Της Κατερίνας Μυλωνά

Mοιράζει το χρόνο του μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας αλλά αποφασίζει να επενδύσει στο Ηράκλειο, όπου διαπιστώνει πως το κοινό «διψάει» για παραστάσεις χορού. Ο Κωνσταντίνος Τσακιρέλης με την ερασιτεχνική ομάδα χορού «Εχταγή» ανεβάζουν το χοροθέατρο «Από δω και πέρα» σήμερα και αύριο, Κυριακή, στις 9 το βράδυ στο Θέατρο «Μαρία Μανασάκη» (φοιτητικό κέντρο Βουτών), με ελεύθερη είσοδο.
Πρόκειται για μια σπονδυλωτή παράσταση με συνεχείς εναλλαγές αφηρημένης και αναφορικής κίνησης, σε σύλληψη και γενική επιμέλεια του Κωνσταντίνου Τσακιρέλη, βασισμένη στο ποίημα της Κικής Δημουλά «Ο πληθυντικός αριθμός», και χωρισμένη σε τέσσερις ενότητες, οι οποίες μπορούν να εκληφθούν αυτόνομα, διατρέχονται όμως από τον ίδιο προβληματισμό: «Ο έρωτας» - «Ο φόβος» - «Η μνήμη» - «Οι νύχτες από ‘δω και πέρα».
Ο Κ. Τσακιρέλης μιλά στην «Π» για το χορό, το Ηράκλειο και την ομάδα «Εχταγή».
Μιλήστε μας για την παράσταση που παρουσιάζετε
«To έργο αυτό βασίζεται στο ποίημα της Κικής Δημουλά, «Ο πληθυντικός αριθμός». Το ποίημα αυτό για κάποιο λόγο, παρόλο που είναι μικρό σε έκταση και χρησιμοποιεί πολύ λίγες λέξεις, μου διεγείρει τη φαντασία, δημιουργώντας στο μυαλό μου πολλές διαφορετικές εκδοχές της σκηνικής του απόδοσης. Δεν είναι η πρώτη φορά που το δουλεύω. Συγκεκριμένα είναι η τέταρτη φορά και δεν μπορώ να πω με σιγουριά ότι θα είναι και η τελευταία, διότι μου φαίνεται πραγματικά ανεξάντλητη η θεματολογία του. Τις προηγούμενες φορές το αποτέλεσμα ήταν εντελώς διαφορετικό, αφού την πρώτη φορά που το δούλεψα ήταν για σόλο ενός κοριτσιού, τη δεύτερη για σόλο ενός αγοριού και την τρίτη για την καλοκαιρινή παράσταση του Κέντρου Χορού Δήμου Ηρακλείου όπου συμμετείχαν όλοι οι ενήλικες μαθητές μου. Αυτή η τρίτη φορά ήταν που με ενέπνευσε ν’ ασχοληθώ ξανά και να φτιάξω ένα ολόκληρο έργο.
Η παράσταση χωρίζεται σε τέσσερεις ενότητες, όπως και στο ποίημα. Σε κάθε ενότητα προσπαθήσαμε με την ομάδα ν’ αναπτύξουμε αυτούς τους τέσσερεις προβληματισμούς που θέτει και η Δημουλά. Φυσικά δεν καταφέραμε να καλύψουμε όλο το φάσμα του έρωτα ή του φόβου ας πούμε – πώς θα μπορούσαμε άλλωστε σε μια ώρα μόνο- αλλά το αποτέλεσμα μας ικανοποιεί και μας εκφράζει όλους. Στην παράσταση θα δει κανείς έντονες εναλλαγές στην ποιότητα της κίνησης, αφού η χορογραφία εμπνέεται κυρίως από συναισθήματα που μεταφράζονται σε κίνηση είτε από εμένα, είτε από τους ίδιους τους χορευτές, οι οποίοι συμμετείχαν ενεργά στη χορογραφική σύνθεση του έργου. Οι εναλλαγές περιγραφικής και αφηρημένης κίνησης είναι ένα μοτίβο που χρησιμοποιείται σε όλη τη διάρκεια του έργου, με σκοπό να δώσει κάποια ερεθίσματα στο θεατή από τις εικόνες που δημιουργούν τα σώματα, αλλά και να αφήσει ταυτόχρονα τη φαντασία του να δουλέψει, ψάχνοντας να δώσει τη δική του ερμηνεία στις αφηρημένες κινήσεις.
Γιατί επιλέξατε να χρησιμοποιήσετε τα συγκεκριμένα κείμενα;
«Ήμασταν σίγουροι ότι θα χρησιμοποιήσουμε το ποίημα της Δημουλά, διότι με κάποια από τα μέλη της ομάδας το είχαμε δουλέψει ξανά στην καλοκαιρινή παράσταση του Κέντρου Χορού, όπως ανέφερα και παραπάνω, και θέλαμε όλοι πολύ να δουλέψουμε πάνω σε αυτό εκτενέστερα και πιο βαθειά. Τα υπόλοιπα κείμενα προέκυψαν στην πορεία. Πριν ξεκινήσουμε τις πρόβες κάναμε συλλογικά μια έρευνα πάνω στο ποίημα, στη Δημουλά και στις έννοιες στις οποίες αναφέρεται το ποίημα. Συγκεντρώσαμε αρκετό υλικό, συζητήσαμε πολύ, δοκιμάσαμε να τα χορέψουμε όλ’ αυτά και τελικά καταλήξαμε σε αυτά τα κείμενα. Αν και αρχικά δεν ήταν το ζητούμενο να χρησιμοποιήσουμε οπωσδήποτε τα κείμενα που βρήκαμε κατά τη διάρκεια της έρευνας, θεωρώ ότι τελικά καταφέραμε να συνδυάσουμε αρμονικά αυτά τα κείμενα και να τα εκφράσουμε με κίνηση, λόγο και εικόνα».

Μεταξύ Κρήτης και Γαλλίας

Ο Κωνσταντίνος Τσακιρέλης έχει σπουδάσει χορό, χορογραφία, θέατρο και θεατρικό παιχνίδι στην Ελλάδα και στη Γαλλία. Ζει στο Ηράκλειο και εργάζεται μεταξύ Κρήτης και Γαλλίας. Ως χορογράφος, εμψυχωτής προγραμμάτων, δάσκαλος χορού και οργανωτής σεμιναρίων, έχει συνεργαστεί με διάφορες ερασιτεχνικές και επαγγελματικές σχολές χορού. Τα τελευταία τρία χρόνια εργάζεται στο Κέντρο Χορού Δήμου Ηρακλείου και στην Ecole Professionelle Supérieure d’Enseignement de la Danse «EPSEDANSE» στο Μονπελιέ. Έχει συνεργαστεί με διάφορες ομάδες της Ελλάδας και του εξωτερικού, μεταξύ των οποίων η Opéra National De Paris, η Εθνική Λυρική Σκηνή και το Ελληνικό Χορόδραμα «Ραλλού Μάνου». Είναι ιδρυτής της Jam Art Company, με την οποία έχει χορογραφήσει και σκηνοθετήσει επτά έργα, που έχουν παρουσιαστεί σε διάφορα φεστιβάλ. Με το έργο «L’ echo du silence» έχει βραβευτεί με την 1η θέση στον 5ο Εθνικό Διαγωνισμό Νέων Χορογράφων της Γαλλίας.

“Η αυτοδιοίκηση όχι μόνο δεν βοηθάει, αλλά θα ‘λεγε κανείς ότι προσπαθεί να εμποδίσει τις προσπάθειες”

Υπάρχει κοινό στο Ηράκλειο για το χορό;
«Φυσικά και υπάρχει. Παραστάσεις χορού δεν υπάρχουν. Δυστυχώς οι τοπικές ομάδες χορού είναι ελάχιστες και, λόγω οικονομικών δυσκολιών κυρίως, δεν καταφέρνουν να ανεβάζουν συχνά παραστάσεις στο Ηράκλειο. Για να μιλήσω πιο συγκεκριμένα, από τις 7 παραγωγές που έχουμε ανεβάσει με την επαγγελματική μου ομάδα, Jam Art company, στη Γαλλία, μόνο τις 2 έχουμε καταφέρει να παρουσιάσουμε στο Ηράκλειο. Από εμπειρία σας λέω ότι η αυτοδιοίκηση όχι μόνο δεν βοηθάει αυτές τις προσπάθειες, θα έλεγε κανείς ότι είναι σαν να προσπαθεί να τις εμποδίσει. Χρειάζεται ίσως πιο πολλή δουλειά η οργάνωση για τη διεξαγωγή της παράστασης και η αντιμετώπιση των δυσκολιών, από τις πρόβες για την ίδια την παράσταση. Όλα αυτά για τις επαγγελματικές ομάδες χορού. Και φυσικά σχεδόν ποτέ δεν έχουμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε μια αξιόλογη παράσταση ξένων ή ακόμα και ελλήνων χορογράφων στο καλοκαιρινό φεστιβάλ. Σας λέω όμως με τόση σιγουριά πως υπάρχει κοινό, διότι και στις 2 παραστάσεις που κάναμε στο Ηράκλειο με την ομάδα μου, με μεγάλη μου χαρά έβλεπα σε όλες τις παραστάσεις ένα γεμάτο θέατρο! Τέτοιου είδους προβληματισμοί οδήγησαν στην δημιουργία της «Εχταγής». Η Ανάπτυξη Αθλητισμού Ηρακλείου, αναγνωρίζει το πάθος μας για τον χορό και την τέχνη γενικότερα και υποστηρίζει ηθικά απεριόριστα και πρακτικά όσο μπορεί κάποιες προσπάθειές μας, αρχικά με την ίδρυση του Κέντρου Χορού Δήμου Ηρακλείου και τώρα με τη στήριξη της ερασιτεχνικής ομάδας χορού «Εχταγή». Βρίσκω πολύ ελπιδοφόρο το γεγονός ότι μια δημοτική επιχείρηση αποφάσισε επιτέλους να κάνει μια διαφορετική, πιο σύγχρονη προσέγγιση στην τέχνη, έστω κι αν πρόκειται για την εταιρία που κατά βάση δημιουργήθηκε για να διαχειρίζεται τα αθλητικά ζητήματα».

“Οταν επέστρεψα στο Ηράκλειο δεν ήξερα πόσο θα μείνω, τώρα κάνω μελλοντικά σχέδια”

Ποιοι είναι οι στόχοι της ομάδας «Εχταγή»;
«Θα προτιμήσω να μην αποκαλύψω συγκεκριμένα σχέδια, διότι δεν ξέρω ακόμα ποια από αυτά θα καταφέρουμε τελικά να υλοποιήσουμε. Γενικά όμως, στόχος της ομάδας είναι να παραμείνει ενεργή σε συνεχή βάση, ανεβάζοντας έργα από διαφορετικούς χορογράφους, αναπτύσσοντας και προωθώντας έτσι την τέχνη του χορού σ’ ένα ερασιτεχνικό, αλλά υψηλό ποιοτικό επίπεδο. Έτσι θα δοθεί η ευκαιρία σε Ηρακλειώτες αλλά και ξένους χορογράφους να δείξουν τη δουλειά τους, και στους ερασιτέχνες χορευτές να μπορούν να ερμηνεύουν ολόκληρα έργα, σ’ ένα πιο οργανωμένο πλαίσιο, με έμφαση στην ποιότητα και τη σωστή δουλειά. Αμέσως μετά το τέλος της τωρινής παράστασης, η Όλια Λυδάκη θα χορογραφήσει το επόμενο έργο της ομάδας, που θα παρουσιαστεί στο καλοκαιρινό φεστιβάλ Ηρακλείου τον Ιούλιο του 2014».
Ποια είναι τα επόμενά σας σχέδια;
«Δεν σας κρύβω ότι όταν πέρυσι επέστρεψα στο Ηράκλειο, ήμουν λίγο επιφυλακτικός και δεν ήξερα για πόσο θα μείνω. Με μεγάλη μου χαρά όμως συνειδητοποιώ ότι το ενδιαφέρον και ο ενθουσιασμός που δείχνει ο κόσμος για το χορό, η ένθερμη υποστήριξη των φίλων και η γνωριμία μου με πολύ αξιόλογους καλλιτέχνες που ζουν μόνιμα στο Ηράκλειο, μου επιτρέπουν και με προκαλούν να κάνω μελλοντικά σχέδια. Έχω πολλή διάθεση για δουλειά και είμαι αποφασισμένος να συμβάλω στο να δοθεί σε αυτή την υπέροχη σύγχρονη τέχνη του χορού η βαρύτητα και η προβολή που της αξίζει. Τώρα στην πράξη, σχεδιάζουμε να ξεκινήσουμε πρόβες και έρευνα για τη νέα παραγωγή της Jam Art company τον Αύγουστο και ελπίζουμε να μπορέσουμε να την παρουσιάσουμε στο Ηράκλειο αρχές του 2015. Οι επόμενες δραστηριότητες της «Εχταγής» και του Κέντρου Χορού Δ.Η. είναι πολλές και πολύ ενδιαφέρουσες, αλλά θα σας αφήσω να περιμένετε λιγάκι, γιατί θα τις αποκαλύπτουμε σιγά-σιγά!».

“Από ‘δω και πέρα”

Το έργο ερμηνεύουν οι: Ιωάννα Βασσάκη, Κωνσταντίνος Θοδωρής, Κωνσταντίνος Καπαρός, Σύλια Καρφοπούλου, Γεωργία Μαστορίδη, Σόφη Πανέρη, Νάντια Περάκη, Χαρά Σιμιτζή, Θοδωρής Σούκας, Εβίτα Τσακαλάκη. Την επιμέλεια των βίντεο έχουν αναλάβει η Δανάη Σύρρου και ο Οδυσσέας Γραμματικάκης, ενώ την αφίσα και το πρόγραμμα φιλοτέχνησε ο Νίκος Βισκαδουράκης με layout από τη Lazy snail.
Χρησιμοποιούνται τα κείμενα: «Ο πληθυντικός αριθμός» της Κική Δημουλά, «Αποχαιρετιστήριο γράμμα» του Παναγιώτη Κοντονή, «Η γιαγιά μου λέει τα καλύτερα παραμύθια» του Γιώργου Πέππα, «Το πρόσωπο του τέρατος και ο φόβος μήπως το συνηθίσουμε» Μάνος Χατζιδάκις, «Ελλάδα και ελευθερία», Νίκος Καζαντζάκης. Ακούγεται μουσική των: Ikue Mori, Μιχάλη Σιγανίδη, György Ligeti, Γιάννη Ξενάκη, Πάνου Κερασιώτη, Μάνου Χατζιδάκι, Χαΐνηδων, Ηπειρώτικο πολυφωνικό (της ξενιτιάς) σε διασκευή Λεωνίδα Χαρτοφύλακα, Benedetto Marcello, Νίκου Κυπουργού.