Δύο αληθινές ιστορίες, με κοινό πρωταγωνιστή το AIDS.



DALLAS BUYERS CLUB

Σκην.: Ζαν-Μαρκ Βαλέ

Πρωτ.: Μάθιου Μακόναχι, Τζάρεντ Λέτο, Τζένιφερ Γκάρνερ, Ντένις Ο Χερ, Στιβ Ζαν

Στο Ντάλας του 1985, ο Ρον Γούντραφ είναι ένας ηλεκτρολόγος που ζει για το ροντέο, τις γυναίκες, το ποτό και τα ναρκωτικά. Μια μέρα μαθαίνει ότι είναι οροθετικός, και στην πορεία εξελίσσεται σε λαθρέμπορο φαρμάκων, τα οποία παρότι δεν είναι εγκεκριμένα από τον αμερικανικό οργανισμό φαρμάκων, αποδεικνύονται αποτελεσματικότερα στην ανακούφιση των ασθενών απ’ ό,τι τα νόμιμα σκευάσματα.

Η ταινία βασίζεται στην αληθινή ιστορία του Γούντραφ, την οποία ο σεναριογράφος Κρεγκ Μπόρτεν κατέγραψε από αφηγήσεις του ίδιου του ασθενούς, λίγο πριν πεθάνει το 1992. Φέτος ήταν υποψήφια για 6 Όσκαρ, από τα οποία κέρδισε α’ και β’ Ανδρικού Ρόλου για τους Μακόναχι και Λέτο αντιστοίχως, καθώς και Μακιγιάζ για τις Αντρουίθα Λη και Ρόμπιν Μάθιους. Το σενάριο ήταν έτοιμο από τα μέσα της δεκαετίας του ’90, και για μια εικοσαετία περίπου παρέμενε στα αζήτητα του Χόλυγουντ, ώσπου πριν από μερικά χρόνια ο Μακόναχι ενδιαφέρθηκε να το υλοποιήσει, σε μια γενικότερη στροφή της καριέρας του τα τελευταία χρόνια προς ερμηνευτικά απαιτητικότερα σχέδια, που περιλαμβάνουν επίσης τα «Killer Joe» (Γουίλιαμ Φρίντκιν, 2011), «The paperboy» (Λη Ντάνιελς, 2012), «Ένα καλοκαίρι» («Mud», Τζεφ Νίκολς, 2012), «Magic Mike» (Στίβεν Σόντερμπεργκ, 2012), «Ο λύκος της Γουόλ Στριτ» («The wolf of Wall Street», Μάρτιν Σκορσέζε, 2013) και το επερχόμενο «Interstellar» του Κρίστοφερ Νόλαν, τα οποία τον έχουν απομακρύνει προς το παρόν από τις εμπορικά και καλλιτεχνικά αδιάφορες ρομαντικές κομεντί και περιπέτειες στις οποίες είχε επαναπαυθεί.

Όπως εύκολα διαπιστώνει κανείς βλέποντας την ταινία, οι δύο πρωταγωνιστές έχασαν πολλά κιλά ώστε ν’ αποδώσουν πειστικά την ασθένεια των ρόλων τους, προσπάθεια την οποία ενισχύει το εξαιρετικά αληθοφανές και εκφραστικό μακιγιάζ, με τον ασθενικό αποχρωματισμό του δέρματος του Μακόναχι και την έντονη πολυχρωμία στο πρόσωπο του Λέτο- για καθέναν από τους δύο το διαφορετικό αποτέλεσμα μιας διαφορετικής ζωής. Η επιλογή δύο ρόλων που βιώνουν βιολογική και συναισθηματική ταλαιπωρία, εκφρασμένη μέσα από φυσιογνωμικές αλλαγές, στις οποίες οι ηθοποιοί καλούνται ν’ αντεπεξέλθουν υποβάλλοντας τους εαυτούς τους σε μια απαιτητική διαδικασία πραγματικής κι εμφανούς αλλαγής, χαρίζοντας παράλληλα δύο εξαιρετικές ερμηνείες, όλα μαζί επιβραβεύτηκαν δικαίως και αναμενόμενα με τα αντίστοιχα Όσκαρ, καθώς η Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογραφικών Τεχνών κι Επιστημών συνηθίζει ν’ ανταμείβει τέτοια ‘ασκητική’ αφοσίωση στο επάγγελμα.

Σε γενικές γραμμές, η ταινία βασίζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στον ασυμβίβαστο χαρακτήρα του Γούντραφ, ο οποίος αψηφά κάθε φαινομενική δυσκολία και νομικό εμπόδιο, προκειμένου να χαρίσει μια ελπίδα ζωής στον εαυτό του και σε άλλους. Ωστόσο, το φιλμ είναι προσεκτικό ώστε να ισορροπήσει τις διαφορετικές πλευρές του Γούντραφ, χαρίζοντάς του σταδιακά ένα πιο ευαίσθητο πρόσωπο χωρίς να τον αγιοποιεί. Ένα ατίθασο πλάσμα που δεν ανέχεται το παιχνίδι που παίζουν στην πλάτη του η φαρμακοβιομηχανία με το κράτος, και ξεκινάει να παλέψει ο ίδιος για την επιβίωσή του. Έξυπνος, θρασύς, τολμηρός, ανεξάρτητος αλλά και προκατειλημμένος, οξύθυμος, άξεστος, εθισμένος, ο Γούντραφ σκιαγραφείται ως ένας αντι-ήρωας της κοινής λογικής, που ιεραρχεί την υγεία πάνω από το οικονομικό συμφέρον.

Ειρωνικά, καθώς σταδιακά τον οδηγεί στον θάνατο, ταυτόχρονα η περιπέτεια της υγείας του ‘ανασταίνει’ τις καλύτερες πλευρές του εαυτού του, βαθιά θαμμένες κάτω από τη χρόνια κατάχρηση αλκοόλ και ουσιών. Η πρώτη εντύπωση που δίνει ο Γούντραφ, είναι ότι πρόκειται για έναν κουτοπόνηρο αυτοκαταστροφικό μικροαπατεώνα (το εναρκτήριο επεισόδιο με το αποτυχημένο στοίχημα). Ώσπου φανερώνει την ευστροφία, την αίσθηση δικαίου και την αποφασιστικότητά του, όταν η αφύπνιση της ασθένειας τον οδηγεί στη βιβλιοθήκη, όπου αφιερώνει χρόνο για να μάθει τα πάντα για το AIDS και πιθανούς τρόπους αντιμετώπισής του, ενώ αφομοιώνει στατιστικά στοιχεία και τρέχουσες μελέτες, τις οποίες παραθέτει με ακρίβεια κι ευφράδεια όποτε χρειαστεί ν’ αντιπαρατεθεί με κάποιον.



PHILOMENA

Σκην.: Στίβεν Φρίαρς

Πρωτ.: Τζούντι Ντεντς, Στιβ Κούγκαν, Σόφι Κένεντι Κλαρκ, Μερ Γουίνιγχαμ

Προσπαθώντας να επανεκκινήσει την καριέρα του με μια ανθρώπινη ιστορία, ο βρετανός δημοσιογράφος Μάρτιν Σίξμιθ βοηθάει τη Φιλομένα Λη να εντοπίσει τον γιο της, τον οποίο είχε αποκτήσει εκτός γάμου τη δεκαετία του ’50, με αποτέλεσμα να της τον απομακρύνουν οι καλόγριες της μονής στην αυστηρή καθολική ιρλανδική κοινότητα που ζούσε, και να τον πουλήσουν για υιοθεσία σε αμερικανούς.

Το υποψήφιο για 4 Όσκαρ φιλμ, είναι βασισμένο στην αληθινή ιστορία της Φιλομένα Λη, όπως καταγράφηκε στο βιβλίο του Σίξμιθ «The lost child of Philomena Lee» που κυκλοφόρησε το 2009. Μια τρυφερή ανθρώπινη ιστορία που αποφεύγει τις εντάσεις (κερδίζοντας σε εγκράτεια, υστερώντας σε διακυμάνσεις), δοσμένη με ευαισθησία και λεπτό χιούμορ, ζωντανεμένη από δύο εξαιρετικούς ηθοποιούς, που ενσαρκώνουν δύο διαφορετικές ιστορικές στιγμές, δύο διαφορετικές στάσεις ζωής, δύο διαφορετικούς κόσμους.

Η ταινία καταφέρνει να χτίσει τους χαρακτήρες μέσα από την αλληλεπίδρασή τους και την οπτική που έχουν ο ένας για τον άλλον, χωρίς να ευνοήσει κάποιον έναντι του άλλου, αφήνοντας τον θεατή να αποφασίσει με ποιόν από τους δύο ταιριάζει ή συμφωνεί. Η Φιλομένα είναι μια λαϊκή θρήσκα ηλικιωμένη, υποκινούμενη από τη χριστιανική αγάπη που συγχωρεί οτιδήποτε, ενώ ο Μάρτιν είναι ο μορφωμένος πραγματιστής άθεος για τον οποίο ο κόσμος είναι εξηγήσιμος, μετρήσιμος και εύκολα υπολογίσιμος, τόσο ώστε η Φιλομένα να του μοιάζει αφελής και ο Μάρτιν να της μοιάζει κυνικός.



Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ, ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ

Εξαιρετικά σημαντική η έκθεση «Κρήτη 1913-2013: αρχιτεκτονική και πολεοδομία μετά την Ένωση» που πραγματοποιείται μέχρι αύριο, Σάββατο, στη βασιλική του Αγίου Μάρκου, και την οποία διοργανώνουν ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Χανίων με τη συνδιοργάνωση της Περιφέρειας Κρήτης, το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» και τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Ν. Ηρακλείου, σε συνεργασία με τους Συλλόγους Αρχιτεκτόνων Λασιθίου και Ρεθύμνου. Η έκθεση παρουσιάζει μια ανασκόπηση της εξέλιξης της αρχιτεκτονικής στο νησί της Κρήτης από το 1913 μέχρι σήμερα, περιλαμβάνοντας όλες τις τάσεις που διαμορφώθηκαν, από τον νεοκλασικισμό και τις νεομινωικές απόπειρες, μέχρι την έλευση του μοντερνισμού και τη σημερινή συγκριτική τάση που συνδυάζει το μοντέρνο με το παραδοσιακό.

Μέσα από τη διοργάνωση, ανακαλύπτει κανείς πληροφορίες που πιθανώς δε γνώριζε για κτίσματα και μνημεία του νησιού, μαθαίνει μερικούς από τους σημαντικότερους αρχιτέκτονες που επέδρασαν στη διαμόρφωση των κρητικών πόλεων, ενώ έχει την ευκαιρία ν’ αναθεωρήσει τη γνώμη του για κτήρια που υποτιμήθηκαν από το ευρύ κοινό και την πολιτεία (π.χ. το τουριστικό περίπτερο του Πάτροκλου Καραντινού στο Γιαλί Τζαμισί στα Χανιά, που κατεδαφίστηκε πρόσφατα).

Η έκθεση προσφέρει επίσης μερικές ευχάριστες εκπλήξεις, καθώς παρουσιάζει σχέδια για εμπορικές και πολιτιστικές υποδομές στο Ηράκλειο που σχεδιάστηκαν στον Μεσοπόλεμο αλλά ουδέποτε πραγματοποιήθηκαν (π.χ. η κλειστή αγορά ανάλογη εκείνης των Χανίων, η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, το Δημοτικό Θέατρο), δημιουργώντας ταυτόχρονα ενθουσιασμό και απογοήτευση για τις δυνατότητες της πόλης που έμειναν ανεκμετάλλευτες, και για το πόσο διαφορετική θα μπορούσαν να την έχουν αφήσει. Όλα τα περιεκτικά κείμενα και το σπάνιο φωτογραφικό υλικό της έκθεσης βρίσκονται αποτυπωμένα στον πολύτιμο κατάλογο που τη συνοδεύει, τον οποίο συστήνουμε ανεπιφύλακτα σε όποιον ενδιαφέρεται να εμπλουτίσει τη γνώση του για την πόλη και το νησί.