Σ’ όλους εκείνους τους Μυθιανούς, που, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, συνέβαλαν

στην πρόοδο και την προκοπή αυτού του τόπου « τόδε το πόνημα ανατίθημι»

(Γ.Γ. Χρηστάκης)

Λένε πως όταν ανοίγεις ένα βιβλίο είναι σαν να κρατάς στα χέρια σου την καρδιά του δημιουργού του και ν’ αφουγκράζεσαι τους μύχιους, απόκρυφους κτύπους της. Ίσως γιατί μέσα σ’ αυτό ο συγγραφέας του έχει εμφυσήσει το πνεύμα του, έχει μεταγγίσει το αίμα της ψυχής του, την πεμπτουσία του, έχει μαργώσει στην ακινησία των λέξεων το βιωμένο χρόνο του, τη ζώσα ζωή του για πάντα.

Και πόσο εντονότερη και βαθύτερη γίνεται η αίσθηση αυτή, όταν ο δημιουργός αναφέρεται μέσα στο έργο του στη γενέθλια γη, τα ιερά χώματα της γενέτειράς του, τα δουλεμένα από τα άοκνα, ροζιασμένα χέρια των προγόνων του στο διάβα των αιώνων, εκεί όπου πρόβαλε κάποτε η αυγούλα της συνείδησής του, εντυπώθηκαν οι πρώτες ζωηρές, δυσεξίτηλες μνήμες, αποκρυσταλλώθηκε και σφραγίστηκε η αρχικά εύθραυστη εικόνα του εαυτού του.

« Η γενέθλια γη χαράζει αδρά την πορεία του καθενός μας, υφαίνοντας έτσι, το νήμα της ζωής μας. Γι’ αυτό οφείλουμε πάντοτε να την έχουμε στα κατάβαθα του νου, της καρδιάς και της ψυχής μας, γιατί αυτή μας «ανάστησε» στη ζωή και αυτή μας «εξέθρεψε» εξ απαλών ονύχων και μας απέδωσε στην κοινωνία.»

Ο λόγος για το έργο: « Το χωριό Μύθοι (Μίνθη) Ιεράπετρας», που έμελλε να είναι και το τελευταίο, του πρόσφατα εκλιπόντος αείμνηστου Γιάννη Γ. Χρηστάκη, επίτιμου σχολικού συμβούλου, εκλεκτού πνευματικού ανθρώπου του τόπου μας, με αξιόλογο συγγραφικό έργο στο ενεργητικό του, ιστορικού κυρίως περιεχομένου.

Ο κ. Γιάννης Γ. Χρηστάκης υπήρξε μέλος πανελλήνιων και τοπικών σωματείων ( Συνδέσμου Ιστορικών συγγραφέων, Πανελλήνιας ΄Ενωσης Λογοτεχνών, Εταιρείας Γραμμάτων και Τεχνών Ανατολικής Κρήτης, Λογοτεχνικού Συνδέσμου Ηρακλείου κ.α.). Έχει λάβει μέρος ως σύνεδρος σε Κρητολογικά Συνέδρια, με ανακοινώσεις επί ιστορικών θεμάτων, καθώς και σε εκπαιδευτικά, λογοτεχνικά και πολιτιστικά Συνέδρια και Ημερίδες, με ποικίλου περιεχομένου εισηγήσεις. Έχει δημοσιεύσει πολλές μελέτες και άρθρα ιστορικού κυρίως περιεχομένου στον ημερήσιο και περιοδικό τύπο, τοπικό και πανελλήνιο. Για όσους είχαν την τιμή να τον γνωρίσουν ήταν πάντα προσηνής, ευπροσήγορος, απλός και καταδεκτικός, συνεργάτης πνευματικά δραστήριος και ακαταπόνητος.

Με το « κύκνειο άσμα» της ζωής του ο κ. Γ.Γ. Χρηστάκης φιλοδόξησε ν’ αποθησαυρίσει, ώστε να διασώσει από τη διάβρωση του χρόνου και τη λήθη, όλα εκείνα τα φυσιογνωμικά πολιτιστικά στοιχεία της γενέτειράς του ( κοινωνικά δρώμενα, τοπικό γλωσσικό ιδίωμα, ιστορική διαδρομή, θρύλους κ.α.), « που στέργιωσαν γενεές γενεών…. και χρήζουν διάσωσης και διαφύλαξης από την καταστρεπτική μανία του « εκσυγχρονισμού», η οποία απειλεί να τα κατασπαράξει και να τα εξαφανίσει από προσώπου γης…».

Το υλικό του έργου διευθετείται στους άξονες του χώρου και του χρόνου, για να συμπεριλάβει το χωρογραφικό και γεωμορφολογικό πλαίσιο της περιοχής Μύθων Ιεράπετρας, αναλυτική ιστορική διαδρομή, καταγραφή της ζώσας γλωσσικής πραγματικότητας του περασμένου αιώνα, αδρή περιγραφή της κοινωνικής ζωής, όπως τη βίωσε ο συγγραφέας, και τέλος καταχώρηση μικρών αφηγημάτων, « που αποδίδουν εναργέστερα και εκφραστικότερα το κοινωνικό κλίμα, το σφυγμό του τόπου».

Ολοκληρώνοντας το σημαντικό και κοπιώδες αυτό ερευνητικό πόνημα ο συγγραφέας έχει την πλήρη επίγνωση της εκπλήρωσης ενός μεγάλου χρέους:

«Ο πόθος μου, η υποχρέωσή μου, η έντονη εσωτερική μου ανάγκη να μιλήσω για τον τόπο μου, τον τόπο εκείνο που μ’ «ανάστησε» και μ’ « εξέθρεψε», το «μικρό, το μέγα», εκπληρώθηκε μ’ αυτή μου εδώ την εργασία. Έβγαλα έτσι από πάνω μου μια καταπιεστική υποχρέωση , που χρόνια τώρα με βάραινε και με βασάνιζε, μια βαριά υποχρέωση στη γενέθλια γη μου, στο χωριό, που «εξ απαλών ονύχων» με ποδηγέτησε ιδεαλιστικά, εκτρέφοντάς με τις πιο αγνές και άδολες κοινωνικές αρετές και διαποτίζοντάς με, με τους ηθικούς εκείνους κανόνες, που τότε- γιατί άραγε όχι και σήμερο;- χαρακτήριζαν την κοινωνία μας.»

Με τη σεμνότητα και την ταπεινοφροσύνη που τον διακατείχε ως αυθεντικό πνευματικό άνθρωπο, αναφέρει σχετικά με την πολύτιμη αυτή παρακαταθήκη που κληροδοτεί και αφιερώνει στους συμπατριώτες του:

«…Τίποτε άλλο δεν έκαμα…. παρά μια μόνο μικρή προσφορά σε μια «μικρή πατρίδα», που πάντα θα κατακλύζει το είναι μου, θα κυριαρχεί στο «εγώ» μου και θα διακατέχει ολόκληρη τη ζωή μου, σ’ όλο το διάστημα της εδώ παρουσίας μου.»

Κλείνοντας το επιλογικό του σημείωμα, αλλά και- ανεπίγνωστα- τον κύκλο της πνευματικής του δημιουργίας, θεωρεί το « κύκνειο άσμα» της ζωής του ως απλό έναυσμα για άλλες βαθύτερες και διεισδυτικότερες αναλύσεις, τις οποίες εύχεται εγκαρδίως σε εκείνους που θα συνεχίσουν στον πνευματικό στίβο τον αδιάλειπτο- ούτως ή άλλως- διανοητικό μόχθο και την αέναη ερευνητική προσπάθεια.

Έχει κανείς την αίσθηση πως ο δημιουργός κάνει έναν απολογισμό της πνευματικής του οδοιπορίας και ικανοποιημένος μας αποχαιρετά: «Και αισθάνομαι τώρα τη συνείδησή μου ελαφρά…..», λέει. Μέσα από άδηλα, μυστικά κανάλια φαίνεται ότι ο δημιουργός μεταλαμβάνει του μεταφυσικού, διαισθάνεται το επερχόμενο τέλος, υποψιάζεται την ολοκλήρωση του κύκλου της δημιουργίας, αλλά και της ζωής.

Και σαν το σπόρο που άπλωσε ρίζες σαν πλοκαμούς στη γενέθλια γη, έδωσε άνθια και καρπούς κι αφήκε πολλή σοδειά, επιστρέφει κι εκείνος τώρα διαγράφοντας τον κύκλο του στα χώματα ν’ αναπαυτεί για πάντα. Αφήνοντας ,ωστόσο, διαρκώς ανοιχτό τον κύκλο της θύμησης. Ας είναι ελαφρύ το χώμα που τον σκεπάζει. Αιωνία η μνήμη….

Εκ μέρους της Εταιρείας

Γραμμάτων και Τεχνών

Ανατολικής Κρήτης

Έφη Μπουκουβάλα-Κλώντζα