Της Κατερίνας Μυλωνά

Στο Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πλιτικής το θέμα με τα χημικά

Δύο εταιρείες κέρδισαν το διαγωνισμό καταστροφής τους

Ξεκαθαρίζει σταδιακά το τοπίο όσο αφορά στην καταστροφή των χημικών όπλων της Συρίας.

Χθες ο Οργανισμός για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (ΟΑΧΟ) ανακοίνωσε πως δύο εταιρείες, η φιλανδική Ekokem OY AB και η αμερικανική Veolia Environmental Services Technical Solutions, LLC κέρδισαν στον διαγωνισμό που είχε κηρύξει για την καταστροφή ενός μέρους του χημικού οπλοστασίου της Συρίας.

Ο ΟΑΧΟ, ο οποίος εδρεύει στη Χάγη, επιβλέπει την διαδικασία καταστροφής. Είχε κηρύξει διαγωνισμό ώστε ιδιωτικές εταιρείες να αναλάβουν την επεξεργασία περίπου 500 τόνων βιομηχανικών χημικών και εκατομμυρίων λίτρων τοξικών αποβλήτων, στο πλαίσιο του διεθνούς σχεδίου για την καταστροφή του συριακού χημικού οπλοστασίου, που έχει ήδη καθυστερήσει επανειλημμένα.

Ο ΟΑΧΟ «ανέθεσε τις συμβάσεις σε δύο εταιρείες μετά την πρόσκληση υποβολής προσφορών για την μεταφορά, την επεξεργασία και την καταστροφή των συριακών χημικών ουσιών, επικίνδυνων και μη», αναφέρεται στην ανακοίνωση.

Οι δύο εταιρείες αυτές θα αναλάβουν την καταστροφή χημικών της «κατηγορίας δύο». Η φινλανδική εταιρεία αναλαμβάνει επίσης την καταστροφή χημικών υπολειμμάτων, δηλαδή των απορριμμάτων που προκύπτουν από την διαδικασία εξουδετέρωσης των χημικών παραγόντων, η οποία θα λάβει χώρα εν πλω, στο αμερικανικό σκάφος Cape Ray.

Σημειώνεται πως η Γερμανία έχει ήδη συμφωνήσει να καταστρέψει 370 τόνους υπολειμμάτων από την καταστροφή χημικών παραγόντων αερίου μουστάρδας. Η Βρετανία έχει επίσης δεχθεί να καταστρέψει ένα μέρος των χημικών κατηγορίας 2, συγκεκριμένα 150 τόνους.

Οι Ekokem και Veolia επελέγησαν ανάμεσα στις 14 επιχειρήσεις οι οποίες υπέβαλαν προσφορές, υπενθύμισε ο ΟΑΧΟ. Ο οργανισμός εκτιμά ότι το κόστος της καταστροφής αυτών των ουσιών θα ανέλθει σε ένα ποσό από 25 ως 30 εκατομμύρια ευρώ. «Θα πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα στην διαδικασία ολικής καταστροφής του συριακού οπλοστασίου», επισήμανε ο ΟΑΧΟ σε ανακοίνωσή του.

Η μεταφορά των χημικών παραγόντων από τη Συρία σε σκάφη στο εξωτερικό έχει αρχίσει ήδη, αλλά έχει σημαδευτεί από επανειλημμένες καθυστερήσεις, λόγω των μαχών οι οποίες συνεχίζουν να μαίνονται στη χώρα από το 2011.

Η Δαμασκός έχει δηλώσει ότι κατείχε 1.290 τόνους χημικών όπλων και χημικών συστατικών. Η καταστροφή των όπλων αυτών προβλέπεται να έχει ολοκληρωθεί, βάσει μιας απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, περί τα μέσα του 2014.

“Γνωστά τα χημικά”

Η «Π» ζήτησε από τον καθηγητή του τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Κρήτης, κ. Χάρη Κατερινόπουλο, να σχολιάσει τον κατάλογο με τις χημικές ουσίες που έδωσε στη δημοσιότητα χθες ο Οργανισμός.

Όπως είπε, τα συγκεκριμένα χημικά είναι γνωστά και τα περισσότερα , σε μικρές ποσότητες, βρίσκονται στα ράφια ενός ερευνητικού χημικού εργαστηρίου αλλά θα πρέπει να χρησιμοποιούνται από εξειδικευμένο προσωπικό και υπό συγκεκριμένες συνθήκες να καταστρέφονται.

Συγκεκριμένα, τα χημικά που αφορούν στην Ekokem είναι κυρίως υγρά, τα περισσότερα μέτριας δραστικότητας , όπως είναι η μεθανόλη, που προκύπτει και κατά την απόσταξη της ρακής.

«Από την υφή των χημικών συμπεραίνουμε ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία χημικών όπλων», εξήγησε.

Επεσήμανε, ωστόσο, πως η φιλανδική εταιρεία καλείται να διαχειριστεί, επίσης, και τα παράγωγα της υδρόλυσης, τύπου σαρίν, κάτι που στην ανακοίνωση αναφέρεται ως «DF Effluent».

Υπενθυμίζεται πως οι περισσότερες αντιδράσεις της επιστημονικής κοινότητας επικεντρώνονται σε αυτή τη φάση της διαδικασίας.

Τα χημικά που θα αναλάβει η Veolia είναι πιο δραστικά, όπως το αέριο υδροφθόριο αλλά και μέτριας δραστικότητας, όπως το Hydrogen chloride SOLUTION, το αραιωμένο υδροχλωρικό οξύ, ενώ τα παράγωγα του φωσφόρου είναι ιδιαίτερα δραστικά και χρειάζονται προσεκτικές συνθήκες για να καταστραφούν.

«Υπάρχουν τρόποι για να καταστραφούν , τα περισσότερα μπορούν να καταστραφούν και με υδρόλυση κάτω από ελεγμένες συνθήκες. Είναι γνωστά χημικά και βρίσκονται σε μικρές ποσότητες σε όλα τα χημικά εργαστήρια», σχολίασε ο κ. Κατερινόπουλος.

Το θέμα συζητήθηκε στη χθεσινή συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής, υπό την προεδρία του υπουργού Εξωτερικών και αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Ευάγγελου Βενιζέλου.

Ο ίδιος τόνισε πως είναι «ένα ζήτημα που ενδιαφέρει την ελληνική κοινή γνώμη, που ενδιαφέρει όλο τον κόσμο στην Κρήτη, που ενδιαφέρει την Ελλάδα ως μια χώρα μεσογειακή, τουριστική, μια χώρα με περιβαλλοντικές ευαισθησίες».

Όπως είπε, παρουσίασε στους εκπροσώπους των κομμάτων και στα άλλα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής τις συντονισμένες και συνεχείς προσπάθειες που γίνονται διπλωματικά, πολιτικά και τεχνικά, προκειμένου να διασφαλιστεί εμπράκτως ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για το μεσογειακό θαλάσσιο περιβάλλον.

«Γιατί υπάρχουν δεσμεύσεις που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο, γιατί υπάρχει ευθύνη του ίδιου του ΟΗΕ και του Οργανισμού για την απαγόρευση των χημικών όπλων, γιατί έχουμε κινητοποιήσει με πολύ μεγάλη πίεση και την Ευρωπαϊκή Ένωση, γιατί θα υπάρχουν παρατηρητές, γιατί υπάρχουν πολλά κράτη που εγγυώνται πως δεν υπάρχει πρόβλημα για τη Μεσόγειο, κράτη όπως η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Δανία, η Νορβηγία και, βέβαια, οι Ηνωμένες Πολιτείες που έχουν και την κεντρική διαχείριση του ζητήματος.

Θέλουμε ακόμη μεγαλύτερη συμμετοχή των άλλων μεσογειακών χωρών, που θα θέλαμε να είναι πιο δυναμικά κοντά μας. Αλλά ακόμη και μόνη της η Ελλάδα καταβάλλει όλες τις προσπάθειες που απαιτούνται στο όνομα του ελληνικού λαού και θα έχουμε όλες τις εγγυήσεις που πρέπει για τον ανεκτίμητο πλούτο της Μεσογείου», τόνισε.

Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ, Δημήτρης Παπαδημούλης, μετά τη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής, σχολίασε πως «Σε ό,τι αφορά στα χημικά όπλα εκφράσαμε

την έντονη ανησυχία μας για τη διαδικασία που έχει επιλεγεί, καθώς τα πιο τοξικά και επικίνδυνα χημικά όπλα θα

εξουδετερωθούν εν πλω μέσα στη Μεσόγειο, κοντά στην Κρήτη. Ζητήσαμε αυτή η διαδικασία να γίνει έξω από την κλειστή θάλασσα της Μεσογείου, καθώς είναι μια μέθοδος που δεν έχει δοκιμαστεί ιδιαίτερα και που αυτό γίνεται πάνω σε πλοίο και όχι σε χερσαίο έδαφος, καθώς σειρά χωρών έχουν αρνηθεί να φιλοξενήσουν αυτήν τη διαδικασία».

Εν τω μεταξύ, σε νέα παρέμβασή του, ο ανεξάρτητος ευρωβουλευτής, Κρίτων Αρσένης, κάνει λόγο για μισόλογα της κυβέρνησης.

Με αφορμή τις ανακοινώσεις του κ. Βενιζέλου, δήλωσε:

«Φαίνεται ότι ο κ. Βενιζέλος, υπό τη σθεναρή πίεση των πολιτών, αναγκάστηκε να δώσει επιτέλους κάποιες γενικόλογες εξηγήσεις χωρίς να γίνει σε κανένα σημείο συγκεκριμένος ούτε αναφορικά με το τι έπραξε η κυβέρνηση, ούτε σε σχέση με το πώς θα αποτραπεί η καταστροφή των χημικών ανοικτά της Κρήτης και η τυχόν θαλάσσια ρύπανση. Και όλα αυτά ενώ αγνοείται το ‘στίγμα’ του αμερικανικού πλοίου που έχει αναλάβει τη διαδικασία της καταστροφής των χημικών.

Για ακόμη μια φορά δεν απαντά σε καίρια ερωτήματα που επιμένουν να θέτουν οι πολίτες:

Πού θα γίνει τελικά η καταστροφή των χημικών;

Πού βρίσκεται σήμερα το πλοίο που έχει αναλάβει την εξουδετέρωση του οπλοστασίου; Θα οριστούν ανεξάρτητοι παρατηρητές από την Ελλάδα; Ισχύει ότι μέρος των

χημικών θα εξουδετερωθεί εν πλω με υδρόλυση; Τι απαντά η κυβέρνηση στις ενστάσεις της επιστημονικής κοινότητας για την επάρκεια της μεθόδου;

Τι θα γίνει με τα απόβλητα που θα προκύψουν από την εξουδετέρωση των χημικών;

Τύποις η ενημέρωση έγινε, τώρα είναι καιρός να γίνει και ουσιαστικά».

Διαμαρτυρία

Διαμαρτυρία για την επικείμενη καταστροφή των χημικών της Συρίας στη Μεσόγειο διοργανώνει το νηπιακό κέντρο «Το περιβολάκι» την ερχόμενη Τρίτη 18 Φεβρουαρίου.

Στις 10 το πρωί θα γίνει συγκέντρωση στην Πλατεία Ελευθερίας κάτω ακριβώς από την Περιφέρεια.

Στη συνέχεια, θα ξεκινήσει πορεία με διαδρομή την λεωφόρο Δικαιοσύνης-πλατεία λιονταριών- Δαιδάλου και κατάληξη στην Περιφέρεια όπου τα νήπια θα επιδώσουν στον Περιφερειάρχη την πρόταση-απάντηση στο πρόβλημα της μόλυνσης του θαλάσσιου περιβάλλοντος από χημικά.