Πολίτες του κόσμου ενημερωθείτε, ξεσηκωθείτε, ενωθείτε για να διαφυλάξετε τα ανθρώπινα δικαιώματά σας. Από τη Συρία έως τη Μεσόγειο, από την Ευρώπη έως τον κόσμο ολόκληρο, τα ανθρώπινα δικαιώματα βάλλονται, κόπτονται και ράπτονται στα μέτρα του κάθε ισχυρού. Χαμέρπουν.
Η Ευρώπη, διαμελισμένη και ασθμαίνουσα, υποκρίνεται τον φύλακα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Φαίνεται ότι τοπικώς και παγκοσμίως φτάσαμε σε ένα θανάσιμο αδιέξοδο. Ένα αδιέξοδο που ορίζεται από θανάσιμες αντιφάσεις. Βασική αιτία το πρόβλημα των ορισμών, τόσο στην καθημερινότητά μας, όσο και στην επιστήμη, την τεχνολογία, την πολιτική.
Τι ορίζουμε ως ανθρώπινα δικαιώματα; Από πού αρχίζουν και που τελειώνουν; Ο επίσημος ορισμός λέει: «Τα οικουμενικά ανθρώπινα δικαιώματα αρχίζουν από μικρά μέρη, τόσο κοντά και τόσο μικρά, που δεν φαίνονται σε κανένα χάρτη του κόσμου. Ωστόσο, είναι ο κόσμος του κάθε ατόμου. Η γειτονιά που μένει, το σχολείο ή η σχολή που πηγαίνει, το εργοστάσιο, ή η φάρμα ή το γραφείο στο οποίο εργάζεται. Αυτά είναι τα μέρη, όπου κάθε άνδρας, γυναίκα και παιδί αναζητά ισονομία, ίσες ευκαιρίες και ίση αξιοπρέπεια, χωρίς διακρίσεις. Αν αυτά τα δικαιώματα έχουν μικρή σημασία εκεί, τότε έχουν μικρή σημασία και οπουδήποτε αλλού. Χωρίς μια συντονισμένη δράση των πολιτών για να υποστηρίξει τα δικαιώματα στο εσωτερικό, είναι μάταιο να προσπαθούμε για την πρόοδό τους στον ευρύτερο κόσμο».
Η Κρήτη αγκαλιασμένη από τους ανθρώπους της, καλεί τους πολίτες όλου του κόσμου να υποστηρίξουν τα δικαιώματά τους και να παλέψουν για την εφαρμογή, διατήρηση και διαφύλαξή τους. Η σχεδιαζόμενη καταστροφή των χημικών όπλων της Συρίας στη Μεσόγειο προσβάλλει το άρθρο 3 της οικουμενικής διακήρυξης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μας: «Όλοι έχουμε δικαίωμα στη ζωή να ζήσουμε με ελευθερία και ασφάλεια». Με πόση ασφάλεια ζούμε και καλούμαστε να ζήσουμε όταν ορισμένες χώρες με το ένα χέρι παράγουν και πωλούν χημικά όπλα μαζικής καταστροφής και με το άλλο μαλώνουν και πασχίζουν τάχα για την «ασφαλή εξουδετέρωσή» τους;
Επίσης, προσβάλλεται το άρθρο 17 της οικουμενικής διακήρυξης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μας: «Ο καθένας έχει το δικαίωμα να κατέχει πράγματα ή να τα μοιράζεται. Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να παίρνει τα πράγματά μας χωρίς κάποιον καλό λόγο». Θεωρώ ότι αυτή τη στιγμή, μου παίρνουν την θάλασσα, τη γη και τον αέρα μου χωρίς κανένα καλό λόγο και μάλιστα χωρίς να με ρωτήσουν. Δέχομαι να μοιραστώ τον τόπο μου μόνο με όποιον τον σέβεται και τον τιμά, όπως ακριβώς το σπιτικό του.
Ακόμη, βάλλεται το άρθρο 28 της οικουμενικής διακήρυξης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μας: «Πρέπει να υπάρχει τάξη, ώστε να επωφελούμαστε από τα δικαιώματα και τις ελευθερίες στη χώρα μας και σε όλο τον κόσμο». Ο κόσμος μας σήμερα δεν έχει δικαιώματα. Ούτε ελευθερίες. Έχει τόσα δικαιώματα, όσα του επιτρέπουν οι λίγοι ισχυροί να έχει. Έχει τόσες ελευθερίες, όσες χρειαζόμαστε για να παραμείνουμε τυφλοί, κουφοί και μουγγοί. Κοντολογίς, πιστεύω ότι ο κόσμος, έτσι όπως τον πλάθουν κάποιοι, δεν είναι ούτε δίκαιος, ούτε ελεύθερος.
Οι ηγέτες των 193 χωρών που υπέγραψαν την οικουμενική διακήρυξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ανάμεσα στα άλλα, συμφώνησαν και στο άρθρο 29: «Έχουμε ένα καθήκον απέναντι στους άλλους ανθρώπους και θα πρέπει να προστατεύουμε τα δικά τους δικαιώματα και τις ελευθερίες τους». Προσωπικά δεν είμαι ηγέτης, αλλά νοιώθω ότι έχω καθήκον να προστατεύσω τα δικαιώματα και τις ελευθερίες όλων: όσων τα ξέρουν, αλλά δεν δραστηριοποιούνται για να τα διαφυλάξουν, όσων δεν τα ξέρουν, όσων παραβιάζουν ακόμα και τα δικά μου, όσων δεν έχουν έρθει ακόμα σε αυτή τη ζωή. Επομένως, τι πρέπει να πράξει ο εγχώριος ηγέτης μου και οι δικοί σας;
Για όλες τις παραπάνω βολές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μου, μας, σας, επικαλούμαι το άρθρο 8 της οικουμενικής διακήρυξης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων: «Καθένας έχει το δικαίωμα να ασκεί αποτελεσματικά ένδικα μέσα στα αρμόδια εθνικά δικαστήρια κατά των πράξεων που παραβιάζουν τα θεμελιακά δικαιώματα, τα οποία του αναγνωρίζουν το Σύνταγμα και ο νόμος». Ποιο σύνταγμα; Το ελληνικό, το ευρωπαϊκό, το διεθνές δίκαιο. Ποιος νόμος; Εκείνος που υπηρετεί τον Άνθρωπο, όχι εκείνος που βάλλει εναντίον του.
Δικαίωμά μας και δύναμή μας, οι λαϊκές συγκεντρώσεις για καλούς σκοπούς, για παγκοσμίως ανθρωπιστικούς σκοπούς: «Καθένας έχει το δικαίωμα να συνέρχεται και να συνεταιρίζεται ελεύθερα για ειρηνικούς σκοπούς». Αυτό διαλαλεί το άρθρο 20 της οικουμενικής διακήρυξης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η σχεδιαζόμενη «εξουδετέρωση» των χημικών όπλων της Συρίας δεν θα γίνει ούτε στη γειτονιά που μένω, ούτε στο σχολείο που πηγαίνω, ούτε στο εργοστάσιο ή τη φάρμα ή το γραφείο που δουλεύω. Να καταστραφούν εκεί όπου δεν υπάρχει ζωή, εκεί που ήδη έχουν ρημάξει τη ζωή από τις λογής λογής δοκιμές τους. Η γειτονιά που μένω είναι η Μεσόγειος, το σχολείο που πήγα είναι η Ελλάδα, το γραφείο που δουλεύω είναι ο ανθρώπινος νους. Επομένως, έξω τα χημικά όπλα και οι πόλεμοι από τη γειτονιά, το σχολείο, το γραφείο, τον κόσμο μου. Ο κόσμος μου είναι ένα μικρό μέρος στον παγκόσμιο χάρτη, είναι όμως ο κόσμος μου. Η χώρα μου δεν παράγει χημικά όπλα μαζικής καταστροφής ούτε σχεδιάζει επεκτατικούς πολέμους. Οι άνθρωποι της χώρας μου χαίρονται τη ζωή στις θάλασσες, τα βουνά και τον ήλιο της. Δεν έχετε δικαίωμα εσείς οι ισχυροί να μου στερήσετε τον κόσμο μου. Αντιθέτως, έχω κάθε δικαίωμα, χρέος, να τον υπερασπιστώ με νύχια και με δόντια.
Υ.Γ. Η σιωπή στη βία είναι ανοχή, ενοχή και συνενοχή.
* * Η Ευγενία Π. Τσατσάκη είναι εκπαιδευτικός, πτυχιούχος Φιλοσοφίας και Ιστορίας της Επιστήμης, Ιστορίας και Αρχαιολογίας, πολίτης του κόσμου.
