Ηελευθερία υπάρχει μόνο ως στόχος προς κατάκτηση. Ως κατάκτηση πνευματικά και ηθικά υγιούς ανθρώπου ο οποίος μπορεί να την προσεγγίζει μόνο μέσα από έναν καθημερινό διάλογο.
Αυτό το διάλογο υπόσχεται και εγγυάται η αληθινή δημοκρατία. Μόνο στο πλαίσιο του διαλόγου αυτού ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα να συνειδητοποιήσει πως η ελευθερία δεν είναι αφηρημένος φιλοσοφικός όρος κι έννοια μεταφυσική, μα μπορεί να γίνει βίωμα και ουσιαστικός τρόπος ζωής.
Η δημοκρατία ωστόσο, είναι ένα πολίτευμα βαθύτατα πνευματικό και γι αυτό δεν γίνεται να λάβει σάρκα και οστά σε κοινωνίες που δεν έχουν ή δε νοιάζονται πρωταρχικά για το πνεύμα τους, για το πνευματικό τους έρμα. Όταν η δημοκρατία χάσει αυτό το περιεχόμενο, γίνεται κενός λόγος, φανταχτερή σαπουνόφουσκα και θορυβώδες σύνθημα στα χείλη ανθρώπων που κι αν τους παρασχεθεί, δεν είναι σε θέση ούτε να την αναγνωρίσουν, ούτε-πολύ περισσότερο!-να σηκώσουν το βάρος της, να τη ζήσουν και να τη χαρούν.
Η δημοκρατία λοιπόν κάνει διάλογο τόσο με τους φίλους της, όσο και με τους αντιπάλους της.
Ο πρώτος είναι διάλογος μεταξύ ομοϊδεατών που έχουν κοινά οράματα και που μοιράζονται τις ίδιες ανησυχίες στον αγώνα για την αναζήτηση του”καλύτερου”. Είναι ο εύκολος διάλογος αυτός. Ο δεύτερος είναι ο διάλογος που έχει σχέση με την προστασία του δικαιώματος της διαφωνίας, την ελευθερία του λόγου, την ανεξιθρησκία, το σεβασμό της διαφορετικότητας, την ελευθεροτυπία, την ισονομία, την ισοπολιτεία. Αυτός ο διάλογος μέσα σε μια κοινωνία με πνευματικό υπόβαθρο, είναι η πεμπτουσία της δημοκρατίας που εξασφαλίζει την ποικιλία, τον πλουραλισμό και μέσω αυτών, την αρμονία και την ελευθερία μιας και αναγνωρίζει το δικαίωμα στον “άλλο” να είναι ο εαυτός του και μάλιστα αγωνίζεται γι αυτό!
Και τώρα το καυτό ερώτημα! Στέκεται στο ύψος της η δημοκρατία μας σήμερα;
Σήμερα που παραβιάζονται κατάφωρα οι θεσμοί, που εκφυλίζεται το ανθρώπινο πρόσωπο, που ευτελίζεται η ζωή, που οι λέξεις χάνουν το νόημά τους, που η ασυδοσία, η διαφθορά, η προδοσία, η αισχροκέρδεια, η ατιμωρησία, έχουν αλώσει και διαλύσει τη ζωή σε όλα τα επίπεδα, ποια πρέπει να είναι η αντίδραση της δημοκρατίας;
Βλέπει κανείς καθημερινά εχθρούς της να χρησιμοποιούν όλα τα όπλα τους, που με την ανοχή της απόχτησαν, και να την πληγώνουν και να τη διασύρουν. Έτσι ο μέσος απλός πολίτης οδηγείται σε μηδενιστικές απόψεις που εκφράζονται με ανόητες, γενικές εκτιμήσεις του είδους “όλοι φταίνε!” ή “μαζί τα φάγαμε” ή ακόμα πιο επαναστατικές της μορφής” να καεί, να καεί το μπ...... η βουλή!”, χορταίνει εκτόνωση φωνάζοντας και συνεχίζει να μεμψιμοιρεί αθόρυβα και -προπάντων! - ακίνδυνα και .... αυτό είναι όλο! Έτσι επικρατεί η ασάφεια και η αταξία η οποία για το φασισμό είναι ό,τι και ο χυμός για το φυτό. Τούτος ο χυμός τρέφει τα μορφώματα, τα τέρατα και τα εκτρώματα που έχουν σοκάρει και τρομοκρατήσει τους σκεπτόμενους πολίτες.
Και η δημοκρατία;Μολονότι νοιώθει τα μαχαιρώματα και τον κίνδυνο να καταλήξει από τα χτυπήματα των ορκισμένων και αμετανόητων εχθρών της, εξακολουθεί να τους προσφέρει όπλα και να εγγυάται την προστασία τους! Γιατί ;Η απάντηση είναι μία! Ευνόητη και κατηγορηματική!Είναι ένοχη! Είναι αδέξια και ένοχη! Είναι φορτωμένη τύψεις και συμπλέγματα κατωτερότητας, αφού έχει αμαρτήσει, έχει ενδώσει, έχει αλλοτριωθεί τόσες φορές, τόσο πολύ.
Πως να καταδικάσει ένα σφάλμα που τόσο συνειδητά και τόσο συχνά έχει και η ίδια διαπράξει; Πως να στιγματίσει μια συμπεριφορά που σ' ένα μεγάλο βαθμό είναι “δική” της; Πώς να σταθεί μπροστά στον καθρέφτη και να τον .... φτύσει; Κι αν τα κάνει όλ' αυτά ποιον και πώς θα πείσει ότι δεν υποκρίνεται;
Ειπώθηκε πως στους καιρούς μας πως ο θάνατος μιας Δημοκρατίας είναι συνήθως μια συγκαλυμμένη αυτοκτονία. Η Δημοκρατία μας αυτοκτονεί!Και το κακό είναι ότι η αυτοκτονία αυτή δε δημιουργεί αισθήματα οίκτου, δε γεννά διάθεση συγχώρεσης.
Ας κοιμηθεί όπως έστρωσε!
* Ο Χρήστος Ν. Καραγιάννης είναι φιλόλογος
