Της Λίλιαν Δαφερμάκη

“Ταφόπλακα” χθες και επισήμως από το υπουργείο Περιβάλλοντος στην πολεοδομική μελέτη της περιοχής Εσταυρωμένου - ΤΕΙ και των δυτικών συνοικιών, μετά από ένα απίστευτο σκηνικό παλιδρομήσεων και γραφειοκρατικών εμπλοκών, που χρεώνει τόσο την κεντρική διοίκηση όσο και το Δήμο Ηρακλείου με βαρύτατες πολιτικές ευθύνες, που κρατούσαν σε κατάσταση πολεοδομικής ομηρίας εδώ και 20 χρόνια μια ραγδαία αναπτυσσόμενη περιοχή και δεν έπραξαν ούτε το αυτονόητο για να τη στηρίξουν…

Το υπουργείο ανακοίνωσε και επισήμως απαντώντας σε σχετική ερώτηση του βουλευτή της Ν.Δ. Μ. Κεφαλογιάννη, ότι η πολεοδομική μελέτη που ανατέθηκε το 1995 εγκαταλήφθηκε επειδή "δεν έχει υπάρξει πρόοδος στις συμπληρωματικές μελέτες και τα έργα που θα έπρεπε να γίνουν..." και θα πρέπει τώρα να ανατεθούν νέες μελέτες εξαρχής με μέριμνα του Δήμου Ηρακλείου".

Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου, αφού την τελευταία πενταετία, τόσο το υπουργείο όσο και ο Δήμος Ηρακλείου, γνώριζαν θαυμάσια ότι είχε ανακύψει τεράστιο πρόβλημα με την αντικατάσταση των μελετητών, (λόγω συνταξιοδότησης) και δεν έδωσαν λύση. Οι ευθύνες γίνονται «μπαλάκι» μεταξύ τους, ωστόσο η πραγματικότητα δείχνει ότι ποτέ δεν κάθισαν στο ίδιο τραπέζι για να βρουν μια λύση από κοινού. Ακόμα και όταν ο δΔήμος Ηρακλείου διαπίστωσε ότι το υπουργείο δεν δέχτηκε να αντικαταστήσει τους υπο συνταξιοδότηση μελετητές δεν πήρε το θέμα πάνω του ως όφειλε, δηλαδή να προκηρύξει νέα πολεοδομική μελέτη, όπως είχε άλλωστε ανακοινωθεί από τη δημοτική Αρχή σε παλαιότερη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου.

Το χρονικό…

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Προ 20ετίας ανατέθηκε μια πολεοδομική μελέτη που κάλυπτε μια έκταση 1410 στρεμμάτων. Η μελέτη προχωρούσε με ρυθμούς χελώνας, λόγω και των προβλημάτων που συχνά ανέκυπταν. Αποκορύφωμα όλων όμως ήταν αυτό που εμφανίστηκε προ 5ετίας και αφορά στην απόφαση του μελετητή να εγκαταλείψει τη μελέτη λόγω συνταξιοδότησης. Ακολούθησε ένας μαραθώνιος διαβουλεύσεων ανάμεσα στο υπουργείο και το Δήμο Ηρακλείου, που προσπαθούσαν να βρουν εναλλακτικές λύσεις χωρίς ωστόσο να πετύχουν το στόχο τους. Όπως είναι γνωστό, την περίφημη πολεοδομική μελέτη την έχει αναθέσει το υπουργείο Περιβάλλοντος, το οποίο θεωρητικά θα έπρεπε να δρομολογήσει την επαναπροκύρηξη της μετά την απόσυρση του παλαιού μελετητή. Αυτό όμως δεν έγινε, με αποτέλεσμα ο Δήμος Ηρακλείου να δεσμευτεί πριν ένα χρόνο να προχωρήσει σε νέο διαγωνισμό για την ανάθεση πολεοδομικής μελέτης της περιοχής. Ούτε αυτό έγινε, με αποτέλεσμα το δυτικό Ηράκλειο να στερείται πολεοδομικής μελέτης και όλοι όσοι ζουν εκεί να έχουν εγκλωβιστεί σε ένα καθεστώς ιδιότυπης ομηρίας, αφού στερούνται βασικών έργων και παρεμβάσεων που ο Δήμος Ηρακλείου όφειλε να τους εξασφαλίσει.

Μάλιστα ο στόχος που είχε θέσει η Λότζια ήταν να αναθέσει δύο διαφορετικές πολεοδομικές μελέτες, μια για την περιοχή του ΤΕΙ και μια για τον Εσταυρωμένο, που συνολικά αριθμούν μια έκταση 1.410 στρεμμάτων. Με τον τρόπο αυτό είχε εκτιμήσει ότι θα τελειώσουν πιο γρήγορα οι μελέτες, αφενός επειδή ο αριθμός των ενστάσεων θα είναι μικρότερος, και αφετέρου, λόγω του νέου συστήματος των εκπτώσεων, το έργο θα ανατεθεί σε χαμηλές τιμές.

Δόθηκαν μάλιστα και κατηγορηματικές διαβεβαιώσεις στους κατοίκους των περιοχών αυτών για το ότι δεν θα εγκαταλειφθούν από το Δήμο Ηρακλείου, που θα κάνει ό,τι είναι δυνατό, προκειμένου να προχωρήσει με ταχύτατες διαδικασίες η ανάθεση των πολεοδομικών μελετών, που σύμφωνα με τις πολιτικές δεσμεύσεις που είχαν δοθεί έπρεπε να έχουν βγει στον αέρα από το τέλος της προηγούμενης χρονιάς… Ωστόσο τίποτα από όλα αυτά δεν προχώρησε στην πράξη.

Μέσα σε όλα αυτά υπάρχει και άλλη μια πολύ σημαντική εκκρεμότητα καθοριστικής σημασίας που αφορά την περιοχή, και συγκεκριμένα την αντιπλημμυρική της προστασία που όμως συνδέεται άρρηκτα και με την εξέλιξη της πολεοδομικής μελέτης. Πρόκειται για το φράγμα των Δαφνων, το οποίο σχεδιάζεται να κατασκευαστεί λίγο πριν τη Σταυρακιανή Καμάρα (στην εθνική οδό προς Μεσσαρά) οι μελέτες του οποίου έχουν κολλήσει.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι καμία πολεοδομική μελέτη δεν μπορεί να προχωρήσει εάν δεν έχουν προηγηθεί μελέτες ρεμάτων και ρηγμάτων.

Το όλο θέμα συζητήθηκε σε πρόσφατη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε μεταξύ των εμπλεκομένων, χωρίς όμως να καταλήξουν σε αποφασιστικές λύσεις που να συνοδεύονται με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και έγγραφες δεσμεύσεις.

Τι λέει η δημοτική Αρχή

Υπεραμύνεται των χειρισμών του Δήμου ο αρμόδιος αντιδήμαρχος Πολεοδομίας Μ. Βασιλάκης, ο οποίος χρεώνει αποκλειστικά στο υπουργείο τις ευθύνες για την απίστευτη χρονοτριβή και τις γραφειοκρατικές εμπλοκές της μελέτης. “Το υπουργείο ανέθεσε τη μελέτη” τονίζει “αυτό έχει και την ευθύνη για την προώθηση της. Στο ερώτημα μάλιστα για το πώς προχωράνε τα πράγματα από εδώ και πέρα ο κ. Βασιλάκης σημειώνει ότι σε αυτή τη φάση στον στρατηγικό σχεδιασμό της υπηρεσίας δεν είναι η περιοχή ΤΕΙ-Εσταυρωμένος, αλλά η ολοκλήρωση των πολεοδομικών μελετών που βρίσκονται ένα βήμα πριν από τη θεσμοθέτηση τους, όπως για παράδειγμα το Σκαλάνι, οι Βασιλειές και η Ν.Αλικαρνασσός. Απαντώντας σε ερώτηση για το ότι ακόμα και αυτές οι μελέτες που είναι προτεραιότητα της δημοτικής Αρχής χρονιοτριβούν απίστευτα, και ο αντιδήμαρχος δείχνει και πάλι το υπουργείο, το οποίο τονίζει, ευθύνεται αποκλειστικά για τα φαινόμενα αυτά. Όπως σημειώνει υπάρχουν ελάχιστα άτομα στο υπουργείο για να ελέγξουν τις μελέτες και δυστυχώς γι αυτό έχουμε τόσο μεγάλες καθυστερήσεις.

Σε ό,τι αφορά το μέλλον της πολεοδομικής μελέτης του ΤΕΙ Εσταυρωμένου, ο αρμόδιος αντιδήμαρχο, Μ.Βασιλάκης, σημειώνει ότι θα εξεταστεί αμέσως αφού κλείσουν οι παραπάνω μελέτες που εκκρεμούν. Και μάλιστα όπως τονίζει προτεραιότητα θα δοθεί στην ολοκλήρωση των μελετών που εκκρεμούν σε ό,τι αφορά την κατασκευή του φράγματος των Δαφνών που, όπως είναι γνωστό, παρά τις αλλεπάλληλες εξαγγελίες του δημάρχου Γ. Κουράκη για την γρήγορη ολοκλήρωση του, το έργο εξακολουθεί να βρίσκεται στα χαρτιά. Ο ίδιος εξηγεί ότι επειδή αποτελεί προϋπόθεση το φράγμα των Δαφνών, είναι σωστό να ολοκληρωθεί η κατασκευή του, που θεωρείται απολύτως αναγκαία και στη συνέχεια να ανατεθεί νέα πολεοδομική μελέτη. Η μελέτη αυτή, όπως είναι προφανές, θα ξεκινήσει κυριολεκτικά από το μηδέν, αφού είναι αδύνατο να αξιοποιηθούν στοιχεία της υφιστάμενης μελέτης (το περιεχόμενο της δεν ανταποκρίνεται στη σύγχρονη πραγματικότητα της περιοχής καθώς υπάρχουν τεράστιες αλλαγές με τις κατοικίες που έχουν χτιστεί τους δρόμους που έχουν ανοίξει).