Μια διαφορετική κατεύθυνση ενός ιδιότυπου σκηνοθέτη, με άνισα αποτελέσματα.



THE GRANDMASTER

YI DAI ZONG SHI

Σκην.: Γουόνγκ Καρ Γουάι

Πρωτ.: Τόνι Λιούνγκ, Ζανγκ Ζιγί, Τσανγκ Τσεν, Λι Κούνγκ

Στη διάρκεια του Μεσοπολέμου, εν μέσω πολιτικο-κοινωνικής αναταραχής στην Κίνα, ο Ιπ Μαν νικάει τον μέχρι τότε σημαντικότερο δάσκαλο Κουνγκ-Φου σε όλη τη χώρα, και κερδίζει τη φήμη του.

Η δέκατη μεγάλου μήκους ταινία του κινέζου Καρ Γουάι, διευρύνει ειδολογικά τη φιλμογραφία του, διατηρώντας αρκετά από τα υφολογικά χαρακτηριστικά του. Ο Καρ Γουάι είναι περισσότερο γνωστός στο ευρύ κοινό για τα δύο αλληλένδετα αισθηματικά δράματα «Ερωτική επιθυμία» (2000) και «2046» (2004) που ξεχωρίζουν για τη ρετρό αισθητική τους, καθώς διαδραματίζονται στη δεκαετία του ’60. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος στη φιλμογραφία του καταλαμβάνουν σύγχρονα αστικά δράματα («Οι άγριες μέρες μας» 1990, «Chungking Express» 1994, «Έκπτωτοι άγγελοι» 1995, «Ευτυχισμένοι μαζί» 1997 κ.α.), ενώ δε λείπουν οι παρεκκλίσεις σε άλλα είδη όπως η ταινία εποχής («Ο περιπλανώμενος ξιφομάχος» 1994), το ‘φλερτ’ με την επιστημονική φαντασία στο «2046» και βεβαίως η φετινή ταινία πολεμικών τεχνών, η οποία καταπιάνεται με αληθινά σημαντικά πρόσωπα και γεγονότα στην ιστορία του Κουνγκ-Φου, οι λάτρεις του οποίου θα απολαύσουν τις μάχες, αριστοτεχνικά χορογραφημένες από τον βετεράνο του είδους, Γιουέν Γου-πινγκ.

Πέρα από την καλαισθησία της και την ιδιομορφία της ως μέρος του έργου του συγκεκριμένου σκηνοθέτη, η ταινία δεν έχει πολλά να συνεισφέρει στο είδος. Οι φωτισμοί είναι όπως πάντα υποβλητικοί, οι χώροι ατμοσφαιρικοί, τα κοστούμια κομψά κι εκφραστικά, αλλά και το καδράρισμα όπως πάντα στενόχωρο, επιλογή που στα αισθηματικά δράματα του σκηνοθέτη είναι λειτουργικότερη απ’ ό,τι σε μια ταινία με σκηνές δράσης που απαιτούν έκταση στον χώρο. Το στήσιμο των μαχών και το μοντάζ τους είναι ‘σφιχτά’ και δεξιοτεχνικά, αλλά η περιορισμένη χωρική έκταση των σκηνών και η έλλειψη σοβαρού συναισθηματικού κινήτρου (εκτός ίσως από την εκδίκηση της Γκονγκ Ερ), τις αφήνει να μοιάζουν απλώς επιδεικτικές. Επιπλέον, η χρήση του Wire fu (μάχες πολεμικών τεχνών με τη βοήθεια καλωδίων που ανυψώνουν τους ηθοποιούς κατά το γύρισμα, αλλά σβήνονται με ηλεκτρονικό υπολογιστή για να μη φαίνονται στα τελικά πλάνα), που έγινε μόδα μέσα από το «The Matrix» (αδέρφια Γουατσόφσκι, 1999) και το «Τίγρης και Δράκος» («Crouching tiger, hidden dragon», Ανγκ Λι, 2000), είναι κατά τη γνώμη μου μια τόσο καταχρασμένη και παρωχημένη σύμβαση ώστε μειώνει σημαντικά την αληθοφάνεια και την κρισιμότητα στις σκηνές μάχης.

Την κατάσταση δυσκολεύει περισσότερο η ανερμάτιστη πλοκή, στοιχείο που θα ξενίσει λιγότερο τους θεατές που είναι εξοικειωμένοι με τη φιλμογραφία του σκηνοθέτη, καθώς το συνηθίζει να μετακινεί την έμφαση των ιστοριών του ανάμεσα σε διαφορετικούς χαρακτήρες, χωρίς να νιώθει την υποχρέωση να εξηγήσει ή να δικαιολογήσει τα πάντα. Εδώ η αφήγηση στην πορεία μεταπηδά από τον Ιπ Μαν σε άλλους δύο χαρακτήρες, τη Γκονγκ Ερ κι έναν ακόμη το όνομα του οποίου μας διαφεύγει, μοιάζοντας να μην ξέρει πώς ακριβώς να μοιράσει τον χρόνο της ανάμεσά τους, αδυνατώντας παράλληλα να δημιουργήσει ενδιαφέρον για όλους και ν’ αναδείξει επαρκώς τη σπουδαιότητά τους.