοντας μοιρολατρικά την ιδιώτευση, τη σιωπή, την περιχαράκωση και την εσωστρέφεια. Φοβάσαι γι αυτό που είσαι, φοβάσαι γι αυτά που έπραξες, φοβάσαι για να πράξεις. Κάθε πιθανή κίνηση μας συνοδεύεται από υπερβολική αστάθεια και αβεβαιότητα και επιλέγεις για ασφάλεια την ακινησία.
Ο φόβος λοιπόν έχει τους συνειδητούς καθημερινούς σπορείς του. Δεν είναι άλλοι από τους αργυρώνητους και μεγαλόσχημους αναλυτές της έντυπης και ηλεκτρονικής προπαγάνδας, που με επιτήδειους τρόπους τον προβάλλουν . Κατακεραυνώσουν με ένταση όσους τους αμφισβητούν ή όσους αρθρώνουν άλλη άποψη πέραν της δικής τους, υπηρετώντας κατ αυτόν τον τρόπο με συνέπεια και με προφανές όφελος των εργοδοτών τους, τις μοναδικές και αλάθητες κυβερνητικές αποφάσεις καθώς και την ορθότητα κάθε σχεδίου των ευρωπαίων τοποτηρητών, που μας έχουν καθίσει δυνατά στο σβέρκο. Είναι το γνωστό τρίγωνο της διαπλοκής, ΜΜΕ-μεγαλοεργολάβοι-κυβέρνηση. Εισβάλλουν βίαια και αναίσχυντα τα βράδια στο σπίτι μας, οι αναλύσεις τους αναρτώνται με πηχυαίους τίτλους στα περίπτερα και διαλαλούν με συνεχείς και ανελέητες ριπές, προπάντων, την μοναδική ορθότητα των απόψεων και πράξεων αυτών που υπηρετούν. Κάθε πράξη της κυβέρνησης διακρίνεται για την ορθότητα της, κινείται στη σωστή κατεύθυνση, επιτέλους, σώζει τη χώρα. Αλλά μόνο τη Χώρα. Όχι τους πολίτες της γιατί ο πόλεμος έχει θύματα. Διαμορφώνουν σκηνικό ζόφου, αδιεξόδου και ασφυξίας που αναγκαστικά δένεσαι πισθάγκωνα και παραληρείς. Άκου λοιπόν, σιώπα και προπάντων μην αγγίζεις . Άλλοι αρμοδιότεροι σου σχεδιάζουν, πράττουν και ομιλούν. Εσύ, τώρα βρήκες να απεργείς; Τώρα διαμαρτύρεσαι; Είναι τώρα κατάλληλη ώρα γι αυτά; Τώρα στην τελική ευθεία; Φίλε μου ταλαιπωρείς την κοινωνία, υπονομεύεις, διαβάλλεις, υποσκάπτεις τις αιματηρές προσπάθειες. Κι ας διερωτάσαι εάν άκουσες ποτέ, τόσα χρόνια, ότι ναι, τώρα είναι ώρα για να ακουστεί ο αχός της φωνής σου. Τώρα αγωνίσου.
Αλήθεια ποιος πλήττεται από την κυριαρχία του συναισθήματος του φόβου στους πολίτες ; Μα ποιος άλλος παρά η ίδια η Δημοκρατία, καθώς έχει ατροφήσει και μαραζώσει το κοινωνικοπολιτικό της γίγνεσθαι με συνέπεια να αδυνατεί να γεννήσει και ακολούθως να της διοχετεύσει τις ενυδατώσεις του και τους αναγκαίους εμπλουτισμούς, με αποτέλεσμα να μεταπίπτει σε πουκάμισο αδειανό. Η Δημοκρατία που επιτρέπει να κυριαρχεί ο Φόβο στους Πολίτες της, καταντά ανελευθερία. Γιατί Φόβος και Δημοκρατία είναι ασύμβατες έννοιες.
Συντρέχουν λοιπόν εξαιρετικοί λόγοι που το μέγιστο περιεχόμενο των ως κάτωθι λέξεων, «υπεράσπιση, αλληλεγγύη, αντίσταση και ανατροπή», σήμερα αποκτούν την άλλη διάσταση. Και έχουμε χρέος ως ελεύθεροι πολίτες, να τις υπερασπιστούμε. Η συνεχιζόμενη αιχμαλωσία μας στα πλοκάμια του δολίως σπερνόμενου Φόβου καθίσταται κάθε μέρα ατιμωτική παράδοση και δεν μας αξίζει. Προσβάλλει βάναυσα και ακυρώνει τους δημοκρατικούς αγώνες, τις πολιτικές παραδόσεις και τον πολιτισμό της πολιτικής μας. Το δημοκρατικό κεκτημένο σήμερα καλεί τους υπερασπιστές του.
*Ο Κώστας Λαγουδάκης είναι δικηγόρος και πρώην δήμαρχος Μαλίων
