Μια ταινία που δεν προβλέπεται να μείνει εξίσου ιστορική με τα γεγονότα που απεικονίζει.



ΦΩΤΙΑ ΠΑΝΩ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΜΠΗΙΑ

POMPEII

Σκην.: Πωλ Γ.Σ. Άντερσον

Πρωτ.: Κιτ Χάρινγκτον, Έμιλυ Μπράουνινγκ, Αντεουάλε Ακινουόγιε- Αγκμπάτζε, Κίφερ Σάδερλαντ, Τζάρεντ Χάρις, Κάρι-Ανν Μος

Στην Πομπηία του 8ου αιώνα μ.Χ., καταφτάνουν οι καινούριοι σκλάβοι που προορίζονται για μονομάχοι στην αρένα της πόλης. Ένας απ’ αυτούς είναι ο Μάιλο, που ερωτεύεται την κόρη ενός από τους πλουσιότερους πατρικίους της πόλης. Όμως πριν την κατακτήσει, θα πρέπει πρώτα να επιβιώσει στην αρένα, λίγο πριν εκραγεί το ηφαίστειο Βεζούβιος και ισοπεδώσει την πόλη.

Είχαμε χρόνια να δούμε ταινία καταστροφής με ηφαίστειο, έπειτα από τα «Η κορυφή του Δάντη» («Dante’s Peak», Ρότζερ Ντόναλντσον, 1997) και «Volcano» (Μικ Τζάκσον, 1997). Βέβαια, η φετινή προσθήκη είναι λιγότερο ταινία καταστροφής και περισσότερο ταινία μονομάχων, αφού το μεγαλύτερο μέρος της πλοκής, αφορά την επιβίωση του Μάιλο μέσα στην αρένα και τη φιλία του με τον ‘συνάδελφό’ του, Άτικους. Παράλληλα, αναπτύσσεται το αίσθημά του με την Κάσια και προετοιμάζεται η έκρηξη του Βεζούβιου, που έρχεται στο τελευταίο ημίωρο για να προσδώσει στην πλοκή το γνωστό ιστορικό τέλος, συνδεδεμένο στην κοινή μνήμη με τα διατηρημένα από τη στάχτη σώματα στην τελευταία τους θέση και στάση, στοιχείο που ανοίγει και κλείνει τον σκηνοθετικό κύκλο του φιλμ.

Γενικώς, δεν ξέρω αν μπορούσαν να υπάρχουν ψηλές προσδοκίες γι’ αυτή την κοινότοπη περιπέτεια, από έναν σκηνοθέτη του οποίου η φιλμογραφία αποτελείται κυρίως από την ακριβή ευτέλεια της σειράς «Resident evil», όπου τα εύκολα ψηφιακά ακροβατικά προηγούνται των χαρακτήρων, των διακυβευμάτων και της αληθοφάνειας. Εδώ ο Άντερσον έχει στη διάθεσή του ένα πρόσφορο και ταλαντούχο καστ, που περιλαμβάνει έναν πολλά υποσχόμενο Χάρινγκτον και μια δυναμική Μπράουνινγκ, το οποίο όμως αφήνεται ανεκμετάλλευτο σε επιφανειακά γραμμένους χαρακτήρες, ενώ ο Σάδερλαντ καταντάει να προκαλεί γέλιο κάθε φορά που ανοίγει το στόμα του, αφού ακούγεται σαν να μιμείται τον Τζέρεμι Άιρονς.

Από ‘κει και πέρα, το θέαμα και η δράση υπάρχουν, αλλά είτε στερούνται έμπνευση, είτε δεν είναι ιδιαιτέρως αληθοφανή. Τα ημερήσια πανοραμικά εναέρια πλάνα της πόλης είναι ομολογουμένως εντυπωσιακά, παρότι μακρινά και σύντομα. Οι σκηνές των μονομαχιών στην αρένα είναι έντονες αλλά συνηθισμένες, και οι σκηνές της έκρηξης του ηφαιστείου και του τσουνάμι υποφέρουν από ‘ψηφιακό κορεσμό’, που κάνει εύκολη και γρήγορη την καταστροφή, μειώνοντας την αληθοφάνειά της, ενώ το τρισδιάστατο γύρισμα δεν ενισχύει ιδιαιτέρως το θέαμα.

Αυτό που εννοώ ως ψηφιακό κορεσμό, είναι η επιλογή όλα τα τμήματα του πλάνου να συντίθενται από ψηφιακά εφέ, με αποτέλεσμα να γίνεται εύκολα αντιληπτή η εικονικότητα του θεάματος και φυσικά να πλήττεται η πειστικότητά του. Χαρακτηριστικά παραδείγματα ψηφιακού κορεσμού, αποτελούν οι μάχες στην τριλογία του «Άρχοντα των δαχτυλιδιών» («Lord of the rings», Πίτερ Τζάκσον, 2001, 2002 και 2003), η συντέλεια του κόσμου στα «Μετά την επόμενη μέρα» («The day after tomorrow», Ρόλαντ Έμεριχ, 2004) και ακόμη περισσότερο στο «2012» (Ρόλαντ Έμεριχ, 2009) καθώς και οι μάχες τεράτων και ρομπότ στο «Δαχτυλίδι της φωτιάς» («Pacific Rim», Γκιγιέρμο ντελ Τόρο, 2013). Όλες οι παραπάνω ταινίες, όπως και η φετινή του Άντερσον, περιέχουν μαζική καταστροφή αναπαραστημένη με υπερβολικά φορτωμένες ψηφιακές συνθέσεις, όπου ουσιαστικές λεπτομέρειες όπως, η υφή, το βάρος και ο όγκος της ύλης ή το βάθος των πλάνων υποβαθμίζονται και συγχέονται μέσα στο γενικότερο περιβάλλον ‘οπτικής αναστάτωσης’ που επιβάλλει η απεικόνιση μιας καταστροφής- ειδικά μαζικής. Αντιθέτως, κατά τη γνώμη μου, τα ψηφιακά εφέ λειτουργούν αποτελεσματικότερα όταν συνδυάζονται με αληθινά περιβάλλοντα όπου αυτό είναι δυνατό, είτε πρόκειται για υπαρκτές τοποθεσίες είτε για χτισμένα σκηνικά- συνθήκη στην οποία υπάρχουν και πολύ επιτυχημένες εξαιρέσεις, όπως το «Avatar» (Τζέιμς Κάμερον, 2009), όπου η ποιότητα των ψηφιακών συνθέσεων ήταν υψηλότερη και η σχεδόν καθολική χρήση τους αφηγηματικά ευκολότερα δικαιολογήσιμη.