Του Γιάννη Ζωράκη

Από το 2005 άρχισαν τα “σούρτα-φέρτα” των Κινέζων στην Κρήτη

Οι υποσχέσεις για επενδύσεις και το θέατρο που έπαιξαν με τους Κρητικούς

Αν έστω τα μισά σενάρια επενδύσεων των Κινέζων στην Κρήτη είχαν βγει αληθινά, τότε θα έπρεπε να ζούμε τουλάχιστον μια κοσμογονία μ’ ένα τεράστιο λιμάνι στο νότο του νομού, με εκατοντάδες θέσεις εργασίας για ντόπιους και μια Κρήτη - διαμάντι στο κέντρο της Μεσογείου.

Μέχρι σήμερα όμως, ούτε το ένα χιλιοστό από τα σενάρια που έχουν κατά καιρούς ακουστεί δεν έχει προχωρήσει έστω σε επίπεδο σχεδιασμού, ενώ το νησί περιμένει φέτος την ανάπτυξη που του υποσχέθηκαν πρωθυπουργός και υπουργός Οικονομικών.

Πόσο πίσω πηγαίνει όμως η ιστορία με τους Κινέζους άραγε και με τις επενδύσεις τους στην Κρήτη; Η ιστορία αρχίζει το 2005, όταν για πρώτη φορά έπεσε στο τραπέζι το ζήτημα διαπραγμάτευσης για το περίφημο λιμάνι στο νότο και τον σημερινό Δήμο Φαιστού.

Από τότε μέχρι σήμερα, δεκάδες επισκέψεις έχουν πραγματοποιηθεί για το λιμάνι, αλλά ποτέ δεν έχει προχωρήσει τίποτα. Τα τελευταία 9 χρόνια πλέον, έχουμε ακούσει ότι οι Κινέζοι ενδιαφέρονται για το λιμάνι στο νότο, για το Αεροδρόμιο Καστελίου, για επενδύσεις και αναπτυξιακά έργα στο νησί.

Έχουμε υποδεχθεί πρωθυπουργούς της Κίνας, υπουργούς, προέδρους, αντιπροέδρους κι έχουμε μπει σε μια διαδικασία να ελπίζουμε πως κάτι μπορεί να αλλάξει με την έλευση τους στο νήσι. Οι επισκέψεις όμως αποδείχθηκαν εντελώς τυπικές, ενώ μέχρι και σήμερα, όλα τα όνειρα παραμένουν στη σφαίρα της φαντασίας.

2005

Ήταν Μάιος του 2005, όταν για πρώτη φορά ακούστηκε το σενάριο διαμετακομιστικού κέντρου στο Τυμπάκι. Αντιπροσωπεία έφθασε στο Ηράκλειο μαζί με τον τότε υπουργό Μανώλη Κεφαλογιάννη, για να ελέγξει από κοντά τις δυνατότητες που υπάρχουν.

Οι ανακοινώσεις τότε έκαναν λόγο για λιμάνι – μαμούθ το οποίο θα διακινεί 10 εκατομμύρια κοντέινερς. Τότε είχε γίνει λόγος όχι μόνο για μια τεράστια και ασύλληπτη επένδυση για τα δεδομένα της Κρήτης, αλλά και για το ότι οι Κινέζοι θα έφτιαχναν υποδομές, δρόμους και θα άλλαζαν ολόκληρο το χάρτη της Κρήτης.

Στην αντιπροσωπεία συμμετείχε και ο πρόεδρος της τότε εταιρείας China Shipping Europe Yu Zenggang, ο επικεφαλής του γραφείου της εταιρίας στη Μεσόγειο Zhu Jinze και οι υπεύθυνοι της Hongkong International Terminal.

Στην ελληνική αντιπροσωπεία συμμετείχαν οι Μανώλης Κεφαλογιάννης ως υπουργός, Μανώλης Ανυφαντάκης ως πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΟΛΗ, ο Γιώργος Βιδάκης εκπροσωπώντας τον Οργανισμό και ο Γενικός Γραμματέας Λιμένων Γιώργος Βλάχος.

2006

Η κοσμογονία για την Κρήτη συνεχίστηκε και σε κυβερνητικό επίπεδο, καθώς ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής επισκέφθηκε τον Ιανουάριο του 2006 την Κίνα κι έθεσε στις προτεραιότητες της κυβέρνησης του τη δημιουργία λιμανιού στο νότο. Την ίδια στιγμή ζήτησε να γίνει το 2008 ένα πολιτιστικό έτος Ελλάδας και Κίνας.

Παρ’ όλα αυτά, λίγες ημέρες αργότερα, δημοσιεύματα του Τύπου, ήθελαν τους Κινέζους να απομακρύνουν το ενδιαφέρον τους από την επένδυση, με το Μανώλη Κεφαλογιάννη να εμφανίζεται ως αρνητής αυτού του σεναρίου και υπέρμαχος τού να γίνει το λιμάνι απαραίτητα στην Κρήτη.

Τότε είχε δημιουργηθεί και κόντρα μεταξύ “Βήματος” και “Καθημερινής”, με το “Βήμα” να προκρίνει το σενάριο για λιμάνι των Κινέζων στον Πειραιά και την Καθημερινή το σενάριο δημιουργίας του λιμανιού στην Κρήτη και το Τυμπάκι.

Για το θέμα τότε είχε τοποθετηθεί ο βουλευτής ΠΑΣΟΚ Στέλιος Ματζαπετάκης, ο οποίος με συνέντευξή του στην “Π” είχε υποστηρίξει πως απ’ όσο γνωρίζει μια επένδυση των Κινέζων στο νότο και το Τυμπάκι δεν υπήρχε περίπτωση να προχωρήσει.

2007

Μετά απ’ όλες τις κόντρες, τις πολιτικές διαμάχες και τις διαμάχες ομίλων ενημέρωσης γύρω από το λιμάνι στο νότο, έρχεται ο Σεπτέμβριος του 2007, οπότε ο Οργανισμός Λιμένος Ηρακλείου βγάζει πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για το λιμάνι στο νότο. Η είδηση είχε σκάσει τότε σαν βόμβα, με τα δημοσιεύματα να θέλουν Κινέζους, Κορεάτες, αλλά και επενδυτές από το ... Ντουμπάι να ερίζουν για το ποιος θα πραγματοποιήσει το μεγάλο ντιλ ύψους 1 δισ. ευρώ.

2010

Μετά από μια τριετία αγρανάπαυσης κι αφού πλέον οι Έλληνες και περισσότερο οι πολίτες της νότιας Κρήτης είχαν καταλάβει πως όλα τα σενάρια δεν ήταν τίποτα περισσότερο από προσδοκίες που ποτέ δεν θα μπορούσαν να εκπληρωθούν έρχεται το 2010 και ο υπουργός του ΠΑΣΟΚ Μιχάλης Ρέππας, ο οποίος έσκασε μια ακόμα βόμβα, σύμφωνα με την οποία ο «Κάπτεν» Γουέι Ζιαφού ενδιαφέρεται να μπει δυνατά στο έργο κατασκευής του αεροδρομίου στο Καστέλι.

Ο Δημήτρης Ρέππας μάλιστα, είχε ανακοινώσει ότι θα θέσει υπόψη του λεγόμενου “μίστερ Cosco” όλα τα μεγάλα έργα στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένου και του αεροδρομίου.

Και σ’ αυτή την περίπτωση ωστόσο, το έργο έμεινε στα λόγια και τις ανακοινώσεις. Η Κρήτη, όμως, «γλυκάθηκε» για μία ακόμα φορά μέσα στο 2010, όταν την επισκέφθηκε ο Κινέζος αντιπρόεδρος Ζαγκ Ντετζιάνγκ, για να συζητήσει με την τότε νομάρχη τις προοπτικές εξαγωγών κρητικών προϊόντων στην Κίνα και την προσέλκυση επενδύσεων στο νησί.

Από αυτή τη συνάντηση, το μόνο θετικό πρόσημο ήταν ότι κλείστηκαν τρεις συμφωνίες με τις εξαγωγικές εταιρείες τυποποίησης ελαιολάδου των Νίκου Γιαννούλη, Γιώργου Μποτζάκη και με την Terra Creta από τα Χανιά.

Το 2010 ήταν για την Κρήτη η χρονιά της Κίνας, αφού τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, μετά τον Κινέζο αντιπρόεδρο, το νησί επισκέφθηκε και ο πρωθυπουργός Τζιαμπάο της Κίνας, για τον οποίο ακουγόταν επίσης πως κρατούσε στις βαλίτσες του σχέδια του αεροδρομίου Καστελίου.

Όπως όμως συνέβη με όλες τις υπόλοιπες περιπτώσεις, έτσι και με εκείνη, όλα τα σχέδια έμειναν στη φαντασία των πολιτών και στις σελίδες των εφημερίδων.

2011

Μέσα στην κρίση πλέον, οι προσδοκίες έχουν μειωθεί και η Περιφέρεια Κρήτης έρχεται να συνεχίσει το έργο της Νομαρχίας για την τόνωση των εξαγωγών. Στο πλαίσιο αυτό, ένα γεύμα παραθέτει στην Πλουτή το Κτήμα Ζαχαριουδάκης σε μια αντιπροσωπεία των Κινέζων, τους οποίους υποδέχθηκε αντιπροσωπεία της Περιφέρειας για την τόνωση των εξαγωγών.

Οι Κινέζοι επισκέφθηκαν το οινοποιείο, τυροκομείο αλλά και συσκευαστήριο της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών, προκειμένου να τονωθούν οι εξαγωγές. Σε ποιο βαθμό προχώρησαν και πόσο σημαντικά ήταν τελικά τα οφέλη, παραμένει άγνωστο.

2013

Μετά τον Κώστα Καραμανλή, ένας ακόμα πρωθυπουργός της Νέας Δημοκρατίας, αυτή τη φορά ο Αντώνης Σαμαράς, έρχεται να συνεχίσει το όραμα των μεγάλων επενδύσεων και συνεργασιών με την Κίνα.

Μετά από τόσα χρόνια διαβουλεύσεων το τοπίο όμως έχει ξεκαθαρίσει. Οι Κινέζοι πλέον δεν δείχνουν να θέλουν το λιμάνι στο νότο που ήθελαν το 2005! Θέλουν όμως το αεροδρόμιο στο Καστέλι, αλλά όχι με διαγωνισμό, αλλά με απευθείας ανάθεση και διακρατική συμφωνία.

Κι αυτή τη φορά η κυβέρνηση έχει να μετρήσει οφέλη και ζημίες, αφού πλέον είναι ξεκάθαρο πως οι παλαιότερες σκέψεις επί υπουργίας Σουφλιά για κατασκευή του αεροδρομίου με Σύμπραξη Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα έχουν παραπεμφθεί στις καλένδες.

Έπειτα απ’ όλο αυτό το ταξίδι στο χρόνο, πάντως, ένα είναι σίγουρο. Μετά από δέκα χρόνια διαβουλεύσεων, διαπραγματεύσεων και ανακοινώσεων, η Κρήτη έχει κερδίσει κάτι λίγο σε επίπεδο εξαγωγών. Από το τίποτα, ίσως είναι κάτι κι αυτό.