Δίνει η ΕΕ 3,5 δισ. για τον αγωγό Κρήτη - Ισραήλ

Επιλέξιμο μαζί με άλλα επτά μεγάλα έργα στην Ελλάδα

Ενα μόνο έργο από τα 250 συνολικά που θα μπορούν να θεωρηθούν ως επιλέξιμα για χρηματοδότηση ύψους 5,85 δισ. ευρώ την περίοδο 2014-2020 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αφορά την Κρήτη.

Πρόκειται για τον υποθαλάσσιο αγωγό φυσικού αερίου Ισραήλ - Κύπρου - Ελλάδας μέσω της Κρήτης.

Το σχέδιο με κόστος 3,5 δισ.

Η τροφοδοσία της Ελλάδας με ηλεκτρική ενέργεια από το Ισραήλ, που ήταν από τους βασικούς τομείς που εξετάστηκαν σε βάθος κατά το ταξίδι Σαμαρά, δεν είναι καινούριο εγχείρημα. Είναι κάτι που ο κ. Σιμόν Πέρες είχε προτείνει το καλοκαίρι του 2012, όταν είχε έρθει στην Αθήνα, με τη δημιουργία υπερμονάδας στην Κύπρο μέσω υπόγειου καλωδίου. Αυτό το ενδεχόμενο έρχεται πιο κοντά μετά και τις τελευταίες επαφές της ελληνικής πλευράς με την ισραηλινή.

Συγκεκριμένα, στις συνομιλίες που είχε με τον ομόλογό του ο υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής κ. Γιάννης Μανιάτης τέθηκε το θέμα εφοδιασμού μας απευθείας από το Ισραήλ με υπόγειο καλώδιο. Πρόκειται για μια επένδυση που εκτιμάται στα 3,5 δισ. και θα συνδέσει τις μονάδες του Ισραήλ με την Κύπρο και στη συνέχεια με την Κρήτη με πιθανότερο σημείο εγκατάστασης του σταθμού τον Αθερινόλακκο.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται η δημιουργία δύο μονάδων στο Ισραήλ (1.000 ΜW εκάστη) που θα αξιοποιούν το χαμηλό κόστος φυσικού αερίου. Εναλλακτικά, μπορεί να είναι τέσσερις μονάδες 500 MW.

Τα σενάρια για την ηλεκτρική ενέργεια που θα παράγεται και θα μεταφέρεται μέσω υπόγειου καλωδίου είναι δύο. Το πρώτο έχει να κάνει με μια διαδρομή που από την Κρήτη θα περνά από τη Δυτική Ελλάδα στην Ιταλία και το δεύτερο από την Κρήτη στην Κεντρική Ελλάδα και στη συνέχεια στην Ιταλία. Το όλο project είναι αντικείμενο επεξεργασίας της θυγατρικής της ΔΕΗ, Quantum, της κρατικής εταιρείας παραγωγής ενέργειας του Ισραήλ, της αντίστοιχης κυπριακής και ιδιωτικής κυπριακής εταιρείας μελετών. Επίσης στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και ο ΑΔΜΗΕ.

Το επιχειρηματικό αυτό σχέδιο προετοιμάζεται παράλληλα με τον αγωγό φυσικού αερίου ύψους 4,7 δισ. ευρώ, με τον οποίο επισφραγίστηκε η βούληση των Ισραηλινών να χρησιμοποιήσουν την ελληνική δίοδο αντί της τουρκικής.

Το ενδιαφέρον όμως της ισραηλινής πλευράς έχει να κάνει και με τη λήψη άδειας για τη διεξαγωγή ερευνών πέραν του Θερμαϊκού και στο Ιόνιο, καθώς και στη Νότια Κρήτη. Ο λόγος για τη Ratio Oil Exploration, η οποία ήδη έχει λάβει άδεια για την έρευνα στον Θερμαϊκό και στον κόλπο του Ορφανού από κοινού με την Energan Oil & Gas. H ελληνική πλευρά, επενδύοντας στην ανάπτυξη των σχέσεων με τους Ισραηλινούς, τους κάλεσε να υποβάλουν αίτηση για έρευνες και σε αυτούς τους τομείς.

Τα άλλα έργα

Εκτός από το έργο αυτό ως επιλέξιμα θεωρούνται και τα εξής έργα:

• H ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας- Βουλγαρίας, μεταξύ Ανατολικής Μαρίτσα- Νέα Σάντας.

• Η διασύνδεση Ισραήλ- Κύπρου- Ελλάδας (Χαντέρα-Αττική).

• Το υδροηλεκτρικό εργοστάσιο στην Αμφιλοχία.

• Η διασύνδεση Κομοτηνής- Στάρα Ζαγορά (φυσικό αέριο).

• Οι σταθμοί αποθήκευσης LNG (φυσικό αέριο) στην Αλεξανδρούπολη και την Καβάλα.

• Παρεμβάσεις στους υπάρχοντες αγωγούς στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα μεταξύ Κούλα-Σιδηροκάστρου.

• Παρεμβάσεις στους σταθμούς στους Κήπους, αλλά και στον αγωγό μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας (ITGI).

Όπως ανακοίνωσε χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πρόκειται για «έργα κοινού ενδιαφέροντος», για τα οποία θα προβλέπονται ταχείες διαδικασίες αδειοδότησης και ευνοϊκότερες ρυθμίσεις, καθώς και δυνατότητα πρόσβασης στον χρηματοδοτικό μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη».

Στόχος της Επιτροπής είναι να επιτευχθεί η ταχύτερη υλοποίηση των έργων και η προσέλκυση επενδυτών. Όταν περατωθούν, τα έργα αυτά εκτιμάται ότι θα βοηθήσουν τα κράτη - μέλη να ολοκληρώσουν τις ενεργειακές τους αγορές και να διαφοροποιήσουν τις πηγές ενέργειας που χρησιμοποιούν. Τα έργα θα οδηγήσουν επίσης σε μεγαλύτερη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και, κατά συνέπεια, σε μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

«Πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι οι περιορισμένοι πόροι που έχουμε στη διάθεσή μας θα χρησιμοποιούνται με συνετό τρόπο και στους τομείς που θα αποφέρουν τα περισσότερα οφέλη για τους ευρωπαίους καταναλωτές. Με τα έργα αυτά, και τα συνεπαγόμενα οφέλη, ευελπιστούμε επίσης ότι θα προσελκύσουμε περισσότερους επενδυτές», δήλωσε ο επίτροπος Ενέργειας της Ε.Ε. Γκίντερ Έτινγκερ.

Για τα έργα αυτά προβλέπονται ταχύτερες διαδικασίες σχεδιασμού και αδειοδότησης (υποχρεωτική μέγιστη προθεσμία 3,5 ετών), ενώ μία μόνο αρμόδια εθνική αρχή θα λειτουργεί ως σημείο ενιαίας εξυπηρέτησης για τις διαδικασίες αδειοδότησης. Προβλέπεται επίσης μικρότερο διοικητικό κόστος για τους διαχειριστές των έργων και τις αρχές χάρη στις εξορθολογισμένες διαδικασίες εκτίμησης του περιβαλλοντικού αντίκτυπου, με παράλληλη όμως τήρηση των απαιτήσεων της κοινοτικής νομοθεσίας, καθώς και μεγαλύτερη διαφάνεια και συμμετοχή του κοινού.

Προβλέπεται, επίσης, αυξημένη προβολή και ελκυστικότητα των έργων για τους επενδυτές, χάρη στη βελτίωση του ρυθμιστικού πλαισίου, ώστε το κόστος να κατανέμεται στις χώρες που θα αντλούν τα μεγαλύτερα οφέλη από το ολοκληρωμένο έργο, αλλά και δυνατότητα χρηματοδότησης από τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη», που θα συμβάλει σημαντικά στην κινητοποίηση των απαραίτητων ιδιωτικών και δημόσιων πόρων.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η χρηματοδότηση θα μπορούσε να ξεκινήσει ήδη το 2014. Για να συμπεριληφθεί στον κατάλογο ένα έργο, πρέπει να αποδίδει σημαντικά οφέλη σε τουλάχιστον δύο κράτη μέλη, να συμβάλει στην ολοκλήρωση της αγοράς και την τόνωση του ανταγωνισμού, να ενισχύει την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και να μειώνει τις εκπομπές CO2.