Της Άννας Κωνσταντουλάκη

Την εκτίμηση ότι η Ελλάδα θα τα καταφέρει, αλλά δύσκολα θα ξεφύγει από την ύφεση, αφήνοντας επιπλέον πίσω πάρα πολλά “θύματα”, κάνει σε συνέντευξή του στην “Π” ο Γιώργος Βερνίκος, πρώην υφυπουργός Ναυτιλίας και ιδρυτής του Ομίλου εταιρειών VERNICOS YACHTS, ο οποίος κατάγεται από εφοπλιστική οικογένεια της Σίφνου, έχει όμως κατά το ήμισυ και καταγωγή από το Ηράκλειο, αφού η μητέρα του Μαρίνα το γένος Κανάκη κατοικούσε στον Μασταμπά.
Ο γνωστός τουριστικός επιχειρηματίας ο οποίος έχει συνδέσει όλη τη ζωή του με την θάλασσα μίλησε στην “Π” για την δύσκολη καμπή στην οποία βρίσκεται η χώρα μας, τονίζοντας ότι σήμερα αυτά που απαιτούνται είναι η συνεργασία των πολιτικών κομμάτων, της δικαστικής εξουσίας και των κοινωνικών εταίρων, μακριά από συμφέροντα, για την δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης και άμεσων υγιών επενδύσεων.
“Η ζωή είναι ένας συνεχής αγώνας” λέει.
Λύνουμε προβλήματα και νέα προβλήματα παρουσιάζονται. Γεννιόμαστε, ζούμε και πεθαίνουμε αγωνιζόμενοι”.
Η συνέντευξη με τον κ. Γιώργο Βερνίκο ακολουθεί.
Ερωτ.: Έχετε δηλώσει ότι είστε ένας ενεργός πολίτης και πολιτικός, περισσότερο κι από τους πολιτικούς. Ως ένας άνθρωπος, λοιπόν, ο οποίος δεν ζει αποκομμένος από την ελληνική κοινωνία και ως επιχειρηματίας που βιώνει καθημερινά τον παλμό της αγοράς, τι σκέψεις κάνετε για το μέλλον αυτής της χώρας; Υπάρχει ελπίδα ή όχι και γιατί;
Απαντ.: Η πολιτική είναι η κορυφαία ανθρώπινη δραστηριότητα γιατί προσπαθεί να βρει τρόπους συμβίωσης των ανθρώπων και οργάνωσης της κοινωνίας με το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα και με την ελάχιστη χρήση βίας. Είναι υποχρέωση όλων μας ν’ ασχολούμαστε με την πολιτική και να μην την αφήνουμε μόνο στα χέρια των επαγγελματιών πολιτικών. Ως ενεργός πολίτης λοιπόν, είμαι πράγματι περισσότερο πολιτικός από τους περισσότερους επαγγελματίες πολιτικούς. Βρισκόμαστε σε μια πολύ δύσκολη κατάσταση. Δεν έπρεπε να επιτρέψουμε η χώρα μας να μην είναι ανταγωνιστική και να είμαστε οι τελευταίοι σε όλους τους κρίσιμους δείκτες. Εδώ που φτάσαμε, είναι πολύ δύσκολο να ξεφύγουμε από την ύφεση, παρόλο που τελικά θα τα καταφέρουμε, αλλά έχοντας πολλά «θύματα». Για να έχουμε όσο γίνεται λιγότερα, απαιτείται ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, συνεχής προσπάθεια εκ μέρους μας για ορθολογισμό του κράτους και νέα χρηματο-οικονομικά εργαλεία.



Ερωτ.: Οι Έλληνες πολιτικοί είναι απολύτως απαξιωμένοι και ο κόσμος απολύτως απογοητευμένος. Εσείς, έτσι όπως έχει διαμορφωθεί η κατάσταση, εμπιστεύεστε τους ανθρώπους που μας κυβερνούν; Τι περιμένετε από αυτούς; Τι θα κάνατε εσείς στην θέση τους, που δεν κάνουν οι ίδιοι, αν είχατε αυτή τη δυνατότητα;
Απαντ.: Ανεξάρτητα από τις διεθνείς οικονομικές ανισορροπίες και τις διάφορες θεωρίες περί συνωμοσιών, στη χρεοκοπία φτάσαμε λόγω του κρατισμού που επικράτησε σαν κεντρική κοινωνική προσδοκία. Έτσι δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις για την εκτός ορίων δυνάμωση του κομματισμού. Οι κομματικοί μηχανισμοί, χάριν των πελατειακών σχέσεων, απαξίωσαν κάθε έννοια αξιοκρατίας, διέλυσαν τη Δημόσια Διοίκηση, επέτρεψαν τη διόγκωση του δημόσιου χρέους και τη λεηλασία του εθνικού πλούτου από ιδιοτελή και συντεχνιακά συμφέροντα. Χρειάζεται μια πολυθεσμική συμφωνία μεταξύ των πολιτικών κομμάτων, της δικαστικής εξουσίας και των κοινωνικών εταίρων. Μία συμφωνία με άμεσες προτεραιότητες την αποτελεσματική λειτουργία του κράτους, την ταχύτερη και σωστότερη απονομή δικαιοσύνης και τη δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης για άμεσες και υγιείς επενδύσεις.
Η κατάσταση είναι πάρα πολύ δύσκολη και απαιτούνται άτομα με ιδιαίτερες ικανότητες για να μπορέσουν να τη διαχειριστούν. Είναι ευθύνη των κοινωνιών ν’ αναδεικνύουν τους κατάλληλους ανθρώπους. Τώρα, όσο αφορά εμένα, όσο ικανό και αν θεωρώ τον εαυτό μου, δεν νομίζω ότι από μόνος μου θα μπορούσα να λύσω το πρόβλημα. Θα χρειαζόταν να είμαι τμήμα μιας ομάδας, η οποία ν’ αποτελείται από σειρά ικανών ανθρώπων, με πολιτική επάρκεια, στην οποία να συμμετέχουν και άνθρωποι της δημιουργίας και του επιχειρείν.
Ερωτ.: Πώς βλέπετε το μέλλον του τουρισμού στην Ελλάδα, πώς μπορούμε να κρατήσουμε τα υψηλά νούμερα αφίξεων, αλλά και πώς θα διασφαλίσουμε τον λεγόμενο ποιοτικό τουρισμό, δηλαδή τους επισκέπτες που θα αφήνουν χρήματα στην αγορά και δεν θα περιορίζονται μέσα στα ξενοδοχεία με τα πακέτα “all inclusive”;
Απαντ.: O τουρισμός γίνεται ολοένα και πιο ανταγωνιστικός, όλο δε και περισσότερες χώρες και περιοχές επιδιώκουν να έχουν όφελος από τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Το 1990 ιδρύσαμε το ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΣΕΤΕ) με στόχο ν’ αλλάξουμε την υπάρχουσα μέχρι τότε κυρίαρχη νοοτροπία της προχειρότητας, τονίζοντας τη σημασία της ποιότητας. Παρόλο που έγιναν σημαντικά βήματα, τα τελευταία χρόνια συνέχεια διολισθαίνουμε. Η Ελλάδα έχει ένα πολύ ισχυρό τουριστικό πρωτογενές πλεονέκτημα, αλλά δεν έχει καταφέρει μέχρι τώρα ν’ αυξήσει αντίστοιχα την ποιότητα των επισκεπτών της και το εισόδημα που εισπράττει. Το 2012 είχαμε 15,5 εκατ. τουρίστες και το 2013 περιμένουμε να ξεπεράσουν τα 17 εκατ. και το αντίστοιχο συνάλλαγμα από 10 δισ. ευρώ το 2012 να γίνει 11 δισ. ευρώ το 2013. Υπάρχει βέβαια σημαντική μείωση του εσωτερικού τουρισμού. Χρειάζεται συστηματική προσπάθεια για να μπορέσουμε ν’ αντιμετωπίσουμε την προβληματική γεωγραφική και εποχική συγκέντρωση της ζήτησης, ν’ αναβαθμίσουμε το τουριστικό προϊόν μέσα από την υιοθέτηση σύγχρονων εργαλείων ανάπτυξης και προβολής της τουριστικής δραστηριότητας και ν’ αναπροσδιορίσουμε τη σημασία του παραδοσιακού μοντέλου διακοπών «ήλιος-θάλασσα» με βάση τη σύγχρονη αντίληψη περί «εμπειρίας» που αποζητά ο τουρίστας. Ο ΣΕΤΕ έχει αναλάβει σειρά πρωτοβουλιών, πρόσφατα δε δημιούργησε την εταιρεία MARKETING GREECE για να επαναπροσδιορίσει την επικοινωνία του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.



Ερωτ.: Είναι γνωστή η άποψή σας ότι η χώρα μας θα μπορούσε να γίνει παγκόσμιο κέντρο θαλάσσιου τουρισμού. Επίσης εδώ και δεκαετίες οι τουριστικοί φορείς κάνουν λόγο για επέκταση της σεζόν και τουρισμό, όλο το χρόνο. Τίποτε από τα δύο δεν έχει γίνει και το ερώτημα είναι πώς μπορούμε να περάσουμε από τα ευχολόγια στην πράξη.
Απαντ.: Πράγματι η Ελλάδα θα έπρεπε να γίνει το παγκόσμιο κέντρο του θαλάσσιου τουρισμού. Αυτό βέβαια απαιτεί μία εθνική στρατηγική που, όπως είναι γνωστό, στη χώρα μας δεν υπάρχει για κανένα κλάδο και θα ήταν περίεργο να υπήρχε για τον θαλάσσιο τουρισμό. Από την άλλη είναι τόσο προφανές το πλεονέκτημά μας στον θαλάσσιο τουρισμό, που είναι μονίμως στο επίκεντρο η σχετική συζήτηση. Τα τελευταία χρόνια συζητιέται ένα νέο νομοσχέδιο που υποτίθεται ότι θα έχει σα στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την ενθάρρυνση σκάφη απ’ όλο τον κόσμο να ελλιμενίζονται στις ελληνικές μαρίνες. Η σχετική συζήτηση καθυστερεί και αναβάλλεται για τους ίδιους ή διαφορετικούς λόγους κάθε φορά. Βασικό ρόλο βέβαια παίζει το υπουργείο Οικονομικών γιατί αν τα τεκμήρια και τα τέλη είναι υψηλά, είναι προφανές ότι δεν μπορείς ούτε να προσελκύσεις, ούτε να ενθαρρύνεις τα σκάφη. Για να γίνουν τα ευχολόγια πράξη χρειάζεται συστηματική δουλειά, πολιτική βούληση και ικανά άτομα, τα οποία θα ενθαρρύνουν και θα εφαρμόζουν συγκεκριμένες πολιτικές.
Ερωτ.: Ποιες είναι οι άλλες νέες μορφές τουρισμού που μπορούμε να αξιοποιήσουμε και δεν το κάνουμε ή το κάνουμε αποσπασματικά;
Απαντ.: Τη θεωρία την ξέρουμε: Ότι πρέπει να ενθαρρύνουμε τον τουρισμό σε αγαστή σύνδεση με το περιβάλλον και τον πολιτισμό. Είναι καταγεγραμμένη σειρά ειδικών μορφών τουρισμού, όπως ο θαλάσσιος, ο θρησκευτικός, ο ιαματικός, ο καταδυτικός, ο περιπατητικός, ο εναλλακτικός, ο αθλητικός, ο συνεδριακός, ο περιηγητικός, κ.λπ. Για την κάθε μορφή τουρισμού πρέπει να υπάρχουν στοχεύσεις και δράσεις. Μέσα στους επόμενους μήνες ο ΣΕΤΕ θα έχει προχωρήσει πολύ στην εμβάθυνση τού πώς πρέπει να προσεγγίζουμε την κάθε μορφή τουρισμού. Σε κάθε περίπτωση χρειάζεται μακροχρόνιος στρατηγικός σχεδιασμός, όπου ν’ αναδεικνύονται τα πλούσια φυσικά χαρακτηριστικά των περιοχών της χώρας που παραμένουν ανεκμετάλλευτες, να προωθούνται ήπιες και εναλλακτικές μορφές τουρισμού και να δοθεί έμφαση στην προσέλκυση στοχευμένων ομάδων τουρισμού.
Ερωτ.: Από τις επαφές σας στο εξωτερικό με ανθρώπους του τουρισμού, του επιχειρηματικού κόσμου, κ.λπ., ποια είναι η αίσθηση σας για το πώς αντιμετωπίζουν, για το πώς βλέπουν την Ελλάδα του 2013; Είμαστε μια χώρα με αξιοπιστία; Μας εμπιστεύονται;
Απαντ.: Διεθνώς η Ελλάδα είναι από τα πρώτα ονόματα του τουρισμού. Βέβαια η κρίση είχε ως αποτέλεσμα πολλά αρνητικά δημοσιεύματα και ορισμένες απεργίες, που αμαύρωσαν την εικόνα μας. Δεν είναι τυχαίο ότι είχαμε σημαντική πτώση του τουρισμού το 2012 σε σχέση με το 2011, καθώς υπήρχε και η αβεβαιότητα με αφορμή τις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου και του Ιουνίου 2012. Τα πράγματα σήμερα είναι σαφώς καλύτερα αν λάβει κανείς υπόψη του και τη δυσμενή εικόνα γειτονικών χωρών.
Ερωτ.: Αν ήσασταν νεότερος κι αν τώρα αρχίζατε από το μηδέν την επαγγελματική σας πορεία, θα μένατε στην Ελλάδα, κάνοντας τι, ή θα αναζητούσατε την τύχη σας στο εξωτερικό;
Απαντ.: Είναι κρίσιμο και υπαρξιακό το ερώτημα που θέτετε. Ένας νέος και ικανός άνθρωπος πρέπει να έχει το θάρρος ν’ αναζητήσει την τύχη του στο εξωτερικό. Αυτό φυσικά δεν ισχύει για όλους. Προσωπικά είμαι πολύ δεμένος με την Ελλάδα και φαντάζομαι ότι το ίδιο ισχύει και για πολλούς άλλους νέους ανθρώπους. Σήμερα βιώνουμε μια βαθιά κρίση. Από μια άποψη είναι καλύτερα να ξεκινάει κανείς μέσα στην κρίση παρά την περίοδο των «παχιών αγελάδων». Έχει μεγάλη σημασία ν’ αγαπάμε τη δουλειά μας. Αν ξεκινούσα από την αρχή, σίγουρα και πάλι θα ασχολιόμουν με τη θάλασσα.



Ερωτ.: Τι θα λέγατε σήμερα σ’ έναν νέο άνθρωπο που, έστω και υπό αυτές τις πολύ δύσκολες συνθήκες, θέλει να πάει μπροστά, θέλει να κάνει κάτι στη ζωή του;
Απαντ.: Όλοι οι νέοι άνθρωποι δεν είναι το ίδιο. Θα έλεγα ότι ο καθένας είναι μια διαφορετική περίπτωση. Υπάρχουν παιδιά τα οποία «παίρνουν» τα γράμματα εύκολα, αξίζει να σπουδάσουν και είναι πολύ θετικό να καταφέρουν να πάρουν και ένα μεταπτυχιακό τίτλο από ένα καλό Πανεπιστήμιο του εξωτερικού. Υπάρχουν άλλα παιδιά που έχουν άλλου είδους ικανότητες και είναι κρίμα να χάνουν τα χρόνια τους με μακροχρόνιες σπουδές. Οι νέοι άνθρωποι θέλουν καθοδήγηση στα πρώτα τους βήματα και προσανατολισμό για να γνωρίσουν τον εαυτό τους και να κάνουν τις καλύτερες δυνατές επιλογές. Επιπρόσθετα παίζει μεγάλο ρόλο το πώς μεγαλώνει ένα παιδί. Πολλά νέα παιδιά είναι αρκετά υπερπροστατευμένα, γαλουχημένα με τη νοοτροπία της ελάχιστης προσπάθειας ή με το φετιχισμό μιας στείρας εκπαίδευσης. Έτσι λοιπόν έχουν δυσκολία να προσαρμοστούν στη σημερινή κατάσταση. Όσο αφορά την επιστημονική γνώση δεν πρέπει να είναι συνδεδεμένη με τον κρατισμό, δηλαδή να βρω μια θέση στο Δημόσιο, αλλά με την επιχειρηματικότητα. Στον επαγγελματικό προσανατολισμό, στην αιχμή των εξελίξεων βρίσκεται η πληροφορική και οι τηλεπικοινωνίες.
Ερωτ.: Τι σας έχει μάθει μέχρι σήμερα η ζωή;
Απαντ.: Η ζωή είναι ένας συνεχής αγώνας. Γεννιόμαστε, ζούμε και πεθαίνουμε αγωνιζόμενοι. Λύνουμε προβλήματα και νέα προβλήματα παρουσιάζονται. Οι άνθρωποι βασικά προσπαθούμε να διαχειριστούμε με αξιοπρέπεια τους φόβους μας. Γι’ αυτό θα πρέπει να έχουμε και μεγάλη κατανόηση για τις ανθρώπινες αδυναμίες. Επίσης, όποιος διαβάζει αρχαία ιστορία, θα βρει πολλά χρήσιμα διδάγματα και οδηγίες για τη ζωή.
Ερωτ.: Ποια είναι η σχέση σας με την Κρήτη;
Απαντ.: Ο πατέρας μου έχει καταγωγή από τη Σίφνο και η μητέρα μου από την Κρήτη. Η μητέρα μου, Μαρίνα, ήταν το γένος Κανάκη από τον Μασταμπά Ηρακλείου. Έχω συγγενείς και επισκέπτομαι συχνά την Κρήτη, που την αγαπώ πολύ.