Ηαπάνθρωπης λογικής πρόταση στελέχους του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου να μη βάλουν βηματοδότες σε ασθενείς άνω των 80 ετών («ΠΑΤΡΙΣ» 25.09.2013) παραπέμπει στο «Κείον νόμιμον», όπως ονομάσθηκε το έθιμο αυτοκτονίας των Κείων όταν υπερέβαιναν το 60ό έτος και «αυτοεκωνιάζοντο» για να αποδεσμεύσουν την κοινωνία από τα περιττά βάρη της σίτισης και της φροντίδας, ώστε να μπορεί η κοινότητα να κρατιέται στα πόδια της. «Προσέταττε γαρ ο νόμος τους υπέρ εξήκοντα έτη γεγονότας κωνιάζεσθαι», σημειώνει ο περίφημος γεωγράφος της αρχαιότητας Στράβων (66π.Χ. – 24μ.Χ.) και σημαίνει πως ο νόμος πρόσταζε οι εξηντάρηδες να πίνουν κώνειο και κατά το κοινώς λεγόμενο να «αδειάζουν τη γωνιά», με τη θέλησή τους – το έθιμο παρέμεινε εν ενεργεία και επί των ρωμαϊκών χρόνων.
Ο νόμος ήταν γνωστός στην αρχαιότητα ως «νόμος της Ιουλίδος», μιας από τις τέσσερις αυτόνομες πόλεις της νήσου Κέας (σημερινής Τζιας), πατρίδας των ποιητών Σιμωνίδου του Κείου (525 π.Χ.) και Βακχυλίδου (470 π.Χ.) και του γιατρού Ερασίστρατου (304 π.Χ.) – ανατόμου και ζωντανών κακούργων.
Όπως προέβλεψε πρώην πρωθυπουργός, φαίνεται πως γίναμε «Δαν(ε)ία του Νότου», αφού στη Δανία από εικοσαετίας – αν θυμούμαι καλά τα σχετικά δημοσιεύματα -πολλά νοσοκομεία αποφεύγουν ή αρνούνται να δέχονται ασθενείς που έχουν υπερβεί τα εβδομήντα χρόνια τους. Εξάλλου θύελλα αντιδράσεων προκάλεσε και η εξωφρενική πρόταση να καταργηθεί η ασφαλιστική κάλυψη σε βαριά ασθενείς, άνω των 75 ετών, από δύο Γερμανούς καθηγητές Πανεπιστημίου με απώτερο στόχο την εξυγίανση των ασφαλιστικών ταμείων. Ευτυχώς σύσσωμα (τότε) τα κόμματα της Γερμανίας αμφισβήτησαν το «κοινωνικό ήθος» των δύο ακαδημαϊκών και τους κατηγόρησαν ότι εισάγουν από το παράθυρο «τη συγκεκαλυμένη ευθανασία», με κίνδυνο μεμονωμένοι γιατροί να λάβουν σοβαρά υπόψη αυτήν την έκκληση (ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 10.06.2003). Και άγγλοι γιατροί καταγγέλλονται ότι δεν χορηγούν το ένα ή το άλλο είδος θεραπείας σε υπερήλικους αρρώστους. Στον Καιάδα και οι γέροντες. Το κοινωνικό κράτος υποχωρεί με ιλλιγγιώδη ταχύτητα και ο λόγος είναι καθαρά «λογιστικός» και ξεκάθαρα απάνθρωπος. Τα κρεββάτια είναι λίγα και προτιμώνται οι νεώτεροι ασθενείς, αυτοί δηλαδή που είναι σε θέση να ενισχύσουν εργαζόμενοι, την κοινωνική ασφάλιση, ώστε να βρίσκουν άμα γεράσουν – οποία ειρωνεία – ένα κρεβάτι σε νοσοκομείο.
«Αχ να μπορούσα να μη ζώ
μα... δίχως να πεθάνω»!
Τους στίχους αυτούς του Σουρή θα απαγγέλουν οι περισσότεροι από μας. Τα μαύρα και ζοφερά σύννεφα συσσωρεύονται στον ορίζοντα των ανθρώπινων κοινωνιών και οικονομιών – εξαιτίας των ριζικών αλλαγών που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια. Πολλές θεότητες αποκαθήλωσε η εποχή μας με σοβαρότατες επιπτώσεις στη φυσική ζωή του ατόμου, στην οικονομία, τους κοινωνικούς θεσμούς και τελικά στη νοοτροπία, τις συνήθειες, τον τρόπο ζωής.
Το ασφαλιστικό βρίσκεται σε «μαύρα χάλια», με ραγδαία μείωση στις απολαβές συντάξεων από το άρρωστο κρατικό μας σύστημα˙ και ενώ η ζωή των ανθρώπων με την πρόοδο της Ιατρικής έχει επιμηκυνθεί, οι παραγωγικές ηλικίες λιγοστεύουν (τα γηροκομεία είναι περισσότερα από τα μαιευτήρια) και οι νέοι αντιμετωπίζουν την ανάγκη να περιορίσουν το επίπεδο διαβιώσεως τους, για να καλυφθούν οι ανάγκες των ηλικιωμένων, που στον καιρό μας ωθούνται στο κοινωνικό περιθώριο. Προδιαγεγραμμένο, λοιπόν, το ποια θα είναι τα θύματα της νέας έκφανσης του κοινωνικού ρατσισμού: οι γέροντες.
Ο πολιτισμός τρέχει γρήγορα και στην Ελλάδα. Την 1η Οκτωβρίου γιορτάζεται η «Παγκόσμια Ημέρα 3ης ηλικίας»...
Πέρασαν πάνω από 2000 χρόνια από τον «νόμο της Ιουλίδος» και κράτη φημισμένα για τις «κοινωνικές κατακτήσεις» τους εξωθούν τα «τιμημένα και περήφανα γηρατειά» να ξαναπιούν το κώνειο, ενώ δεν θα πάψουν ποτέ να ψιθυρίζουν στον κάθε απαρνητή:
Εκεί που είσαι ήμουνα
και εδώ που είμαι θα ‘ρθεις.
* Ο Γιάννης Χλουβεράκης είναι Φαρμακοποιός
