Του Νικολάου Κυπριωτάκη*

Ο κυρίαρχος στόχος που πρέπει να έχει η γεωργία μας, είναι η τυποποίηση και η εμπορία των αγροτικών προϊόντων μας, είτε ολοκληρωμένης καταπολέμησης είτε βιολογικής γεωργίας.

Δυστυχώς αρκετοί έμποροι των αγροτικών προϊόντων εμμέσως σαμποτάρουν τα προϊόντα ολοκληρωμένης καταπολέμησης και ό,τι σύστημα μας βοηθά στην ιχνηλασιμότητα π.χ. κωδικούς παραγωγών, με στόχο και σκοπό να μπορούν να κάνουν ελληνοποιήσεις.

Από την άλλη οι περισσότεροι παραγωγοί δε νοιάζονται για ονομασία κρητικών προϊόντων, ολοκληρωμένη καταπολέμηση, κωδικό παραγωγών, ιχνηλασιμότητα συνολική διαπραγμάτευση (τα οποία δίνουν μια επιπλέον αξία) παρά μόνο, “Έμπορε πόσα δίνεις” και “πάρτα”.

Τι σημαίνει όμως τυποποίηση;

Τυποποίηση είναι το πατεντάρισμα του ονόματος και της διαδικασίας παραγωγής του κάθε προϊόντος. Πρώτα από όλα οι πρώτες ύλες, μετά η διαδικασία παράγωγης (γραμμή παραγωγής) και τελος οι κανόνες υγιεινής που πρέπει να τηρείς.

Π.χ. η φέτα, πατενταρισμένο όνομα, είναι λευκό τυρί από ελληνικό γιδοπρόβειο γάλα που παράγεται σε καθορισμένες περιοχές της Ελλάδας.

Η γραβιέρα Κρήτης ομοίως έπρεπε να είναι σκληρό τυρί από γιδοπρόβειο κρητικό γάλα.

Το παξιμάδι Κρήτης από κρητικά άλευρα, κρητικό ελαιόλαδο, κρητικό αλάτι.

Οι ντολμάδες Κρήτης από κρητικά αμπελόφυλλα, κρητικό ρύζι.

Το κρητικό ψωμί από κρητικό αλεύρι.

Το κρητικό κρέας από κρητικές ζωοτροφές, όχι από χιλιάδες τόνους σόγιας.

Να πώς αξιοποιούνται το χαρούπι, η αμειψισπορά με σιτηρά και ψυχανθή στα μολυσμένα πατατοχώραφα και τα υπαίθρια μποστάνια, χώροι ανάμεσα στα ελαιόδεντρα. κ.λπ.

Οι πρώτες ύλες είναι το καλά κρυμμένο μυστικό· εάν δεν πατεντάρουμε τα ονόματα των ελληνικών προϊόντων με ελληνικές πρώτες ύλες, δε θα έχει σοβαρό μέλλον η αγροτική μας παραγωγή.

Φυσικά πρέπει να υπάρχει πρόβλεψη για εισαγωγή όταν πέσει μια καταστροφή ή όταν οι τιμές των ελληνικών πρώτων υλών είναι πολύ εκτός αγοράς.

Εδώ χωρεί η συμβολαιακή γεωργία, ακόμα και η δημιουργία κρητικής εταιρίας γης,

η οποία θα νοικιάζει τα χωράφια όλων όσοι δεν είναι γεωργοί, θα τους δίνει ένα ενοίκιο (οι κάτοχοι των χωραφιών δεν θα φορολογούνται) και αφού ενοποιήσει περιοχές, θα δίνει σε νέους αγρότες μεγάλα κομμάτια γης να τα καλλιεργήσουν.

Φυσικά θα υπάρχει έλεγχος από γεωπόνους εάν ο νέος αγρότης σέβεται την περιουσία που πήρε και εάν καλλιεργεί με ορθές γεωργικές πρακτικές.

Όταν τα κρητικά προϊόντα τυποποιηθούν και οριοθετήσουμε τις πρώτες ύλες και τη διαδικασία παραγωγής, τότε αρχίζουμε πλέον να μιλάμε για brand name και τη διαχείριση αυτού. Βασικά όπλα στη διαχείριση του brand name μπορούν να είναι: Οι ακίνδυνες πρώτες ύλες, η γεύση, και το άρωμα των κρητικών προϊόντων (που σήμερα απουσιάζει από τα περισσότερα).

Το ανύπαρκτο ελληνικό κράτος θα μπορούσε να πατεντάρει τα ελληνικά προϊόντα.

Να επιβάλει τη σωστή διαδικασία παραγωγής και βασικά να ελέγχει την ποιότητα και τη γνησιότητα των ελληνικών προϊόντων (άξια στελέχη ΥΠΑΡΧΟΥΝ).

ΟΧΙ άλλες μαϊμού κρητικές ντομάτες, ΟΧΙ άλλοι κρητικούς ντολμάδες Κίνας.

ΟΧΙ άλλη γραβιέρα Κρήτης με σκόνη γάλα. ΟΧΙ άλλο κρητικό κρέας με ζωοτροφές σόγιας Αμερικής.

Κάθε προϊόν να γράφει υποχρεωτικά τις πρώτες ύλες στη συσκευασία, ακόμα και στα φουρνάρικα, κάθε ψωμί ή κρουασάν να έχει ένα αυτοκόλλητο με τις πρώτες ύλες και τον τόπο παραγωγής τους, εάν πρόκειται για κρητικό προϊόν.

Βασικό είναι να αναφέρει τους παράγοντες κινδύνου. Π.χ. εάν περιέχει μαργαρίνες με τρανς λιπαρά ή εάν περιέχει συντηρητικά κ.λπ. Οι παράγοντες κινδύνου είναι ένα άλλο πλεονέκτημα των ελληνικών προϊόντων (εκτός της γεύσης και του αρώματος) που και αυτό μένει ανεκμετάλλευτο. Είναι αυτό που λέμε ακίνδυνες πρώτες ύλες ή αγνές πρώτες ύλες.

Με σωστή διαχείριση οι παράγοντες κινδύνου μπορεί να μας φανούν εξαιρετικά χρήσιμοι, στην εμπορία των κρητικών ή ελληνικών προϊόντων. Έτσι αφού κατοχυρώσουμε πρώτες ύλες, διαδικασία παραγωγής και όνομα, θα μπορούμε να υπερηφανευτούμε ότι εμείς δεν έχουμε κουζουλές αγελάδες, ούτε κοτόπουλα με βαλβολίνες, ούτε αγγουράκια με e. coli. Ελαιόλαδο με μηδενικούς παράγοντες κινδύνου κατά το τηγάνισμα σε σχέση με τα σπορέλαια (λόγω κυριαρχίας μονοακόρεστου, ελαϊκού οξέως).

Εάν τα παραπάνω γίνουν (μάλλον δε θα γίνουν), όλες οι καλλιέργειες που έχουμε τώρα θα έχουν μέλλον· και το ελαιόλαδο και το σταφύλι και το κρασί και η σταφίδα και τα εσπεριδοειδή και η πατάτα και τα θερμοκήπια.

Δεν χρειάζεται να ψάχνουμε το ελ ντοραντο στα μύρτιλα , το φραγκόσυκο, το ιπποφαές τα ρόδια, την στέβια, την αλόη.

(Δεν είναι λάθος να ερευνούμε δυνατότητες, σε νέες καλλιέργειες, αλλά βαθμιδωτά, με στόχο, μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα. Όχι τυχοδιωκτισμούς, του τύπου παίρνω δάνειο, ξεπατώνω τις ελιές, βάζω 30 στρέμματα αλόη ή ροδιά και με μιας πλούτισα).

Όποιος σκέπτεται τις νέες καλλιέργειες, πρέπει να ξεκινήσει από μικρές εκτάσεις, να ψάξει αγορές και τρόπους καλλιέργειας, χωρίς να κινδυνεύει με υπερχρέωση εάν αποτύχει. Εφόσον βρει αγορές και ελέγξει το κόστος, τότε να επεκταθεί συνετά.

Σήμερα στην ελληνική γεωργία χρησιμοποιούμε:

1) Σπόρους εισαγωγής διότι δεν φτιάξαμε τράπεζες γενετικού υλικού, ώστε να διασώσουμε τις ντόπιες ποικιλίες και να τις βελτιώσουμε, άρα ό,τι είχαμε δεν εκσυγχρονίστηκε και έμεινε εκτός παραγωγής.

2) Λιπάσματα εισαγωγής (αφού τα μονά εργοστάσια που παρήγαγαν λιπάσματα στη Μακεδονία, έκλεισαν). Σήμερα απλώς συσκευάζουμε στην Ελλάδα.

3) Φάρμακα εισαγωγής. Τα περισσότερα εισάγονται τυποποιημένα εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων που παρασκευάζονται εδώ, με εισαγόμενες πρώτες ύλες (ελληνικό φορμουλάρισμα).

4) Εργασία, κυρίως αλλοδαποί, αρκετές φόρες αδήλωτοι, χωρίς βιβλιάρια υγείας (με ό,τι σημαίνει αυτό, από πλευράς κινδύνου δημόσιας υγείας).

Χρόνια τώρα ακούμε την ένσταση να μη μπουν οι εταιρίες στα πανεπιστήμια με το επιχείρημα ότι θα ποδηγετήσουν την δημόσια εκπαίδευση. Αυτό μας οδήγησε στο να μην παράγεται πραγματική έρευνα χρήσιμη για την Ελλάδα και τώρα εισάγουμε όλα τα εφόδια που χρειαζόμαστε.

Από την άλλη όλες σχεδόν οι εταιρίες που ασχολήθηκαν με την πρωτογενή παραγωγή ακολούθησαν την λογική “εισάγω, πουλώ, πλουτίζω”. Γιατί να επενδύσω σε πολυδάπανη έρευνα; Δεν τους υποχρέωνε κανείς, έστω και μέσω οικονομικών κινήτρων.

Το κράτος μας είναι τόσο αδιάφορο που δε διεκδίκησε ούτε την προνομιακή μεταχείριση των ελληνικών αγροτικών και μεταποιημένων προϊόντων (λόγω αθέμιτου ανταγωνισμού) έναντι τρίτων χωρών, μέσα στην Ε.Ε.

Διότι, σήμερα, στην Ελλάδα καλλιεργούμε με φάρμακα επαναξιολογημένα, δηλαδή φάρμακα που σέβονται το περιβάλλον, το χρήστη και τον καταναλωτή. Αυτό όμως σημαίνει πανάκριβα, ευρωπαϊκής κυρίως προελεύσεως και ευαίσθητα στις πολλές επαναλήψεις (που σημαίνει δεν έχουμε λύσεις σε έντονες προσβολές).

Σε αντίθεση με τις χώρες εκτός Ε.Ε., που μπορούν να χρησιμοποιούν παλιά σκληρά και πάμφθηνα φάρμακα, έτσι λοιπόν στην Ελλάδα καλλιεργούμε σεβόμενοι το περιβάλλον τα ωφέλιμα, τον χρήστη, τον καταναλωτή, άρα με μεγάλο κόστος παραγωγής. Όταν όμως είναι να “φάμε”σαν Ε.Ε. τότε προτιμούμε τα εισαγόμενα επειδή είναι φτηνά, για τα μάτια, κάνουμε κάποιους “αστείους”, δειγματοληπτικούς ελέγχους εάν τύχει και βρούμε κάτι, λες και είναι κορόιδα να ψεκάζουν με τα σκληρά φάρμακα λίγο πριν τη συγκομιδή.

Όλες αυτές οι ιδέες και άλλες πολλές, μπορούν να πραγματωθούν αν το αποφασίσουμε ως άτομα και ως κράτος. Στελέχη υπάρχουν. Αρκεί μετά από όλα αυτά να μην κλείσουμε με την ερώτηση: (“Καλά όλα αυτά αλλά πότε θα μπουν οι επιδοτήσεις στο βιβλιάριο;”)

Υ.Γ. Δεν έχω τίποτα με τις επιδοτήσεις, τα έχω με τον τρόπο που τις διαχειριστήκαμε.

* Ο Νικόλαος Κυπριωτάκης είναι γεωπόνος