Παρακολουθώ από την αρχή της κρίσης τον δημόσιο διάλογο που γίνεται, για να προσδιοριστούν οι λόγοι της οικονομικής καταστροφής. Είναι ελάχιστες οι φωνές που με ειλικρίνεια και σεβασμό στην αλήθεια προσπαθούν να προσεγγίσουν τα αίτια που δημιούργησαν το πρόβλημα. Κι όμως, ο προσδιορισμός αυτών των αιτίων είναι η απολύτως αναγκαία προϋπόθεση γιά να υπάρξει λύση.
Οι ελάχιστες ανιδιοτελείς ειλικρινείς φωνές πνίγονται, χάνονται μέσα στην οχλοβοή που παράγεται από τα ΜΜΕ, τους ειδικούς επιστήμονες, τους πολιτικούς – εξουσιαστές, εν ενεργεία και εν αναμονή, που είτε από ιδεοληψία είτε από λαϊκισμό και άγνοια συμβάλλουν αποφασιστικά σε αυτήν τη συσκότιση.
Κάτω λοιπόν από το νεφέλωμα των γενικοτήτων όπως οι πολιτικοί, οι πολιτικές, οι ξένες δυνάμεις (αλήθεια τι μανία καταδιώξεως είναι κι αυτή!!) είναι υπαίτιοι, καλύπτεται η ατομική ευθύνη όλων εμάς που αθροιζόμενοι απαρτίζομε τον περίφημο Ελληνικό Λαό.
Μακριά από μένα η πρόθεση να δώσω άφεση αμαρτιών στους πολιτικούς. Θα ήταν ανιστόρητο και σχιζοφρενικό να τολμήσει κάποιος κάτι τέτοιο. Όμως η ανοχή που επιδείξαμε, είτε επειδή μας βόλευε είτε επειδή αδιαφορούσαμε για όλα αυτά που συνέβαιναν γύρω μας, μεταφέρει ένα μεγάλο μέρος της ευθύνης για το κατάντημα της χώρας και στις δικές μας πλάτες.
Γιατί μη μου πείτε, για να αρχίσω από τον επιστημονικό και επαγγελματικό χώρο που υπηρέτησα, ότι οι εκατόν τριάντα χιλιάδες Μηχανικοί (ζωή να έχομε!!) και τα συνδικαλιστικά τους όργανα (ΤΕΕ, ΕΜΔΥΔΑΣ, Συλλ. Εργοληπτών Δημ.΄Εργων κ.λ.) δεν βλέπαμε τον άθλιο τρόπο, ιδιοκτησιακό πολλές φορές, που διαχειριζόμασταν, τα έργα, τις μελέτες, τις πολεοδομίες, την έκδοση κάθε είδους άδειας, που ήταν απαραίτητη για να μπορέσει να κινηθεί η παραγωγική μηχανή. Αισθάνομαι πραγματικά ντροπή και αμηχανία όταν Ευρωπαίοι συνάδελφοι, με ειλικρινές ενδιαφέρον και απορία ρωτούν, πώς είναι δυνατόν με ένα τόσο πολυπληθές και πολύ καλά κατηρτισμένο τεχνικό δυναμικό και αρκετούς κοινοτικούς πόρους, πενήντα χρόνια μετά την έναρξη τους να μην έχουν ολοκληρωθεί τόσο σημαντικά για την ανάπτυξη της χώρας έργα, όπως: οι εθνικοί δρόμοι Αθήνας – Θεσσαλονίκης, Αθήνας – Πάτρας - Ηγουμενίτσας, ηλεκτροκίνηση των τραίνων, διπλές γραμμές κίνησης επίσης για τα τραίνα και άλλα πολλά έργα μικρότερης εμβέλειας π.χ. ΒΟΑΚ Λαμία – Καρδίτσα κ.λπ.
Γιατί μη μου πείτε πως οι γιατροί και οι φαρμακοποιοί με τα πολύ δυναμικά, όπως απεδείχθη από τις τελευταίες κινητοποιήσεις, συνδικαλιστικά τους όργανα δεν έβλεπαν τα βιβλιάρια υγείας που στοιβάζονταν στα γκισέ των φαρμακείων για να χρησιμοποιούνται κατά το δοκούν και ανάλογα με τις ανάγκες και τις ηθικές αναστολές των χειριστών τους. Δεν έβλεπαν τα μικρομάγαζα και τις διασυνδέσεις που αναπτύσσονταν γύρω από τα νοσοκομεία και μέσα στους χώρους νοσηλείας.
Γιατί μη μου πείτε ότι ο νομικός κόσμος της χώρας δεν συνεργούσε στις παράνομες κατατμήσεις οικοπέδων, που είχαν ως συνέπεια την παράνομη δόμηση και ως αποτέλεσμα (μαζί με την αυθαίρετη δόμηση) την εικόνα των πόλεων που απολαμβάνομε σήμερα. Δεν συνέβαλαν στην διαμόρφωση των τιμών μονάδος, για τα απαλλοτριούμενα αγροτεμάχια, σε πολλαπλάσια τιμή από την τρέχουσα εμπορική. Με συνέπεια την αύξηση των αμοιβών τους και την αύξηση του κόστους κατασκευής, κυρίως των έργων οδοποιίας, σε δυσθεώρητα ύψη. Δεν συμβάλλουν πολυποίκιλα, στο να αποδίδεται η δικαιοσύνη με τόσο αργούς ρυθμούς, ώστε οι συνέπειες για την ίδια τη θέμιδα αλλά και για την οικονομία να είναι τραγικές.
Γιατί μη μου πείτε πως δεν μας ήταν γνωστό ότι ο εθισμός στην παραπαιδεία ξεκινάει από την πρώτη βαθμίδα της εκπαίδευσης και ακολουθεί την οικογένεια μέχρι την αποφοίτηση των παιδιών της από κάποιο Πανεπιστημιακό ίδρυμα ή ΤΕΙ. Με συνέπια την κατασπατάληση μεγάλου κεφαλαίου σε χρήμα και εργατοώρες, με μηδενική ή και αρνητική πολλές φορές συνεισφορά στην Εθνική οικονομία.
Γιατί μη μου πείτε πως δεν ήταν γνώστη η περιπέτεια της γεωργίας μας, που η κατασπατάληση για αλλότριους σκοπούς των κοινοτικών επιδοτήσεων και η κατάληψη του συνεταιριστικού κινήματος από άσχετους (η αθώα εκδοχή) ή ιδιοτελείς και διεφθαρμένους δεν οδήγησε στην υπανάπτυξη ενός απόλυτα προνομιακού για την χώρα μας τομέα.
Θα μπορούσε κάποιος αναλύοντας τη μαγνητική τομογραφία της οικονομικής και κοινωνικής διάρθρωσης της χώρας μας, να σταματά σε κάθε βήμα, με θλιβερές διαπιστώσεις που κατατείνουν στην αρχική διαπίστωση αυτού του σημειώματος, ότι δηλαδή η ευθύνη για το κατάντημα του τόπου διαχέεται σε πολύ ευρύτερο κοινωνικό χώρο από εκείνον που καθημερινά συζητιέται.
Η αυτοκριτική ως μέθοδος διορθωτική της ατομικής και κοινωνικής πορείας και όχι ως εξομολογητικό μυστήριο (όπως συχνά χρησιμοποιείται στις μέρες μας) είναι μεγάλη ανάγκη να εφαρμοστεί με ειλικρίνεια, αυτή την πολύ δύσκολη περίοδο που ζούμε. Γιατί είναι βαθιά η πεποίθηση μου πως όποια και εάν είναι τα αποτελέσματα των οικονομικών προγραμμάτων, δεν πρόκειται να ορθοποδήσει η χώρα εάν δεν αλλάξει ριζικά η κοινωνική μας συμπεριφορά. Είναι βέβαιο πως αν δεν μεταβληθεί ο τρόπος που αναλύομε τα γεγονότα και ανταλλάσσομε σκέψεις και επιχειρήματα, θα οδηγηθούμε γρήγορα στην απομόνωση και την “υπερήφανη” εξαθλίωση με τη δραχμή!
Και βέβαια πρέπει να έχομε πάντα κατά νου ότι ο στόχος για την ενοποίηση της Ευρώπης σε ομόσπονδη Δημοκρατία Εθνών, είναι μεγάλη και ιστορική στόχευση όχι μόνο για οικονομικούς λόγους, αλλά κυρίως ως απαραίτητη προϋπόθεση για να επιβιώσει ειρηνικά ο πλανήτης.
* Ο Γιώργος Κατσαράκης είναι μηχανικός

