Σίγουρα δεν αναζήτησα κάποιο παιχνίδι εξαιτίας του Εμπένεζερ Σκρουτζ, εκείνου του γέρου - τσιγκούνη που ποτέ δεν ήθελε να ξοδέψει ούτε μια δραχμή προκειμένου να καλυτερέψει τη ζωή του.
Ποτέ του δεν ήθελε να ευχαριστήσει τον συνεργάτη του Μπομπ, δίνοντάς του μια μεγαλύτερη αμοιβή, αφού εκείνος είχε ανάγκη, είχε οικογένεια, παιδιά, που έπρεπε να ζήσουν, να φάνε, να αγοράσουν έστω ένα παιχνιδάκι τούτες τις χρονιάρες μέρες που σίμωναν και φυσικά το καλούσαν. Παρόλα αυτά όμως ο ίδιος ο Σκρουτζ πείστηκε και κατάλαβε το νόημα των ημερών αυτών, και την αξία των δώρων για τα παιδιά... έγινε άλλος άνθρωπος. Ετσι άρχισε να βοηθάει το συνεργάτη του, την οικογένειά του. Αυτό τελικά δεν είναι το νόημα των ημερών αυτών; Θυμάμαι τα παιδικά μου χρόνια όταν ο μακαρίτης ο πατέρας μου αυτές τις μέρες μ’ έπαιρνε μαζί του από το χωριό μου τον Λαύκο στο Βόλο, στη χώρα όπως θα λέγαμε. Μέλημά του να πάρω παπούτσια και κάποιο άλλο χρειαζούμενο σε επίπεδο ένδυσης φυσικά. Θυμάμαι εκείνα τα απλά και καλοφτιαγμένα παιχνίδια στον πιο εμπορικό δρόμο του Βόλου, στην οδό Ερμού.
Παιχνίδια με ελληνικό χαρακτήρα, όχι με βίαια και πολεμικά χαρακτηριστικά, παιχνίδια απλά και όμορφα που ακουμπούσαν στις ψυχές μας, που μας εξέφραζαν, που μας έδιναν ιδιαίτερη χαρά όταν τα αποκτούσαμε.
Ξεφυλλίζοντας το πλούσιο αρχείο της Βικελαίας Βιβλιοθήκης όπως συνηθίζω να το κάνω αρκετές φορές, στην εφημερίδα “ανόρθωσις” με ημερομηνία 14 Δεκεμβρίου 1933 σε άρθρο της αναφέρεται: Το πρώτο σχολείο ελληνικών παιχνιδιών!
Παραθέτω το προαναφερόμενο κείμενο όπως έχει:
“Είναι σχεδόν μεσημέρι, όταν φθάνω στην άκρη του συνοικισμού του Υμηττού, που βρίσκεται η επί Βενιζέλου ιδρυθείσα Παπαστράτειος Σχοή παιχνιδιών.
Διάλειμμα. Η αυλή της σχολής βουίζει από παιδόκοσμο κι ο βορηάς, καθώς κατεβαίνει τσουχτερός χωρίς κανένα εμπόδιο από τον Υμηττό, έχει ανάψει τα προσωπάκια τους.
Φτωχά παιδιά, απ’ όλες τις συνοικίες των Αθηνών, με τριμμένα παπούτσια, με παλτά που μόλις τα προφυλάττουν από το κρύο. Ερχονται κάθε πρωί με τα πόδια από τον Βύρωνα, από τους Ποδαράδες, από τον Πειραιά, απ’ όλες τις γωνιές της Αθήνας. Κουβαλάνε μαζί και το φαγητό τους. Φτωχικό κι αυτό και βέβαια λιγοστό και όχι πολύ θρεπτικό.
Εκεί μέσα, στο μελίσσι αυτό των εκατό παιδιών, που δέχεται εν συνόλω η Παπαστράτειος Σχολή έγινε το πρώτο γνήσιο, μελετημένο, ελληνικό παιχνίδι.
Υστερα από τους κόπους και τις ανεξάντλητες φροντίδες μερικών ανθρώπων, της κ. Σβώλου επί κεφαλής κι από τη γενναιοδωρία των αδελφών Παπαστράτου, που δεν έχει ακόμα εξαντληθή, αφού και εφέτος προσέθεσαν μια ολόκληρη πτέρυγα στο κτίριο της σχολής, ιδρύθη το πρώτο σχολείο παιχνιδιών.
Τι γίνεται εκεί μέσα; Απλούστατα εκεί μέσα γίνεται ένα θαύμα. Το θαύμα που δείχνει πως μέσα στην ελληνική ράτσα ζη ακεραία η παράδοσι του τεχνίτου, του αφανούς και ανωνύμου, που έδωσε τις χαριτωμένες ταναγραίες και τις τραγικές και σατυρικές μάσκες του αρχαίου θεάτρου, το δαιμόνιο του ελληνος τεχνίτου, που έφτασε σε μιαν αμίμητη τελειότητα την πλαστική τέχνη. Ο κ. Βασιλείου, διακοσμητής - ζωγράφος, υποδιευθυντής και καθηγητής σχεδίου της Σχολής, το διαπιστώνει.
- Ποιός είνε ο τρόπος της διδασκαλίας, που εφαρμόζεται στο σχολείο και σας δίνει τέτοια αποτελέσματα;
- Τριετής φοίτησις. Τον πρώτο χρόνο όλα τα παιδιά κάνουν σχέδιο. Ελεύθερο και διακοσμητικό. Τους δίνουμε ένα θέμα και ο καθένας το εκτελεί ελεύθερα, υπακούων μονάχα στην έμπνευσί του και στο γούστο του.
Υστερα από τον πρώτο χρόνο, τα παιδιά, σύμφωνα με την επίδοσι που έδειξε το καθένα, κατατάσσονται στις διάφορες ειδικότητες. Στα πάνινα παιχνίδια, που είνε κυρίως οι κούκλες, στα ξύλινα και στο διακοσμητικό τμήμα, που περιλαμβάνει τη διακόσμησι υφασμάτων, δέρματος, ξύλου κ.λπ. Μέσα στα δύο αυτά χρόνια της φοίτησεως το παιδί έχει την απόλυτο ελευθερία, καθοδηγούμενο να αναπτύξη τις ικανότητές του.
Η έμπνευσίς του κάθε μέρα δοκιμάζεται με κάθε τρόπο από τους καθηγητάς του, η άμιλλα διατηρείται έντονη, γι αυτό τον λόγο ο αριθμός των μαθητών κάθε τμήματος δεν υπερβαίνει τους 25.
Η διδασκαλία καταντά πλέον προσωπική.
Το θέμα κάθε μαθητού συζητείται στην τάξι και το πιο πετυχημένο εκτελείται στα εργαστήρια. Αυτή είνε η μεγαλύτερη αμοιβή του μαθητού, να δώση ο ίδιος μορφή και υπόστασι στην έμπνευσί του και να την ιδή ζωντανή.
Μετά την τριετή φοίτησι, τα παιδιά παίρνουν ένα δίπλωμα αποφοιτήσεως και εξακολουθούν εργαζόμενα άλλα δύο χρόνια - πληρωνόμενα όμως πλέον - στα εργαστήρια της Σχολής. Κάνουν έτσι μια διετή εφαρμογή μετά την οποίαν παίρνουν δεύτερο δίπλωμα επαγγελματικής ικανότητος.
Αυτή είναι η οργάνωσις της σχολής.
Ας δούμε τώρα τα ελληνικά παιχνίδια. Ολα είνε έξυπνα, έχουν ζωή, προσωπικότητα, χιούμορ και μια κλασσική απλότητα στη φόρμα.
Ενα ξύλινο κατσικάκι νομίζετε πως θα πηδήξη, τόσο είνε ζωντανό. Ενας κόκορας καμωμένος από καμμιά δεκαριά χάνδρες, μονάχα φωνή δεν έχει! Και οι κούκλες; Αυτές πια έχουν κατακτήσει τη Σχολή με τις αξιώσεις των! Γίνονται πρώτα τα πάνινα σώματα, ύστερα μπαίνει ένα κεφαλάκι που έχει μακιγιριασθή στο ινστιτούτο καλλονής κουκλών της Σχολής. Κάσες μαλλιά, ξανθά και καστανά, περιμένουν τη σειρά τους. Οι τουαλέττες έχουν ήδη ραφθή βραδυνές, απογευματινές και ό,τι άλλο ζητήσετε και φαντασθήτε: Αυτές θα είνε οι κοσμικές κούκλες. Υπάρχουν όμως και οι χωριατοπούλες, μεγαρίτισσες, νησιώτισσες: κρητικοπούλες με τα κοστούμια τους.
Σε λίγες μέρες η Σχολή θα κάμη μια μεγάλη έκθεσι παιχνιδιών που ετοιμάσθηκαν επίτηδες για τα Χριστούγεννα και το Νέον Ετος. Ολος ο κόσμος θα βρη εκεί το ελληνικό παιχνίδι, που έχει βγη από τα χέρια των πτωχών παιδιών, που αύριο θα είνε μορφωμένοι τεχνίτες χρήσιμοι στον τόπο τους”.
Πόσο αλήθεια απέχουν τα παραπάνω από τα σύγχρονα “κακόμορφα” και κακόσχημα παιχνίδια που εισάγονται σήμερα στη χώρα μας σωρηδόν και αγοράζονται μετά μανίας για τα παιδιά μας.
Πόσο οικεία είναι για τα παιδιά, μας πόση ζεστασιά και επικοινωνία τους προσφέρουν αλήθεια;
Και εν τέλει τι σχέση έχουν με την παράδοση του τόπου μας και τι χαρά τους προσφέρουν;...
Ο καθένας ας βγάλει τα δικά του συμπεράσματα.
