Του Νίκου Τσαγκαράκη

Το διαστημόπλοιο Enterprise συνεχίζει τα συναρπαστικά ταξίδια του στ’ αστέρια.

STAR TREK INTO DARKNESS

Σκην.: Τζ. Τζ. Έιμπραμς

Πρωτ.: Κρις Πάιν, Ζάκαρυ Κουίντο, Μπένεντικτ Κάμπερμπατς, Ζόι Σαλντάνα, Καρλ Ούρμπαν, Σάιμον Πεγκ, Τζον Τσο, Άντον Γιέλτσιν, Άλις Ίβ, Μπρους Γκρίνγουντ, Πίτερ Γουέλερ

Πρόκειται για τη 12η κινηματογραφική προσθήκη της σειράς, η οποία κατάγεται από το ομότιτλο τηλεοπτικό σήριαλ που δημιούργησε ο Τζιν Ρόντενμπέρυ, και προβαλλόταν στο δίκτυο NBC την περίοδο 1966-69. Το 1973 η σειρά μεταπήδησε στο κινούμενο σχέδιο για δύο σεζόν, και από το 1987 ως το 2005 ακολούθησαν 4 τηλεοπτικοί τίτλοι μέσα στο ίδιο μυθολογικό σύμπαν, ο καθένας με νέους χαρακτήρες και καστ. Η πρώτη κινηματογραφική μεταφορά βγήκε στις αίθουσες το 1979 με τους πρωτότυπους τηλεοπτικούς χαρακτήρες και ηθοποιούς, και γέννησε 9 συνέχειες ως το 2002, σημειώνοντας όμως σταδιακά απογοητευτικότερες εισπράξεις.

Το 2009, ο Έιμπραμς ανέλαβε να επανεκκινήσει τη σειρά και το κατάφερε θεαματικά, με υψηλότερη αξία παραγωγής (μπάτζετ, σκηνικά, δράση, εφέ κτλ.), ολοκαίνουριο ταλαντούχο και ταιριαστό καστ, και φρέσκια μοντέρνα οπτική. Η φετινή δεύτερη ταινία της επανεκκίνησης, είναι υφολογικά και θεματικά πλουσιότερη, με ακόμη περισσότερη δράση, ανάπτυξη χαρακτήρων και μια ιστορία που παίζει με τη μυθολογία της σειράς καθώς ταυτόχρονα θίγει ζητήματα της αμερικανικής πολιτικής. Επειδή θα ήταν πολύ δύσκολο να τα συζητήσει κανείς χωρίς να αποκαλύψει τις ανατροπές της πλοκής, προειδοποιούμε ότι αν δε θέλετε να μάθετε τα μυστικά της ταινίας, δε θα πρέπει να διαβάσετε από ‘δω και κάτω.

Το φιλμ λοιπόν αποτελεί ενός είδους ‘αντιστροφή’ της δεύτερης ταινίας στην προηγούμενη κινηματογραφική σειρά «Star Trek», με τίτλο «Star Trek II: the wrath of Khan» (Νίκολας Μάγιερ, 1982). Πολλά αφηγηματικά στοιχεία χρησιμοποιούνται παραλλαγμένα ή με διαφορετική θέση μέσα στην πλοκή (η σωτηρία ενός πλανήτη, ο θάνατος ενός μέλους του πληρώματος κ.α.), ενώ το κυριότερο (η ταυτότητα του κακού) εντάσσεται στην πλοκή με μια ‘μεταμφίεση’ που τον κράτησε μυστικό από τους οπαδούς της σειράς καθόλη τη διάρκεια του γυρίσματος της ταινίας, ένα τέχνασμα που δείχνει για πολλοστή φορά την επιρροή του Κρίστοφερ Νόλαν στην αναγέννηση των franchise , καθώς έτσι ακριβώς είχε χειριστεί ο βρετανός σκηνοθέτης τη Μιράντα/ Τάλια αλ Γκουλ και τον Μπλέικ/ Ρόμπιν στο «Ο Σκοτεινός Ιππότης: η επιστροφή» («The Dark Knight rises», 2012).

Ο Κάμπερμπατς είναι ένας επαρκώς επικίνδυνος κακός, με απειλητικό βλέμμα, αυστηρή προφορά και φυσική ενέργεια που τον καθιστούν μια σοβαρή πρόκληση για το νεαρό πλήρωμα του Enterprise, και η ένταξη του Καν μέσα στην πλοκή γίνεται με τέτοιο τρόπο, ώστε να αποτελεί μια παραβολή για τις τακτικές της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Ο Καν είναι ένας τρομοκράτης με τον οποίο στο παρελθόν η Ομοσπονδία είχε συνεργαστεί, και τώρα τον χρησιμοποιεί ως αφορμή για να διεξαγάγει πόλεμο με έναν άλλον πλανήτη, σχήμα που θυμίζει την αφορμή του Οσάμα Μπιν Λάντεν για τον λεγόμενο Πόλεμο στην Τρομοκρατία (War on Terror), τον οποίο η αμερικανική κυβέρνηση προφασίστηκε για να ανοίξει διάφορα πολεμικά μέτωπα ανά τον κόσμο και να καταστρατηγήσει δημοκρατικά δικαιώματα των πολιτών της μέσα στο ίδιο της το έδαφος. Πάνω σ’ αυτή την ιδεολογική βάση χτίζεται η κεντρική διπολική σχέση της ταινίας, που αφορά τα δύο ανώτερα μέλη του Enterprise, τον Κερκ και τον Σποκ, ανάμεσα στους οποίους τίθεται όχι μόνο το πολιτικό αλλά κι ένα συναισθηματικό ζήτημα του φιλμ. Ο Κερκ ενσαρκώνει την παρόρμηση και την αυτοδικία ενώ ο Σποκ τη λογική και την υπακοή στον νόμο. Έτσι, καθώς αρχικά ο Κερκ επιβάλλεται γιατί στο κάτω-κάτω πρόκειται για περιπέτεια επιστημονικής φαντασίας και πρέπει να υπάρξει κάμποση δράση, ο Σποκ προβάλλει μια εξίσου σθεναρή αντίρρηση στις τακτικές του κυβερνήτη του, και τελικά η δική του στάση επικρατεί καθώς ο Καν δε σκοτώνεται αλλά συλλαμβάνεται- έστω κι αν αυτό φαίνεται να γίνεται περισσότερο για να μπορεί ο χαρακτήρας να επανέλθει σε μια επόμενη συνέχεια. Επίσης, ο εμπνευστής του πολεμικού σχεδίου ενάντια στους Κλίνγκον είναι ένας πολεμοχαρής ναύαρχος που αποτελεί τον δεύτερο κακό του σεναρίου, και σκοπεύει να απαλλαγεί από το πλήρωμα του Enterprise. Έτσι, η πλοκή πριμοδοτεί τη στάση του Σποκ, έστω κι αν πρέπει πρώτα να δοκιμάσει τα όριά του για χάρη του θεάματος, με το κυνηγητό του Καν.

Αυτά τα όρια του Σποκ είναι που ‘προδίδουν’ την αισθηματική πλευρά της σχέσης του με τον Κερκ. Μία ακόμα περίπτωση αντρικής φιλίας που μοιάζει να είναι κάτι παραπάνω, έστω και χωρίς μια -μάλλον περιττή- ρητή εξομολόγηση. Ένα από τα ζητήματα της πλοκής είναι η σχέση του Σποκ με τον Ουχούρα, η οποία περνάει κρίση συνεννόησης, λόγω της υπερβολικής συναισθηματικής εγκράτειας του εκ φύσεως ορθολογιστή Σποκ. Η Ουχούρα κατηγορεί τον Σποκ ότι δε νιώθει τίποτα, εκείνος της δίνει μια ικανοποιητική απάντηση και η σχέση τους φαίνεται να αποκαθίσταται μ’ ένα φιλί. Ωστόσο, η ανταπόκριση του Σποκ στο παράπονο της Ουχούρα ωχριά μπροστά στην αντίδρασή του στον -έστω προσωρινό- θάνατο του Κερκ. Η απώλεια του κυβερνήτη του, του δημιουργεί φόρτιση που δεν είχε νιώσει προηγουμένως, με συγκίνηση και οργή που επιτέλους φανερώνουν την πλευρά του εαυτού του που προσπαθούσε απελπισμένα ν’ ανακαλύψει η Ουχούρα. Επίσης, η σύνθεση ενός από τα τελευταία πλάνα στη γέφυρα του Enterprise δείχνει ολοφάνερα τη συναισθηματική ισορροπία της τριάδας, καθώς ο Κερκ κι ο Σποκ προεξέχουν πλάι-πλάι μεγεθυμένοι στο μεσαίο επίπεδο του πλάνου καταλαμβάνοντας το μεγαλύτερο μέρος του, με την Ουχούρα παραγκωνισμένη και μικροσκοπική στην κάτω αριστερή γωνία του κάδρου να παρατηρεί χαμογελαστά.



Ο ΜΟΝΑΧΙΚΟΣ ΚΑΒΑΛΑΡΗΣ

THE LONE RANGER

Σκην.: Γκορ Βερμπίνσκι

Πρωτ.: Άρμι Χάμερ, Τζόνι Ντεπ, Γουίλιαμ Φίχτνερ, Ρουθ Γουίλσον, Τομ Γουίλκινσον, Έλενα Μπόναμ Κάρτερ

Ο ιθαγενής αμερικανός Τόντο μαζί με τον δικηγόρο Τζον Ριντ, προσπαθούν να σταματήσουν έναν άπληστο απατεώνα που σκοπεύει να εκμεταλλευτεί το σιδηροδρομικό δίκτυο των Η.Π.Α. Για να το καταφέρουν, ο Ριντ φοράει μια μάσκα και μετατρέπεται στον Μοναχικό Καβαλάρη.

Κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου ήρωα που πρωτοακούστηκε στα αμερικανικά ραδιοκύματα το 1933, και έπειτα πέρασε στην τηλεόραση, στα κόμικ και στον κινηματογράφο με τρεις ταινίες το 1956, το 1958 και το 1981.

Η φετινή εκδοχή είναι μια απόπειρα του υπερ-παραγωγού Τζέρι Μπράκχαϊμερ («Ο μπάτσος του Μπέβερλι Χιλς», «Top Gun», «Ο βράχος», «Αρμαγεδδών», «Περλ Χάρμπορ», «Πειρατές της Καραϊβικής» κ.α.) να δημιουργήσει μια νέα σειρά που θα απευθύνεται σε όλη την οικογένεια, στις προδιαγραφές των «Πειρατών» και του συντηρητικού στούντιο της Disney, η οποία προς το παρόν στεγάζει την εταιρεία του παραγωγού.

Ωστόσο, ο Βερμπίνσκι είναι ένας σκηνοθέτης αρκετά αλαζόνας για να πιστεύει ότι άξιζε να ξοδέψει έναν προϋπολογισμό άνω των 220 εκατομμυρίων δολαρίων σε μια ταινία 2½ ωρών για έναν ήρωα και ένα είδος που ελάχιστη απήχηση γνωρίζουν εκτός Η.Π.Α., υπερεκτιμώντας τόσο την εμπορική δυναμική του χαρακτήρα όσο και τις δικές του ικανότητές ως δημιουργού, οι οποίες δεν ξεπερνούν αυτές ενός συνηθισμένου διεκπεραιωτή. Ο Χάμερ συνδυάζει αποτελεσματικά τη γοητεία με το χιούμορ και ο Ντεπ δημιουργεί ακόμα έναν από τους αλλόκοτους χαρακτήρες που συνηθίζει τελευταία, αλλά οι παρουσίες τους δεν αρκούν για να μετατρέψουν το φιλμ σε κάτι συναρπαστικότερο από ένα τυπικό χολιγουντιανό θέαμα που ακριβώς επειδή προσπαθεί να μην προσβάλει καμία μερίδα του κοινού, καταλήγει να προσφέρει απλώς μερικές πλούσια στημένες στιγμές εντυπωσιασμού, σε μια κοινότοπη ιστορία με πολύ χιούμορ και ελάχιστη έμπνευση. Όχι άδικα, το φιλμ αποτέλεσε μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές καταστροφές του φετινού καλοκαιριού, συγκεντρώνοντας μόλις 70 εκατομμύρια στις Η.Π.Α. μετά από δύο εβδομάδες προβολής.