Μόνος ενάντια σε ποιόν ή τι;

ΟΛΑ ΧΑΘΗΚΑΝ

ALL IS LOST

Σκην.: Τζ. Σ. Τσάντορ

Πρωτ.: Ρόμπερτ Ρέντφορντ

Ένας μεσήλικος άντρας βρίσκεται στη μέση του Ινδικού ωκεανού με το ιστιοπλοϊκό σκάφος του, το οποίο συγκρούεται ξαφνικά μ’ ένα κοντέινερ που ανοίγει μια μικρή τρύπα στο κουφάρι. Το αποτέλεσμα είναι να χαλάσουν τα μέσα επικοινωνίας του ιστιοπλόου και να ξεκινήσει η μοναχική του περιπέτεια επιβίωσης, που θέτει σε κίνδυνο τη ζωή του.

Η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του Τσάντορ, υποψήφιου για Όσκαρ σεναρίου με το «Ο δρόμος του χρήματος» («Margin call», 2011), είναι ένα δράμα που ανήκει στην κατηγορία η οποία θα μπορούσε πρόχειρα να ονομαστεί ‘stranded movies’, δηλαδή ταινίες μ’ έναν πρωταγωνιστή που βρίσκεται ακούσια αποκλεισμένος από τον υπόλοιπο κόσμο και προσπαθεί να επιβιώσει. Πρόσφατοι τίτλοι περιλαμβάνουν το ντοκιμαντέρ «Αγγίζοντας το κενό» («Touching the void», Κέβιν ΜακΝτόναλντ, 2003) και τις μυθοπλασίες «Ναυαγός» («Cast away», Ρόμπερτ Ζεμέκις, 2000), «Άγριος ωκεανός» («Open water», Κρις Κέντις, 2003), «127 ώρες» («127 hours», Ντάνι Μπόιλ, 2010), «Buried» (Ροντρίγκο Κορτέζ, 2010), «Η ζωή του Πι» («Life of Pi», Ανγκ Λι, 2012) και το φετινό πολυσυζητημένο «Gravity» (Αλφόνσο Κουαρόν).

Σκηνοθετημένο με υπομονετική και έξυπνη αληθοφάνεια από τον Τσάντορ και ερμηνευμένο εξαιρετικά από τον μοναδικό, ακμαιότατο πρωταγωνιστή του, αυτό το δράμα δεν προσφέρει το θέαμα και τους συμβολισμούς του «Gravity», αλλά παρέχει μια αφηγηματική επιφάνεια, την οποία όσο πιο πολύ ‘ξύνει’ κανείς με ερωτήσεις, τόσο περισσότερο ανταμείβεται. Η πλοκή είναι γρήγορη και πλούσια σε εμπόδια που καλείται ν’ αντιμετωπίσει ο ήρωας, τα οποία όμως παρουσιάζει μ’ ένα ‘προσγειωμένο’ και συγκρατημένο ύφος, χωρίς τις εξάρσεις που συναντά κανείς σε μια τυπική χολιγουντιανή ταινία δράσης, αφού η μουσική είναι σχεδόν απούσα και το μοντάζ μεταφέρει τον κίνδυνο χωρίς ποτέ ο ρυθμός του να ‘πανικοβάλλεται’, αντανακλώντας έτσι την εγρήγορση αλλά και τον αυτοέλεγχο του ήρωα.

Σε αντίθεση με σχεδόν όλες τις ταινίες αυτής της κατηγορίας, αυτή εδώ δεν προσφέρει καμιά οπτική ή προφορική πληροφορία για τη ζωή και τον χαρακτήρα του ήρωα, πριν ή μετά την ‘οδύσσειά’ του, παρά αρχίζει και τελειώνει μ’ αυτή. Εφαρμόζει μάλιστα με ακόμη πιο ακραίο τρόπο το τέχνασμα που είδαμε στο «Gravity» να εμφανίζονται όσο το δυνατό λιγότερα πρόσωπα στην πλοκή, απομονώνοντας όλο και πιο πολύ την ηρωίδα. Εδώ τα πρόσωπα της πλοκής είναι τρία (ήρωας, άνθρωπος στον ασύρματο, κι ένα τρίτο που δε θέλουμε ν’ αποκαλύψουμε), από τα οποία βλέπουμε μόνο τον ήρωα, χωρίς η κάμερα να ενδιαφέρεται καν για το τρίτο σημαντικό πρόσωπο.

Από ‘κει και πέρα, τα υπάρχοντα στοιχεία της πλοκής σε συνδυασμό με την τόσο ενεργητική ερμηνεία του 77χρονου Ρέντφορντ αρχίζουν να γεννούν ερωτήματα που εμπλουτίζουν με υποθέσεις την ιστορία, σαν η πλοκή ν’ αποτελεί απλώς μια αριστοτεχνικά στημένη κατασκευή για σκέψη. Καταρχάς δε μαθαίνουμε ποτέ το όνομα του ήρωα, ούτε καμιά άλλη προσωπική πληροφορία γι’ αυτόν. Για παράδειγμα, δεν υπάρχει κάποια στιγμή όπου ν’ αναπολεί τους αγαπημένους του, ούτε παίρνει μαζί του στη σχεδία κάποια οικογενειακή φωτογραφία. Μια ένδειξη μοναχικότητας, η οποία ισχυροποιείται ακόμη από δύο στοιχεία, το ένα ερμηνευτικό και το άλλο αφηγηματικό.

Το πρώτο είναι η απόλυτη ψυχραιμία και αυτοκυριαρχία που διακρίνει τον ήρωα, ακόμη και μέσα στις καταιγίδες, σαν να τις έχει περάσει πολλές φορές, σαν να είναι προετοιμασμένος, μ’ ένα είδος νηφαλιότητας που μέσα στις συγκεκριμένες συνθήκες ίσως να μπορούσε να μεταφραστεί όχι ακριβώς ως απάθεια (η οποία θα ήταν αντίθετη προς τη ζωτικότητα και τη δραστηριότητα του χαρακτήρα), αλλά στον τρόπο με τον οποίο ο ήρωας δεν εκπλήσσεται, δεν πανικοβάλλεται, δεν εκτονώνεται και δεν παρανοεί (αν θυμάμαι καλά, μόνο σ’ ένα σημείο τραγουδάει και σ’ ένα άλλο πολύ αργότερα βρίζει μ’ ένα φωναχτό fuck, αλλά κατά τ’ άλλα ούτε καν παραμιλάει ποτέ, κάτι που θα ήταν πολύ φυσιολογικό), αποπνέει αισθήματα εσωστρέφειας, ερμητικότητας, και νηφαλιότητας η οποία μοιάζει με κάποιου είδους απόσταση από τα γεγονότα, σαν αυτά να μην είναι τα χειρότερα που έχουν συμβεί στη ζωή του, κι ακριβώς γι’ αυτό μπορεί να τ’ αντιμετωπίσει σαν κάτι λιγότερο ταραχώδες απ’ ό,τι θα περίμενε κανείς.

Το δεύτερο, αφηγηματικό στοιχείο, που ενισχύει αυτή την ερμηνεία της μοναχικότητας, είναι η πολύ απλή ερώτηση, τι είδους άνθρωπος ξανοίγεται μόνος του στον Ινδικό ωκεανό, χωρίς να έχει ενημερώσει κανέναν συγγενή ή φίλο; Ο ήρωας ναυαγεί, αλλά δεν περιμένει κανέναν δικό του να έρθει, αφού δε φαίνεται να προσβλέπει σε κοντινά του πρόσωπα με κάποιον τρόπο στη διάρκεια της πλοκής. Μοναδικό ‘κλειδί’ στη στάση του και στα ερωτήματα που δημιουργεί, είναι ο αρχικός, ψύχραιμος και ταπεινός, σχεδόν απολογητικός απολογισμός για τη ζωή του συνολικά, που υπονοεί έναν άνθρωπο για τον οποίο όλα ίσως να είχαν χαθεί πριν ξεκινήσει το ναυάγιο.

Ένας μυστηριωδώς μοναχικός άνθρωπος που παλεύει με όλη του τη φυσική δύναμη και την ευφυΐα να παραμείνει ζωντανός, μέσα σε αντίξοες συνθήκες γεμάτες εμπόδια, και ταυτιζόμαστε μαζί του αφενός λόγω των δυσκολιών που αντιμετωπίζει, αφετέρου ίσως λόγω του μυστηρίου που τον περιβάλλει.

THE HUNGER GAMES: ΦΩΤΙΑ

THE HUNGER GAMES: CATCHING FIRE

Σκην.: Φράνσις Λώρενς

Πρωτ.: Τζένιφερ Λώρενς, Τζος Χάτσερσον, Σαμ Κλάφλιν, Λίαμ Χέμσγουορθ, Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν, Στάνλει Τούτσι, Ελίζαμπεθ Μπανκς, Τζένα Μαλόουν, Γούντι Χάρελσον, Ντόναλντ Σάδερλαντ, Αμάντα Πλάμερ, Τζέφρι Ράιτ

Μετά από τη νίκη τους στους 74ους Αγώνες Πείνας, η Κάτνις και ο Πίτα έχουν γίνει είδωλα της λαϊκής εξέγερσης. Προκειμένου να τους ξεφορτωθεί το καθεστώς, διοργανώνει νέους αγώνες, στους οποίους τους αναγκάζει να συμμετέχουν, ελπίζοντας ότι η νέα διοργάνωση θα είναι η τελευταία τους.

Μετά τους περυσινούς «Αγώνες Πείνας» («The Hunger Games», Γκάρι Ρος) που ξεπέρασαν κάθε εισπρακτική προσδοκία, συγκεντρώνοντας πάνω από 400 εκατομμύρια δολάρια μόνο στις Η.Π.Α., αυτή είναι η δεύτερη ταινία στην κινηματογραφική σειρά που διασκευάζει την ομώνυμη λογοτεχνική τριλογία της αμερικανίδας συγγραφέως Σουζάν Κόλινς. Η συνέχεια αποτελεί μια μεγεθυμένη εκδοχή του πρώτου φιλμ, με την καλλιτεχνική διεύθυνση, το καστ, τις ερμηνείες και τη συναισθηματική βαρύτητα του σεναρίου όλα προσεγμένα. Στα μειονεκτήματα, η υπερβολικά μεγάλη διάρκεια των περίπου δυόμιση ωρών και η ελάχιστες σκηνές δράσης, αφού οι Αγώνες Πείνας κρατάνε ίσως κάτι παραπάνω από μισή ώρα, ευτυχώς επιφυλάσσοντας μια τελική έκπληξη, δυστυχώς ανακόπτοντάς τη μάλλον απότομα, προς όφελος των δύο επομένων συνεχειών που θα φτάσουν στις οθόνες το 2014 και το 2015.