Ταραγμένες καρδιές, ταραγμένες θάλασσες, ξερή στεριά.

ΜΙΚΡΑ ΑΓΓΛΙΑ

Σκην.: Παντελής Βούλγαρης

Πρωτ.: Πηνελόπη Τσιλίκα, Σοφία Κόκκαλη, Αννέζα Παπαδοπούλου, Ανδρέας Κωνσταντίνου, Μάξιμος Μουμούρης, Βασίλης Βασιλάκης, Χρήστος Καλαβρούζος, Ειρήνη Ιγγλέση

Στην Άνδρο του 1930, η Όρσα και η Μόσχα είναι δύο αδερφές που ερωτεύονται τον ίδιο άντρα, αλλά η μητέρα τους κανονίζει τους γάμους τους με τέτοιον τρόπο, ώστε ο έρωτάς τους γίνεται ένα μυστικό που με τα χρόνια σαρακιάζει την οικογένεια.

Η 11η μεγάλου μήκους μυθοπλασία του Βούλγαρη, είναι βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα της συζύγου του, Ιωάννας Καρυστιάνη, η οποία επίσης το διασκεύασε σεναριακά.

Ένα αισθηματικό οικογενειακό δράμα, και παράλληλα μια ταινία για την Άνδρο και τη ναυτοσύνη πάνω στην οποία αναπτύχθηκε η κοινωνία του νησιού στη διάρκεια του 20ου αιώνα. Ένας τραγικός έρωτας μέσα σ’ έναν ναυτικό μικρόκοσμο, όπου το μπάρκο προσφέρει τα αναγκαία για επιβίωση, αλλά στερεί τα απαραίτητα για ζωή. Λεπτότητα συναισθημάτων, εύστοχο καστ σε ισχυρές ερμηνείες, πολύπλευρη πλοκή, κάνουν την ταινία μία από τις καλύτερες της πρόσφατης ελληνικής παραγωγής.

Κατά τη γνώμη μας, ίσως οι πιο προφανείς αδυναμίες της ταινίας, είναι η ηθοποιία της Τσιλίκα (Όρσας) στο πρώτο μισό της ταινίας, όπου η εκφορά της μας φάνηκε αδύναμη και η εκφραστικότητά της περιορισμένη. Ευτυχώς, όσο προχωράει η πλοκή και η θέση της Όρσας δυσχεραίνει σταδιακά, η Τσιλίκα πείθει περισσότερο καθώς συσσωρεύει τον ανικανοποίητο πόθο της και τυραννιέται απ’ αυτόν. Μία δεύτερη αδυναμία, η οποία όμως επίσης εξισορροπείται σ’ έναν βαθμό, είναι η έλλειψη εντάσεων στη διάρκεια των επιστροφών του Σπύρου από τα ταξίδια, η παρουσία του οποίου, αντίθετα απ’ ό,τι θα περίμενε κανείς, δε μοιάζει καθόλου απειλητική για την ηρεμία της οικογένειας, αφήνοντας το αίσθημα με την Όρσα σχετικά στάσιμο και μαζί του την πλοκή κάπως πλαδαρή. Ωστόσο, το σενάριο εκμεταλλεύεται τον χρόνο του για ν’ ασχοληθεί με τον μικρόκοσμο της ανδριώτικης κοινότητας (η εφοπλιστική εταιρεία, οι γυναίκες των ναυτικών κτλ.), ενώ η φαινομενική αδράνεια της Όρσας εξισορροπείται δραματουργικά με το τελικό της σπαρακτικό ξέσπασμα.

Από ‘κει και πέρα, η φωτογραφία του Σίμου Σαρκετζή αξιοποιεί στο έπακρο τα τοπία του νησιού με τα αργά εναέρια μεταβατικά πλάνα, αλλά και τα αυθεντικά εσωτερικά των σπιτιών, που γίνονται άλλοτε ρομαντικά κι άλλοτε ασφυκτικά. Μεγαλύτερο σύμβολο βεβαίως παραμένει η θάλασσα, που κυματίζει τον αγώνα, τη νοσταλγία, τον έρωτα και τον θάνατο, και ο Βούλγαρης τη διατηρεί παρούσα είτε μέσα από πλάνα είτε μόνο από τον ήχο της (π.χ. στον καυγά της Όρσας με τη Μόσχα). Οι γυναίκες του καστ επισκιάζουν τους άντρες, με καλύτερες την Κόκκαλη (Μόσχα) και την Παπαδοπούλου (μητέρα) μαζί με την Τσιλίκα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι δεύτεροι δεν ανταποκρίνονται επαρκώς, με τον Κωνσταντίνου και τον Μουμούρη περισσότερο εγκρατείς (όπως ίσως επιβάλλει η αρρενωπότητα της εποχής), αλλά εξίσου συναισθηματικά φορτισμένους και δυναμικούς.

Η μουσική της Κατερίνας Πολέμη συνοδεύει με μελαγχολική μελωδικότητα την ιστορία, η εξαιρετικά κομψή ενδυματολογία της Γιούλας Ζωιοπούλου συμβάλλει στην ευγένεια των συναισθημάτων, όπως αυτά εκτυλίσσονται μέσα στα αρχοντικά εσωτερικά, τις βεράντες των σπιτιών και τα παστρικές γειτονιές του νησιού που είναι όλα πανέμορφα και πειστικά χάρη στη σκηνογραφία του Αντώνη Δαγκλίδη, ενώ το μακιγιάζ της Εύης Ζαφειροπούλου τονίζει επιτυχημένα την κατάρρευση της Όρσας και τη φθορά του θλιμμένου χρόνου πάνω στα πρόσωπα των χαρακτήρων.

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ

ΠΟΥ ΠΟΥΛΗΣΕ

ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

THE FIFTH ESTATE

Σκην.: Μπιλ Κόντον

Πρωτ.: Μπένεντικτ Κάμπερμπατς, Ντάνιελ Μπριλ, Ντέιβιντ Θιούλις, Μόριτς Μπλάιμπτροϊ, Πίτερ Καπάλντι

Ο Τζούλιαν Ασάνζ είναι ένας αυστραλιανός χάκερ, δημιουργός της ιστοσελίδας WikiLeaks, η οποία πριν από μερικά χρόνια δημιούργησε παγκόσμιο πολιτικό σκάνδαλο, αφού διέρρευσε χιλιάδες απόρρητα έγγραφα του στρατού και των μυστικών υπηρεσιών των Η.Π.Α.

Πρόκειται για ένα πορτρέτο του Ασάνζ, βασισμένο στα βιβλία «Inside WikiLeaks: My Time with Julian Assange at the World's Most Dangerous Website» του Ντάνιελ Μπεργκ και «WikiLeaks: Inside Julian Assange's War on Secrecy» των Ντέιβιντ Λη και Λουκ Χάρντινγκ. Το φιλμ μπορεί να ομαδοποιηθεί μαζί με τα «The social network» (Ντέιβιντ Φίντσερ, 2010) και «Jobs» (Τζόσουα Μάικλ Στερν, 2013), ως προσωπογραφίες πρωτοπόρων της εποχής της πληροφορικής, παραμένοντας ένα μάλλον προβλέψιμο και διεκπεραιωτικό εγχείρημα, χωρίς ιδιαίτερο πληροφοριακό και δραματουργικό ενδιαφέρον, τουλάχιστον για όσους έχουν ήδη παρακολουθήσει την ιστορία του Ασάνζ μέσα από την ειδησεογραφία.

Ο Κάμπερμπατς είναι όπως πάντα αξιόπιστος και αποδοτικός, πλαισιωμένος από τους επίσης ικανούς γερμανούς Μπριλ και Μπλάιμπτροϊ, αλλά η πλοκή παραμένει ως επί το πλείστον περιγραφική, απλώς ξεδιπλώνοντας διαδοχικά επεισόδια από τα οποία λείπει η στοιχειώδης αγωνία (π.χ. πώς συνεχίζει να ταξιδεύει ο Ασάνζ, αφού έχει αναστατώσει τις διπλωματικές σχέσεις του μισού πλανήτη;).

Επίσης, όπως και στις δύο άλλες ταινίες της κατηγορίας που αναφέραμε παραπάνω, το σενάριο ακολουθεί το μοτίβο της ιδιόρρυθμης ιδιοφυΐας που στην πορεία συγκρούεται με τους μέχρι πρότινος έμπιστους συνεργάτες της, μια εύλογη τροπή δεδομένου ότι η πηγές του σεναρίου είναι αφηγήσεις πρώην συνεργατών του Ασάνζ. Μάλιστα ο ίδιος ο Ασάνζ είχε αποκηρύξει την ταινία όταν γυριζόταν, αλλά σε μια έξυπνη στιγμή, το σενάριο στο τέλος στρέφεται σε μια μάλλον δημοκρατική κίνηση και παραδέχεται μέσω του ίδιου του ήρωα που απευθύνεται στον θεατή κοιτώντας τον στα μάτια, ότι το φιλμ δεν είναι παρά μία μόνο εκδοχή της ιστορίας, παροτρύνοντάς τον να ψάξει ο ίδιος να βρει την αλήθεια, αφού το θέμα της ταινίας είναι η προσβασιμότητα στην πληροφορία και η ευκολία του χειρισμού της από οποιονδήποτε, μέσω του διαδικτύου. Γι’ αυτό και ο πρωτότυπος τίτλος (στα ελληνικά «Η πέμπτη εξουσία») είναι πολύ πιο εύστοχος από τον μάλλον ασαφή ελληνικό.