Του Γιάννη Σπανάκη

«Πάμε μια βόλτα στη λίμνη» λέγαμε παλιά και εννοούσαμε το σήμα κατατεθέν του Αγίου Νικόλαου. Η λίμνη είναι ακόμα στη θέση της όπως και ο Άγιος Νικόλαος, μόνο που οι βόλτες έχουν περιοριστεί και η λίμνη δεν είναι πια τόσο must όσο στο λαμπρό παρελθόν της.

Πόσο άλλαξε;

Ο Άγιος Νικόλαος είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση μικρής πόλης ή μεγάλης κωμόπολης, αν προτιμάτε. Η ακμή και παρακμή διήρκεσε μια 25ετία, για λόγους που έχουν αναλυθεί και δεν είναι της παρούσης. Ο Άγιος Νικόλαος έπεσε χαμηλά, η αλήθεια είναι, μα έστω και έτσι σήμερα παρουσιάζει μια σταθερότητα. Προς τα κάτω μεν (σε σχέση με το παρελθόν) σταθερότητα δε. Πλέον μόνο παραπάνω μπορεί να πηγαίνει.

Το παρήγορο για την πόλη είναι ότι ποιοτικά και αισθητικά έχει βελτιωθεί σε σχέση με τα χρόνια της ακμής, αλλά και σ’ επίπεδο υποδομών έχει μια πρόοδο, αν μπορούμε να μιλάμε για τέτοια, αναφερόμενοι στο Λασίθι.

Βλέποντας την πόλη αποστασιοποιημένα και από την ηρεμία του cafe Migomis, που κρέμεται πάνω από τη λίμνη, κάθισα να πιω ένα καφέ, ύστερα από μια εποικοδομητική βόλτα στα κεντρικά σημεία της πόλης, που δεν είναι δα και πολλά.

Μόνος στη γωνία και άλλες έξι παρέες στο μαγαζί. Δύο αλλοδαπές και ένα κοριτσάκι που μιλούσαν στη γλώσσα τους. Πιο δίπλα, δύο υπάλληλοι- και δημοσίους μπορείς να τους πεις- χαρακτηριστικά δείγματα της ελληνικής παθογένειας. Απαριθμούσαν τις φορές που κοροϊδέψαν την υπηρεσία, μιλούσαν επικριτικά για συναδέλφους τους, αναζητούσαν τρόπους για να βγάλουν εύκολο χρήμα, καυχιόνταν για τα παιδιά τους που σπουδάζουν στο εξωτερικό και χαίρονταν με τις αποτυχίες των άλλων σε επενδύσεις τύπου φωτοβολταϊκών.

Παραδίπλα, δύο 28χρονες συζητούσαν για την ανεργία και παρηγοριούνταν που και η... αχώνευτη φίλη τους που σπούδασε στο οικονομικό πανεπιστήμιο είναι επίσης άνεργη. Η άλλη παρέα και μονοπρόσωπη, μια που νόμιζε ότι ήταν μοιραία και χαριεντιζόταν με τον καπνό του τσιγάρου της, αγνάντευε τη λίμνη.

Στην άλλη γωνία του μαγαζιού κάθεται ένα ζευγάρι, πατημένα 80, άνδρας γυναίκα σε γαλάζιες αποχρώσεις. Εκείνη διάβαζε την «Ανατολή» και εκείνος κάπνιζε το τσιγαράκι το, ρουφώντας αθόρυβα τον espresso του. Ήταν να τους πιεις στο ποτήρι. Το παζλ συμπλήρωναν δύο νεαρές δασκάλες που πήγαν για καφέ με το πέρας του ωραρίου τους. Είχαν και αυτές ανησυχίες. Να πάνε βόλτα την Κυριακή στη Σητεία ή στο βαρετό Ηράκλειο; Ήταν το δίλημμα της μιας, ενώ την άλλη έμοιαζε να την απασχολεί περισσότερο η αποκατάσταση, αναζητώντας τον τέλειο άνδρα ή όπως σωστά τον περιέγραφε στη φίλη της, «να έχει όλο το πακέτο».

Η απόλαυση

της μοναξιάς

και η... κούκλα

Μες στα τραπέζια των πολλών απολάμβανα την μοναξιά μου, μιας και οι δικοί μου άνθρωποι δεν με ακολουθούν πια, όταν εκδράμω ανατολικά. Δεν τους αδικώ! Επί είκοσι χρόνια βαρέθηκαν το ίδιο δρομολόγιο: Ηράκλειο- Άγιος Νικόλαος (εφημερίδα από το περίπτερο δίπλα στο νοσοκομείο, καφές πάνω από τη λίμνη και όχι στη λίμνη)- Ελούντα - Πλάκα (μπάνιο, φαγητό απέναντι στη Σπιναλόγκα) και επιστροφή.

Επί είκοσι χρόνια τους το έβγαζα ξινό και πλέον δεν με κάνουν παρέα στα ανατολικά.

Είναι Νοέμβριος και η μέρα είναι ηλιόλουστη, αν και το προηγούμενο διήμερο σημειώθηκαν έντονες βροχοπτώσεις. Ο Άγιος Νικόλαος ήταν κούκλα. Ελάχιστοι τουρίστες να περπατούν στους πεζόδρομους, καλή κίνηση στα καφέ αν και καθημερινή και η μαρίνα ανατολικά της πόλης, να είναι φίσκα στα σκάφη, τόσο που να αναρωτιέται κάνεις, μα ποιοι τα έχουν όλα αυτά;

Τα θρυλικά «Αστέρια» δίπλα από τη γέφυρα της λίμνης δεν είναι πια τόσο φωτεινά, όσο στις εποχές που οι θαμώνες έκαναν ουρές. Ο κόσμος έχει τραβηχτεί προς τα πάνω καθώς οι πεζόδρομοι δημιούργησαν νέες πιάτσες. Κόσμος και στην «Κιτροπλατεία» που εξελίσσεται σε πιάτσα περιωπής τα τελευταία χρόνια, καθώς γέμισε μαγαζιά, με θέα τον γραφικό κολπίσκο, στον οποίο παρεμπιπτόντως απολάμβαναν το μπάνιο τους δύο μεσήλικες τουρίστες. Ηρεμία, ενεργειακή ηρεμία, μακριά από τα πολύβουα αστικά κέντρα. Τόσο κοντά από το Ηράκλειο μα και τόσο μακριά. Σαράντα πέντε λεπτά πια με το αυτοκίνητο, μα η κρίση κάνει την απόσταση να φαίνεται πιο μακρινή.