Σε ηλικία 84 ετών
Ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες, ο Νίκος Μαμαγκάκης έφυγε χθες τα ξημερώματα από τη ζωή, σε ηλικία 84 ετών, αφήνοντας πίσω του σπουδαίο έργο. Ο Νίκος Μαμαγκάκης έπασχε από καρκίνο και νοσηλευόταν στο Ερρίκος Ντυνάν.
Ο σπουδαίος Ρεθυμνιώτης συνθέτης Νίκος Μαμαγκάκης έφυγε από τη ζωή αφήνοντας πίσω του έναν απίστευτο πλούτο συνθέσεων που ανέδειξε πολλούς από τους αγαπημένους μας τραγουδιστές αλλά και στηρίχτηκαν και στη ρώμη και το ταλέντο μεγάλων ηθοποιών, όπως ο Μάνος Κατράκης.
Ο Νίκος Μαμαγκάκης γεννήθηκε το 1929 στο Ρέθυμνο. Καταγόταν από οικογένεια λαϊκών μουσικών (μεταξύ των οποίων και ο «θρυλικός» λυράρης Ανδρέας Ροδινός).
Σπούδασε αρχικά στη Φιλαρμονική Ρεθύμνου (από 10 ετών) και στο Ελληνικό Ωδείο στην Αθήνα (1947-1953) με καθηγητές στα θεωρητικά τους Μ. Κουτούγκο, Α. Ευαγγελάτο, Μ. Βάρβογλη και Επ. Φασιανό. Επέστρεψε στο Ρέθυμνο και ανέλαβε τη διεύθυνση του Ωδείου και της Φιλαρμονικής της πόλης. Το 1957 συνέχισε με γερμανική υποτροφία στην Ανωτάτη Μουσική Σχολή στο Μόναχο με τους Ορφ και Γκέντσμερ. Το 1961 και 1962 σπούδασε και ηλεκτρονική μουσική με τον J.A, Riedl. Το 1962 πήρε το Β' βραβείο του μουσικού διαγωνισμού "Μάνος Χατζιδάκις" του ΑΤΙ, με τον "Μονόλογο" για σόλο τσέλο (ερμηνευτής ο Σωτήρης Ταχιάτης). Το 1964 πήρε το βραβείο μουσικής του Κινηματογραφικού Φεστιβάλ Θεσ/νίκης για τη μουσική του στην ταινία «Μονεμβασιά» του Γιώργου Σαρρή. Επίσης, το 1968, πήρε το βραβείο των κριτικών του Φεστιβάλ Θεσ/νίκης για τη μουσική του στην ταινία Παρένθεση» του Τ. Κανελλόπουλου. Μετά από παραμονή 8 ετών στην Ευρώπη, επέστρεψε οριστικά στην Αθήνα το 1965.
Στη δεκαετία του 1970 έγραψε μουσική για τον κινηματογράφο (πάνω από 40 έργα) και τραγούδια (θυμίζουμε ορισμένα από τον Κύκλο "11 λαϊκά τραγούδια του Γιάννη Ρίτσου": "Χρόνια σε περίμενα", "Ο τρύγος", "Χωρισμός", "Νυχτοπεντοζάλης", "Χειμωνιάτικη βραδιά", "Άιντε και ντε", κ.λπ.).
Tραγούδια ο Μαμαγκάκης έγραφε ήδη από το 1957 (ίσως και νωρίτερα), αλλά πρωτοκυκλοφόρησαν το 1961. Σ' αυτά περιλαμβάνεται ο πασίγνωστος "Μιχαλιός" (του Καρυωτάκη) καθώς και άλλα τραγούδια σε στίχους παλιότερων ποιητών, όπως: "Ω, χαμηλώστε αυτό το φως" και "Ω, μη με βλέπετε που κλαίω" (της Πολυδούρη), "Αλαργινό καράβι" (του Καρυωτάκη), "Θα σε περιμένω" (του Κ. Χατζόπουλου), κ.λπ. Στη δεκαετία του 1960 (και στη συνέχεια) έγραψε αρκετά δημοφιλή τραγούδια (συνήθως για τις ανάγκες κινηματογραφικών ταινιών). Αναφέρουμε μερικά: "Τα πέτρινα λουλούδια της θάλασσας", "Η Ανθή", "Εφτά ψαράδες", "Σ' αγαπώ, σ' αγαπώ", «Όχι μαζί», "Σκληρό μου αγόρι", "Ο Σαλονικιός", κ.λπ. Τότε επίσης έγραψε και Κύκλους τραγουδιών (που αργότερα τους μετέτρεψε σε Καντάτες και σε άλλες φωνητικές μορφές: "Μπολιβάρ", "Ερωτόκριτος", "Ερωφίλη", κ.λπ.).
Το 1982 κυκλοφόρησε τον δίσκο με λαϊκά τραγούδια του σε στίχους Γιώργου Ιωάννου «Κέντρο Διερχομένων», που αποτελεί τον πρώτο δίσκο της Ελευθερίας Αρβανιτάκη (μετέχουν και οι Δημ. Ψαριανός, Δημ. Κοντογιάννης). Θυμίζουμε ορισμένα τραγούδια αυτού του δίσκου (όσα δεν αναφέρονται σε άλλα σημεία του λήμματος): «Κλειστά παράθυρα», «Η Ομόνοια», «Το νιώθω τώρα», «Το γράμμα», «Λαϊκά ξενοδοχεία», «Δεν ξέρω πια», «Μείνε κοντά μου», «Τατουάζ». Στη δεκαετία του 1980 έγραψε κυρίως 2 όπερες και τη δεκαετία του 1990, 9 κοντσέρτα για διάφορα όργανα και ορχήστρα.
Η τελευταία του δημόσια τοποθέτηση ήταν για το θέμα της ΕΡΤ υπό μορφή επιστολής διαμαρτυρίας στην οποία τόνιζε: Είναι τεράστιες οι ευθύνες των κυβερνώντων, του κου Σαμαρά και των συνοδοιπόρων. Αυτού του είδους τα βίαια και τελεσίδικα μέτρα δεν οδηγούνε πουθενά. Ούτε σε κάθαρση, ούτε σε ανάνηψη, ούτε σε αναβάθμιση. Αυτά τα ξέρουμε πια. Αυτά θυμίζουνε άλλες εποχές και όζουν πονηρών προθέσεων. Μου κάνει αλγεινή εντύπωση ο τρόπος αυτός. Αυτές οι μονολιθικότητες, οι απολυτότητες και οι δογματισμοί.
Δεν έχει κανείς το ανάστημα να παίρνει τέτοιου είδους αποφάσεις για λογαριασμό ενός ολόκληρου λαού. Να μου πεις έχουνε ψηφιστεί. Ναι, αλλά δεν έχουνε ψηφιστεί να φέρονται με αυτόν τον βίαιο και σατράπικο τρόπο. Θα το βρούνε μπροστά τους, δεν χωράει καμία αμφιβολία. Η ΕΡΤ είναι ένα κομμάτι από το πνεύμα και από την σάρκα του ελληνικού λαού. Η ΕΡΤ είναι ένας φάρος πολιτισμικός με όλα τα συμπαρομαρτούντα και τις ατέλειες.
Δεν χωράει αμφιβολία ότι χρήζει εξυγίανσης. Όμως πρέπει να κλείσεις την ΕΡΤ για να τη θεραπεύσεις; Δηλαδή πονάει κεφάλι, κόβει κεφάλι; Και ύστερα εν μία νυκτί θα θεραπευτούν τα πάντα; Όμως βλέποντας τους ανθρώπους αυτούς που μας κυβερνούσαν και μας φέρανε στο σημείο που είμαστε να ευαγγελίζονται αναβαθμίσεις, εξυγιάνσεις και αναπτύξεις είναι να σκάσεις! Η δικαιολογία ότι χρειάζονται βαθιές τομές για να θεραπευτούνε τα διάφορα έστω νοσήματα από τα οποία πάσχει σήμερα η χώρα δεν είναι σίγουρο ότι είναι σωστή. Έχουμε ήδη υποστεί τόσες βαθιές “τομές”, τόσες μαχαιριές που δεν αντέχουμε άλλο. Εν ονόματι λοιπόν των χειρονομιών αυτών, των βαθέων “τομών ” (κατά την γνώμη των κυβερνώντων) έχει καταστραφεί ένα μεγάλο μέρος του ελληνικού λαού και το μόνο που επιτυγχάνεται από τις διάφορες εξαγγελίες και δηλώσεις των είναι ότι προσθέτουν στον ελληνικό λαό και διαιωνίζουν μια βαθιά θλίψη. Φτάνουνε πια οι θλίψεις και οι “τομές”. Δεν αντέχουμε άλλο.
Να ακυρωθεί αυτή η απόφαση. Δεν έχει δικαίωμα όποιος και να ‘ναι αυτός να φέρεται με αυτόν τον τρόπο. Να σταματήσουν επιτέλους οι πολιτικοί να μεταχειρίζονται τον ελληνικό λαό ως μέσον για την καριέρα τους και την επαγγελματική τους σταδιοδρομία”.
