Της Κατερίνας Μυλωνά
“Είμαστε 12 εκατομμύρια επιφανείς, ας το εκμεταλλευτούμε”
Ο μεγάλος Κρητικός συνθέτης Γιάννης Μαρκόπουλος μιλά στην “Π”
Ο παγκόσμιος Γιάννης Μαρκόπουλος, ο μεγάλος συνθέτης που έχει αναδείξει σπουδαίους καλλιτέχνες, όπως τον Νίκο Ξυλούρη, έρχεται στο Ηράκλειο για να παρουσιάσει την υπέροχη συναυλία «Με λογισμό και μ’ όνειρο», προσφέροντας ένα μουσικό πανόραμα που θα μείνει σε όλους αξέχαστο.
Η συναυλία θα γίνει την ερχόμενη Παρασκευή, 20 Δεκεμβρίου στις 9 το βράδυ στο νέο κλειστό γυμναστήριο Ηρακλείου. Σε συνέντευξή του στην «Π» τονίζει πως «με αλληλεγγύη, συνοχή, οργάνωση και πρόγραμμα η Ελλάδα σύντομα πρέπει να ξεφύγει από την τροχοπέδη που της έστησαν».
“Πάντοτε θα περιμένω τις νέες απροσδόκητες και σημαντικές στιγμές”
«Με λογισμό και μ’ όνειρο» ο τίτλος της συναυλίας, ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να στείλετε στον κόσμο;
«Η φράση προέρχεται από το σημαίνον ποίημα Ελεύθεροι Πολιορκημένοι του εθνικού μας ποιητή Διονυσίου Σολωμού που αποτέλεσε -όπως γνωρίζετε- και τον κορμό του ομώνυμου μουσικού έργου που συνέθεσα σε μορφή λαϊκής λειτουργίας. Έτσι το μήνυμα με το "όνειρο" μιας καλύτερης ζωής ελεύθερης και σταθερής με αξιοκρατία, αλληλεγγύη και δημοκρατικούς αρμούς που θα διαπερνά τον κοινωνικό ορίζοντα, τεκμηριώνεται με τον "λογισμό" των σκέψεων, της παιδείας, της τέχνης, της οργάνωσης, της επιστήμης, των συνειρμών και της έμπνευσης. Το μήνυμα αυτό καλύπτει πλήρως το πρόγραμμα της συναυλίας με αποσπάσματα, τραγούδια και μουσικά κομμάτια έργων μου, φροντίζοντας ώστε η μια σύνθεση ν΄ απαντά στην άλλη και ο ακροατής να νιώθει συμμετέχοντας, πότε τραγουδιστά, πότε με τις σκέψεις από το συναυλιακό άκουσμα, ότι είναι μέλος ισάξιο μιας πολύπλευρης συντροφιάς και συνεισφέρει με την παρουσία του.
Η συναυλία είναι η ίδια που έδωσα στο Ηρώδειο την 1η Σεπτεμβρίου, όσον αφορά το πρόγραμμα, τους ερμηνευτές και το σχήμα της ορχήστρας και χορωδίας και βέβαια με τον ίδιο τίτλο. Στο Ηράκλειο μαζί με μέλη της ορχήστρας "Παλίντονος αρμονία" θα συμμετέχουν και σολίστες μουσικοί του Ηρακλείου με πρώτο βιολί τον Μιχάλη Σπυριδάκη, η Χορωδία Δήμου Ηρακλείου σε διδασκαλία Γιάννη Κεγιεδάκη, το Χορωδιακό Σύνολο Δήμου Ιεράπετρας , ο Ψάλτης Ιωάννης Δαμαρλάκης και το Βυζαντινό Χορωδιακό Σύνολο του Αγίου Μηνά. Η συναυλία θα αρχίσει με το τραγούδι μου "Κρήτη μου όμορφο νησί" που θα αποδοθεί από τα παιδιά του Μουσικού Γυμνασίου Ηρακλείου».
Eχετε χαράξει μία μοναδική πορεία στο χώρο, ποιες είναι οι στιγμές που ξεχωρίζετε;
«Είναι πολλές. Πάντοτε όμως περιμένω τις νέες σημαντικές και απροσδόκητες στιγμές. Θα αναφέρω εδώ μόνο κάποιες από εκείνες των φίλων που έφυγαν. Ξεχωριστές στιγμές με τον Νίκο Ξυλούρη, τη Μαρία Δημητριάδη, τον ποιητή Νίκο Καρούζο...».
“Με αλληλεγγύη, οργάνωση, συνοχή και πρόγραμμα η Ελλάδα σύντομα μπορεί να ξεφύγει από την τροχοπέδη που της έστησαν”
Βάσει των νέων ατόμων που υπάρχουν στο χώρο του τραγουδιού, είστε αισιόδοξος για την πορεία της ελληνικής μουσικής;
«Δυστυχώς δεν έχουμε καταφέρει ακόμη να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε να μπορούν οι τέχνες να αναπτυχθούν όπως συμβαίνει στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Δεν έχει δημιουργηθεί ακόμη η βάση για να προβληθεί, να διαδοθεί και να περιφρουρηθεί η σύγχρονη Ελληνική τέχνη αφού δεν υπάρχει μέχρι σήμερα μια πολιτική για τον πολιτισμό. Κι ας είναι ο πολιτισμός σημαντική εγγύηση για την προβολή της χώρας μας. Αυτή η έλλειψη είναι σοβαρό πρόβλημα. Ακόμη και όταν μερικές φορές ξαφνικά δείχνεται κάποιο ενδιαφέρον από τους άξιους να διοικούν, αυτό καταλήγει επιπόλαιο και αντίθετο διότι δεν συμπλέει με τα πολιτιστικά δεδομένα και τη δύναμη που υπάρχει εδώ, ως αστείρευτη πηγή σε όλες τις μορφές τέχνης. Οι νέοι ταλαντούχοι χάνονται αρκετές φορές στην πίεση που δέχονται από τα άτεχνα κατασκευάσματα που εισάγονται ή που παράγονται αυτά τα χρόνια. Αυτή η κατάσταση -με λύπη το αναφέρω- έχει κυκλώσει και τον τομέα του τραγουδιού. Βέβαια υπάρχουν εξαιρέσεις ευτυχώς που όλο και γίνονται περισσότερες.
Νέες φωνές με προοπτική και ταλέντο κάνουν την εμφάνισή τους με έντονο το ενδιαφέρον τους να ερμηνεύσουν με νέο ύφος τα διαχρονικά και καθιερωμένα κυρίως αλλά και κάποια νεότερα τραγούδια. Ας προσέξουμε τον τρόπο που η παραδοσιακή μουσική κάθε τόσο ανανεώνεται με νέους εκφραστές όπως και η Βυζαντινή μουσική. Στην περίπτωση μου σαν συνθέτης, αφενός στον τομέα της συμφωνικών έργων με έμπνευση από τις ιστορικές μας μουσικές δυνάμεις και ιδιαίτερα της Κρήτης, όπως το "Κονσέρτο - ραψωδία για λύρα και ορχήστρα" (παραγγελία του Δήμου Ηρακλείου), η "Λειτουργία του Ορφέα", οι "Ελεύθεροι Πολιορκημένοι", οι " 24 Πυρρίχιοι χοροί ", τα "Σχήματα σε κίνηση " (κονσέρτο για πιάνο), η "Ανα-γέννηση Κρήτη ανάμεσα σε Βενετιά και Πόλη", η "Ερωτική συμφωνία" και η όπερα "Ερωτόκριτος και Αρετή" - αρκετά απ' αυτά τώρα εκτελούνται και εκδίδονται παγκόσμια- και αφετέρου στον τομέα των τραγουδιών που είναι κυρίως ενταγμένα σε κύκλους με θεματικό άξονα, όπως η "Ιθαγένεια", η "Θητεία", το "Χρονικό", ο " Ήλιος ο πρώτος", το "Σεργιάνι στον κόσμο", οι "Μετανάστες", ο "Στράτης ο Θαλασσινός", οι "Ορίζοντες", τα "Ανεξάρτητα" κ.α. συνεχίζουν να έχουν την αγάπη του κόσμου. Ερμηνεύονται συχνά και από νέους τραγουδιστές. Στην συναυλία η Νατάσα Μποφίλιου – μια σπουδαία νέα τραγουδίστρια- όπως και ο Βασιλικός, συνδυάζονται με τον Γιώργο Νταλάρα, την υψίφωνο Έλενα Κελεσίδη, αλλά και με τον Χαράλαμπο Γαργανουράκη και τον Λάκη Χαλκιά. Αναφέρω επίσης και την16χρονη Νεφέλη Μπερή που πρωτοεμφανίστηκε στην συναυλία του Ηρωδείου.»
κ. Μαρκόπουλε, στηρίζατε πάντα τις ρίζες μας. Θεωρείτε πως η επιστροφή στις ρίζες θα μπορέσει να είναι μία από τις απαντήσεις για διέξοδο από την κρίση, στην οποία βρισκόμαστε;
«Η "Επιστροφή στις ρίζες΄ δηλαδή τα πιο ζωντανά στοιχεία από την παράδοση όχι μόνο της τέχνης αλλά και της κοινωνίας, των προγραμμάτων διοίκησης, της ιστορίας, της φιλοσοφίας, της επιστήμης, σε συνδυασμό με επιλεγμένες σύγχρονες προτάσεις και κατακτήσεις, αποτελούν μόνιμα τον σχεδιασμό του παρόντος και του μέλλοντος και είναι πλέον η μόνη διέξοδος και το πιο μεγάλο ενδιαφέρον των άξιων διοικούντων παγκόσμια. Το κίνημα αυτό που τώρα γίνεται η αφετηρία της νέας εποχής ξεκίνησε στο νου μου ως 18ετής με έμπνευση από την Κρήτη. Πιστεύω ότι θα μπορέσει να είναι η κυριότερη από τις απαντήσεις για διέξοδο από την κρίση. Δεν υπήρξα ποτέ μου αιθεροβάμων. Η "Θαλπωρή", η "συναδέλφωση" και η "προστασία του περιβάλλοντος" εκκρεμούν. Η υψηλή τεχνολογία πρέπει πλέον να συνδυαστεί πάση θυσία με τις αντοχές και τη δεκτικότητα του περιβάλλοντος.
Μπορεί να συνεχίζεται η μηχανική περίοδος στην οικουμένη με τα σύγχρονα μηχανήματα, η ψηφιακή τεχνολογία με την πολυδαίδαλη επικοινωνία σε παγκόσμιο επίπεδο και στις περιφέρειες, αλλά -ως παράδειγμα απλώς το αναφέρω- όπως κάνεις αθλητισμό, εκτός από την εργασία σου σε γραφείο 'η αλλού, θα μπορούσες να διαθέσεις λίγες ώρες μέσα στην εβδομάδα να καλλιεργείς το χωράφι σου για την τροφή σου και παράλληλα να έχεις μαζί σου τον υπολογιστή και το κινητό σου για τις όποιες άλλες συνεννοήσεις και υποχρεώσεις. Η κρίση θα έλεγα ότι θα μπορεί να ξεπεραστεί μόνον εφόσον καταφέρουμε η χώρα μας να περάσει στο "απυρόβλητο" ένεκα του πολιτισμού, της γέννησης της δημοκρατίας, της τέχνης και της γεωγραφικής θέσης της. Κυρίαρχο θέμα η ανάπτυξη σχέσεων με νέους τρόπους. Είμαστε 12 εκατομμύρια επιφανείς, ας το εκμεταλλευτούμε. Να ξανααγαπηθούμε και να καταργήσουμε επί τέλους αυτό που μας εμποδίζει.
Δηλαδή ο φθόνος να μην είναι πλέον νόμος. Με αλληλεγγύη, συνοχή, οργάνωση και πρόγραμμα η Ελλάδα σύντομα πρέπει να ξεφύγει από την τροχοπέδη που της έστησαν. Χρειαζόμαστε να επεκτείνουμε την επιλογή του τρόπου ζωής και της δραστηριότητας των γνώσεων, με προμετωπίδα την αέναη φράση του Πλάτωνα «Όλοι οι πολίτες πρέπει να γεύονται εξ’ ίσου τα αγαθά” .
“Πρώτα αλώνεται μια χώρα πνευματικά και καλλιτεχνικά και μετά κυριαρχείται οικονομικά”
Πιστεύετε πως οι καλλιτέχνες μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο; Να αφυπνίσουν συνειδήσεις;
«Ναι. Οι αληθινοί δημιουργοί σε συνδυασμό με τους αληθινούς επιστήμονες. Η τέχνη και η επιστήμη με τους δικούς τους όρους και με την παρουσία τους δημιουργούν τα κατάλληλα επίπεδα αντίστασης και ανάτασης.
Επανειλημμένα έχω πει σε άρθρα και συνεντεύξεις από το 1978 μέχρι τώρα ότι πρώτα αλώνεται και υποβαθμίζεται μια χώρα πνευματικά και καλλιτεχνικά και μετά κυριαρχείται και οικονομικά. Η ανάκαμψη έρχεται πάντα μέσω της δημιουργίας και η αφύπνιση μέσω της τέχνης.
Σήμερα επανεξετάζονται τα πάντα. Χρειαζόμαστε την δημιουργική ενέργεια πολλαπλών τοπικών πρωτοβουλιών που κινούνται στη κατεύθυνση της τέχνης, της εκπαίδευσης, της επικοινωνιακής γνώσης, για ένα πλησίασμα "αγχιβασίην" -όπως λέει ο Ηράκλειτος- μέσα στις σύγχρονες δημοκρατικές -υποχρεωτικώς- κοινωνίες, ενωμένοι με τις ελεύθερες σκέψεις των νέων που ζητούν μια πραγματική εκπαιδευτική μεταμόρφωση και νέους δρόμους για μια "ηθική" και "κοινωνική" ανάσταση».
“Από την Κρήτη μπορεί να ξεκινήσει η αντίστροφη μέτρηση της κρίσης”
Ποιες είναι οι σχέσεις που διατηρείτε με το νησί μας;
«Μόνιμες, αγαπημένες, απαραίτητες και λίγο δύσκολες. Το τοπίο της ιδιαίτερης πατρίδας μας Κρήτης, ανθρωπογεωγραφικοπολιτικό - είναι αναπάντεχο κάθε τόσο. Διαφέρει τόσο πολύ ορισμένες φορές που νιώθεις ότι η Κρήτη είναι μια μικρή ήπειρος. Από εδώ μπορεί να ξεκινήσει η αντίστροφη μέτρηση της κρίσης. Αρκεί ο προσανατολισμός της κρητικής μας ανιδιοτέλειας να έχει αιχμή δόρατος την αξιοκρατία».
