Του π. Ηλία Βολονάκη

Η Κυριακή 16 Φεβρουαρίου, δεύτερη Κυριακή του Τριωδίου, είναι αφιερωμένη στην παραβολή του Άσωτου υιού (Λουκ. ΙΕ’ 11-32). Η περικοπή είναι η πεμπτουσία των Ευαγγελικών διδαγμάτων. Είναι η καρδιά, το κέντρο του Ευαγγελίου. Το Ευαγγέλιο των Ευαγγελίων. Παρουσιάζει τον Θεό που τρέφει άπειρη αγάπη για τον άνθρωπο, ακόμη και γι’ αυτόν τον παραστρατημένο. Η αγάπη του Θεού στον άνθρωπο, κρύβεται στα δώρα και στα χαρίσματα του Θεού. Η παρουσία του Θεού εκδηλώνεται με τις άκτιστες ενέργειές του. Ο προφήτης Ιερεμίας από τα βάθη των αιώνων παρουσιάζει τον Θεό να λέγει: “Αγάπησιν αιώνιον αγάπησά σε, δια τούτο ειλκησάσε εις οικτείρημα” που θα πει, δια τούτο σε είλκησα προς εμέ δια του ελέους και της ευσπλαχνίας μου. (Ιερεμ. 38,3).

Ο άνθρωπος με την αποστασία, την αμαρτία του αναποδογυρίζει την αγάπη του Θεού και την οικειοποιείται μόνον για τον εαυτό του. Η παρουσία του Πατέρα του φαίνεται εμπόδιο. Θέλει να οργανώσει και να ζήσει μόνος του τη ζωή. Να κάνει δικές του επιλογές. Έτσι αρχίζει η ταλαιπωρία του ανθρώπινου γένους από την εποχή του Αδάμ.

Όμως η ζωή έξω από τον Θεό, που είναι ο Πατέρας μας, είναι νέκρωση. Αυτό δηλώνουν τα λόγια του εύσπλαχνου Πατέρα: “Ούτος ο υιός μου νεκρός ην και ανέζησε” (Λουκ. 15,24).

Ο Θεός είναι η ενυπόστατη Ζωή. Εκείνος που απομακρύνεται απ’ Αυτόν είναι νεκρός, κατά χάριν. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Ηύσσης, διδάσκει ότι “Ου γαρ αληθώς ζη ο την αληθή μη έχων ζωή· των αμαρτωλών η ζωή ουκ αληθώς έστιν ο λέγεται, αλλ’ ονομάζεται μόνον”.

Γενικά οι άγιοι Πατέρες διδάσκουν, ότι, όπως όταν φύγει η ψυχή από το σώμα, το σώμα νεκρώνεται και αναδίδεται δυσωσμία, δείγμα ότι στερείται της ψυχής, έτσι και όταν φύγει από την ψυχή το πανάγιο πνεύμα, που είναι η ψυχή της ψυχής μας, ο νους του νοός μας, η ζωή της ζωής μας, τότε η ψυχή νεκρώνεται και αναδίδει τη σαπίλα του θανάτου. Έτσι καταλαβαίνουμε πως η αμαρτία είναι θάνατος. Είναι ένα υπαρκτικό γεγονός και όχι μια απλή ψυχολογική σύγκρουση ή ένα, ηθικολογικό γεγονός. Όταν όμως ο νεκρός άνθρωπος επιστρέψει στον πατέρα, τότε ζει την αληθινή ζωή και γεύεται την πραγματική ευτυχία και μακαριότητα.

Η σαρκωμένη αγάπη του Θεού Πατέρα, ο Κύριος Ιησούς Χριστός με την ενανθρώπησή Του έδωσε στον άνθρωπο τη δυνατότητα να επιστρέψει στην οικία του πατέρα, δηλαδή τον παράδεισον. Του έδωσε τα μέσα, τη χάρι και τα μυστήρια της εκκλησίας, για να ζει την πραγματική ζωή και να οδεύει στην τελείωση και τη θέωση.

Αφορμή για να πει ο Κύριος την παραβολή, η συμπάθεια του Ιησού προς τους αμαρτωλούς. Αυτή γίνεται αιτία γογγυσμού από τους “καθώς πρέπει” και τους φαρισαίους. “Ούτος αμαρτωλούς προσδέχεται και συνεσθίει αυτοίς” (Λουκ. 15,12).

Ο Ιησούς θα πει: “Ου χρείαν έχουσιν οι ισχύοντες ιατρού, αλλ’ οι κακώς έχοντες) (Λουκ. Ε’ 31).

Το μυστικό δράμα που εκτυλίσσεται στα βάθη της ανθρώπινης ψυχής είναι άγνωστο σε μας, μόνον ο Θεός γνωρίζει. Στις κατηγορίες των “δικαίων”, ο Κύριος θα απαντήσει με παραβολές και πράξεις στη διάρκεια του λυτρωτικού του έργου.

Θα αναφερθεί:

- Στη χαρά του βοσκού, που επανευρίσκει το χαμένο πρόβατό του.

- Στη χαρά της πτωχής χήρας, που επανευρίσκει την “απολεσθείσαν δραχμήν”.

- Στην πρωτοβουλία της προσκλήσεως του τελώνη Λευΐ εις την χορείαν των Αποστόλων.

- Στην ενθουσιώδη προσφώνηση του Χριστού προς τον αρχιτελώνη Ζακχαίον, που τον καλεί να κατεβεί από το δέντρο, γιατί είναι ανάγκη να μείνει στο σπίτι του.

- Ο ίδιος θα δεχθεί τα δάκρυα και το μύρον της πόρνης.

- Με ετοιμότητα έσωσε την επ’ αυτοφώρω συλληφθείσα μοιχαλίδα.

Όλα αυτά επικυρώνουν την μεγάλη αλήθεια, ότι η αμαρτωλότης, η ενοχή, το πταίσμα δεν αποτελούν λόγον για να περιφρονηθεί ο άνθρωπος. Ο Εσταυρωμένος Ιησούς επεσφράγισε με την ενθάρρυνση ενός καταδίκου του νόμου, ενός ληστού, που στην ύστατη στιγμή εζήτησε τη σωτηρία του από τον Χριστό.

Και ο Κύριος της ζωής και του θανάτου του υποσχέθηκε την ίδια εκείνη μέρα ότι θα ευρίσκετο μετ’ολίγον “Εν τω Παραδείσω”.

Η αλήθεια είναι μία. Η σωτηρία μας βρίσκεται στα χέρια του Χριστού. Στις πράξεις των Αποστόλων σημειώνονται τα λόγια του Πέτρου, ο οποίος αναφερόμενος στο Συνέδριο των Ιουδαίων μεταξύ των άλλων είπε: “Από κανέναν άλλο δεν μπορεί να προέλθει η σωτηρία ούτε υπάρχει άλλο πρόσωπο κάτω από τον ουρανό δοσμένο στους ανθρώπους με το οποίο να μπορούμε να σωθούμε” (Πραξ. 4.12).

Ο Άγιος Μάξιμος από την πείρα της ζωής του συμπεραίνει: “Νους που συνάπτεται με τον Θεόν, και αυτώ εγχρονίζων δια προσευχής και αγάπης σοφός γίνεται και αγαθός και δυνατός και φιλάνθρωπος και ελεήμων και μακρόθυμος”.

Στη ζωή μας από τα πρώτα βήματα που κάνουμε νιώθουμε την παρουσία του Θεού στα πιο ιερά πρόσωπα του Πατέρα και της Μητέρας μας. Και τίθεται το ερώτημα. Ο κάθε Πατέρας και η κάθε Μητέρα σέβονται το Θεόν, τον ακολουθούν και μιμούνται το παράδειγμά Του.

Ο Ιερός Χρυσόστομος θα υποδείξει: “Το μυστικό της οικογενειακής γαλήνης είναι να μπορεί κανείς να συγχωρεί”.