Η έκθεση εστιάζει στην οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα στην Κρήτη κατά την τελευταία περίοδο πριν την Ένωσή της με την Ελλάδα (1871-1913)

Περιοδική έκθεση με τίτλο «Κρήτη, γέφυρα με την Ελλάδα»,θα εγκαινιαστεί σήμερα στις 8 το βράδυ, στο Μουσείο Παραδοσιακής Ζωής Κρήτης «Λυχνοστάτης» στο Λ. Χερσονήσου, με αφορμή τα 100 χρόνια από την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα .

Την έκθεση οργανώνει το μουσείο σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Κρήτη ενώ τα εγκαίνια της τελούν υπό την αιγίδα του Δήμου Μινώα - Πεδιάδος και περιλαμβάνουν σύντομες εισηγήσεις και μουσική συναυλία.

Ειδικότερα το πρόγραμμα είναι το ακόλουθο:

•20.00 Χαιρετισμοί

•20.15 Ομιλία του αρχαιολόγου-φιλολόγου Νίκου Γιγουρτάκη : «Ο καθημερινός βίος στην Κρήτη στις αρχές του 20ου αιώνα μέσα από εικόνες της εποχής»

20.30 Ομιλία από τη φιλόλογο – ιστορικό τέχνης Ελένη Στρατάκη : «Η ταχυδρομική ιστορία της Κρήτης κατά τον 19ο αιώνα και στις αρχές του 20ου : μια σύντομη επισκόπηση»

•20.45 Αποσπάσματα από τον «Καπεταν-Μιχάλη» (του Ν. Καζαντζάκη σε μουσική Μ. Χατζιδάκι) και τον «Ερωτόκριτο». Τραγουδά η Αθηνά Καραταράκη και παίζει κιθάρα ο Νίκος Κατσαράκης.

•21.15 Ξενάγηση στην έκθεση από το συλλέκτη Γιάννη Μαρνελάκη.

Η έκθεση εστιάζει στην οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα στην Κρήτη κατά την τελευταία περίοδο πριν την Ένωσή της με την Ελλάδα (1871-1913). Τοπικός τύπος, γραμματόσημα, χαρτόσημα και σφραγίδες αφηγούνται την ταχυδρομική ιστορία της Κρήτης, τις συναλλακτικές συνήθειες και την καθημερινότητα της εποχής. Η έκθεση βασίζεται σε σπάνιο υλικό από τη συλλογή του συλλέκτη Γιάννη Μαρνελάκη, δημότη Καστελλίου, το οποίο συγκεντρώνει εδώ και 50 χρόνια προστρέχοντας σε παλαιοπωλεία, αρχεία, βιβλιοθήκες και άλλες πηγές.

Τεκμήρια από την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (1845-1898), της Διεθνούς Εντολής (1898-1899) και της Κρητικής Πολιτείας (1900-1913) αντανακλούν τις πολιτειακές μεταβολές και παρουσιάζουν ανάγλυφα τον τρόπο οργάνωσης των Αρχών αναφορικά με την είσπραξη των δημοσίων τελών. Πρόκειται για σφραγιστούς και ένσημους χάρτες, εκδόσεις αναλογικών χαρτοσήμων και χαρτόσημα παγίου τέλους, γραμματόσημα της Κρητικής Πολιτείας που χρησιμοποιήθηκαν ως χαρτόσημα, στικτές σφραγίδες αγροτικών διανομέων, σφραγίδες δίκυκλες και μονόκυκλες, έντυπα δημοσίων υπηρεσιών.

Ο επισκέπτης της έκθεσης μπορεί να δει τα πρώτα γραμματόσημα της Kρητικής Πολιτείας, που κυκλοφόρησαν την 1η Mαρτίου του 1900, με απεικονίσεις του Eρμή, της Ήρας, του βασιλιά Mίνωα, του μυθικού γίγαντα Tάλω, του Αγίου Γεωργίου και του Ύπατου Aρμοστή Γεωργίου, τα οποία σηματοδοτούν μια νέα εποχή για το νησί και την ταχυδρομική ιστορία του τόπου. Επίσης, εκτίθεται το φύλλο της Εφημερίδος της Κρητικής Πολιτείας που δημοσιεύει το διάταγμα σύστασης των πρώτων μόνιμων ταχυδρομικών γραφείων, 35 στον αριθμό, ενώ διαφαίνεται ο άρτιος σχεδιασμός και συντονισμός ενός πυκνού δικτύου δρομολογίων με τον ορισμό 79 αγροτικών διανομέων, ο καθορισμός των διαφόρων ταχυδρομικών τελών, οι αντίστοιχες σφραγίδες. Αξιοπρόσεκτη είναι και η αισθητική επιλογή κάθε γραμματοσήμου που υποδηλώνει και τις πολιτικές ορίζουσες της ταραγμένης αυτής εποχής.

Ξεχωριστή ενότητα της έκθεσης είναι ο πλούσιος τοπικός τύπος: εφημερίδες που εκδόθηκαν και κυκλοφόρησαν στο Ηράκλειο – ανεξάρτητα από τη διάρκεια κυκλοφορίας τους- κατά το διάστημα 1881-1913. Ημερήσιες ή και εβδομαδιαίες εφημερίδες γενικού είτε και ειδικού περιεχομένου, όπως οι: Μίνως, Ελευθερία, Θέμις, Ηράκλειον, Δάφνη, Ίδη και άλλες παρουσιάζονται στην έκθεση. Παράλληλα σταχυολογούνται αγγελίες και διαφημίσεις εκπροσώπων του επαγγελματικού δυναμικού, όπως εμπόρων, βιομηχάνων, βιοτεχνών, και άλλων παραγόντων της οικονομικής και κοινωνικής ζωής του Ηρακλείου. Έτσι αποτυπώνεται όχι μόνο η ειδησεογραφία, αλλά και ψηφίδες του καθημερινού βίου, οι παραγωγικές διαστάσεις και δυνατότητες της κοινωνίας του Ηρακλείου κατά τα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα. Κριτήριο για την επιλογή του υλικού αυτού στάθηκε η ευρηματικότητα και η ευστροφία των μηνυμάτων καθώς και η ποικιλία και η αισθητική των τυπογραφικών στοιχείων σε μια εποχή που δεν είχε στη διάθεσή της τη σύγχρονη τεχνολογία.

Επίσης, ένα τμήμα της έκθεσης αφορά στον Ελευθέριο Βενιζέλο.

Εκτίθενται πρωτοσέλιδα του αθηναϊκού τύπου που αποτυπώνουν την εντύπωση που προκάλεσε ο θάνατος του πολιτικού με την πάνδημη συμμετοχή στην κηδεία του στα Χανιά τον Μάρτιο του 1936, κείμενα που αποτιμούν την προσωπικότητα και το έργο του, καθώς και επιλεγμένες φωτογραφίες.

Τέλος, να σημειωθεί ότι η έκθεση θα πλαισιωθεί με εκπαιδευτικά προγράμματα που θα απευθύνονται σε σχολικές ομάδες τόσο της Α/θμιας όσο και της Β/θμιας εκπαίδευσης. Κατά τη διάρκεια των προγραμμάτων αυτών, τα παιδιά θα έχουν τη δυνατότητα με διαδραστικό και βιωματικό τρόπο να «ξαναδιαβάσουν» πτυχές από την ιστορία της Κρήτης κατά την περίοδο 1871-1913 αξιοποιώντας το πλούσιο υλικό της έκθεσης.