Συνέντευξη στον Γιάννη Ζωράκη

“Η Κρήτη είναι ένας παράδεισος που πρέπει να διαφυλάξουμε ως κόρη οφθαλμού”

Η επίτροπος της Ελλάδας στην Ε.Ε. Μαρία Δαμανάκη μιλά στην “Π”


«Η Κρήτη είναι ένας παράδεισος που πρέπει να διαφυλάξουμε ως κόρη οφθαλμού» τονίζει η επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Μαρία Δαμανάκη. Με αφορμή την ομιλία της στην εκδήλωση για τη «Γαλάζια Ανάπτυξη» που πραγματοποιείται μεθαύριο στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου, η Ελληνίδα επίτροπος αναφέρεται στις δυνατότητες του νησιού, στην ανάγκη για περισσότερη Ευρώπη, αλλά και στις πολιτικές για την αλιεία. Αναλύοντας όλα τα ζητήματα η κ. Δαμανάκη αναφέρεται στις δυνατότητες ανάπτυξης μέσα από τις «γαλάζιες πολιτικές» την ανάγκη στροφής προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση, αλλά και τις τεράστιες χρηματοδοτήσεις που μπορούν η χώρα και η Ελλάδα να... αλιεύσουν από την Ευρώπη.

Ερ.: Το 2013 είναι Ευρωπαϊκό Ετος Πολιτών, όπου έχει ανοίξει ο διάλογος για το μέλλον της Ευρώπης. Ποιο νομίζετε ότι είναι το μέλλον της Ευρώπης; Ποιες είναι οι βασικές ανησυχίες των πολιτών που έχουν αναπτυχθεί μέχρι τώρα;

Απ.: Πράγματι το 2013 ένας ευρύς διάλογος της Κομισιόν με τους πολίτες της Ευρώπης πραγματοποιείται σε όλες της χώρες της Ένωσης. Ο διάλογος αυτός έχει κύριο στόχο να φέρει πιο κοντά τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα με τους πολίτες της Ένωσης. Θέλουμε να γνωρίζουν τα δικαιώματα και τις δυνατότητες που τους προσφέρει η ιδιότητα του ευρωπαίου πολίτη και να συμμετέχουν στις εξελίξεις. Ο διάλογος αφορά όλα τα θέματα. Θα έλεγα ωστόσο πως παντού κυριαρχεί η αγωνία για το μέλλον της Ευρώπης ως ενιαίας οντότητας ισότιμων εταίρων, η κρίση και οι επιπτώσεις της αλλά και το μείζον θέμα της ανάπτυξης και της καταπολέμησης της ανεργίας. Οι πολίτες δεν είναι ευχαριστημένοι από την ευρωπαϊκή πορεία. Στα κράτη μέλη ποσοστό που φτάνει το 56% των πολιτών κατά μέσο όρο δηλώνει στις δημοσκοπήσεις πως δεν είναι καθόλου ικανοποιημένο από την δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ποσοστό κοντά στο 45% παράλληλα, δεν εμπιστεύεται τα ευρωπαϊκά όργανα. Είναι φανερό λοιπόν πως το ευρωπαϊκό εγχείρημα βρίσκεται στην κόκκινη γραμμή. H ευρωπαϊκή ιδέα που υπήρξε ο κοινός τόπος και κοινός στόχος της συντριπτικής πλειοψηφίας των ευρωπαϊκών πολιτικών δυνάμεων τις τελευταίες δεκαετίες, έχει πληγεί καίρια. Υποστηρίζω πως για την αντιστροφή αυτής της εικόνας, έχουμε ανάγκη από περισσότερη και όχι από λιγότερη Ευρώπη. Το ανάπηρο ευρώ δεν μπορεί από μόνο του να διορθώσει την κατάσταση. Χωρίς οικονομική και πολιτική ένωση τα χάσματα θα συνεχίσουν να διευρύνονται. Το μείζον είναι η Ευρωπαϊκή Ενότητα. Ένα διαζύγιο Βορρά – Νότου δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως λύση ούτε για το Νότο αλλά ούτε και για τον Βορρά. Έχουμε ανάγκη από λύσεις εντός της ευρωπαϊκής οικογένειας. Η δική μου πρόταση συνίσταται στην αμοιβαιοποίηση του χρέους με αντάλλαγμα τις μεταρρυθμίσεις.

Ερ.: Ποιος είναι ο λόγος για τον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει στραφεί στην γαλάζια ανάπτυξη;

Απ.: Με τον όρο «Γαλάζια Ανάπτυξη» αναφερόμαστε σε ένα σύνολο δραστηριοτήτων με κέντρο τη θάλασσα, τόσο σε παραδοσιακούς όσο κυρίως σε νέους τομείς, όπως ο θαλάσσιος τουρισμός, η εξόρυξη από τον θαλάσσιο βυθό, οι νέες μορφές ενέργειας από τον αέρα και τη θάλασσα – τα κύματα δηλαδή και οι παλίρροιες – η ιχθυοκαλλιέργεια και η θαλάσσια βιοτεχνολογία. Έχουμε υπολογίσει πως αν αξιοποιήσουμε πλήρως μέχρι το 2020 τις δυνατότητες που προσφέρει η θάλασσα, μπορούμε να έχουμε 1,6 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο και 100 δισ. επιπλέον κύκλο εργασιών. Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, πως η Γαλάζια Ανάπτυξη μπορεί να εξελιχθεί σε παράγοντα καθοριστικής σημασίας για όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση στη μάχη για την έξοδο από την κρίση. Αυτό ισχύει ακόμα παραπάνω για τις παράκτιες περιοχές και τα κράτη – μέλη, όπως η Ελλάδα που βρέχονται σε μεγάλο μέρος από θάλασσα.

Ερ.: Πρόσφατα η Κρήτη αποδείχθηκε από τις μελέτες νορβηγικής εταιρείας ως ένας «πλουτοπαραγωγικός παράδεισος» κοιτασμάτων. Πιστεύετε ότι υπάρχουν προοπτικές για να γίνει και υπεράκτιος «αιολικός παράδεισος»; Κάτω από ποιο πλαίσιο μπορεί να συμβεί αυτό;

Απ.: Η Κρήτη είναι ούτως ή άλλως παράδεισος και χρειάζεται πρώτ’ απ΄όλα να το συνειδητοποιήσουμε εμείς οι ίδιοι και να τον διαφυλάξουμε ως κόρη οφθαλμού. Στο παρελθόν δεν το κάναμε. Έχουμε πληγώσει εμείς οι ίδιοι τις μοναδικές ομορφιές της με μπόλικο τσιμέντο και με υπερεκμετάλλευση των φυσικών της πόρων πάνω από κάθε όριο. Έστω και τώρα ο πρώτος στόχος μας πρέπει να είναι η βιωσιμότητα κάθε δράσης μας. Η επιλογή αυτή πρέπει να είναι μονόδρομος όχι από κάποια διάθεση οικολογικής εμμονής αλλά γιατί είναι ο μόνος πλούτος μας. Η περιουσία που έχουμε να κληροδοτήσουμε στα παιδιά μας. Το θεμέλιο της ευημερίας του νησιού.

Σε ό,τι αφορά το ενεργειακό θέμα, βεβαίως χρειάζεται ειδική μελέτη. Είμαι βέβαιη ωστόσο, πως ο άνεμος και τα κύματα ειδικά της Βόρειας Κρήτης αξίζει να μελετηθούν για την ενεργειακή τους αποδοτικότητα. Αντίστοιχα παραδείγματα που έχουμε στις βόρειες χώρες μας δείχνουν πως αυτές οι καινοτόμες επενδύσεις στην ενέργεια από τη θάλασσα είναι και αποδοτικές και συμφέρουσες. Επίσης υπάρχουν και τα αντίστοιχα εργαλεία για τη χρηματοδότησή τους. Οι εφτά ευρωπαϊκές χώρες που προηγούνται στην αξιοποίησή τους υπολογίζεται ότι από το 2010 έως το 2020 θα δεκαπλασιάσουν την παραγωγή τους! Η Πορτογαλία και η Ιρλανδία μπορούν. Ασφαλώς μπορούμε κι εμείς.

Ερ.: Πιστώνεται ως προσωπική σας επιτυχία η Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής της Ευρώπης που ολοκληρώθηκε πρόσφατα. Τι ακριβώς έρχεται να ρυθμίσει η νέα Αλιευτική Πολιτική;

Απ.: Πράγματι αυτή τη στιγμή έχουμε πετύχει μια σημαντική πολιτική συμφωνία μεταξύ Κομισιόν, Κρατών – Μελών και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να αλλάξουμε ριζικά τον τρόπο που ψαρεύουμε, ώστε να εξασφαλίσουμε ένα βιώσιμο μέλλον για τα αποθέματα ψαριών στις θάλασσές μας. Προς όφελος των καταναλωτών, των επαγγελματιών ψαράδων και της βιομηχανίας του κλάδου. Με τη μεταρρύθμιση παίρνουμε μια σειρά από μέτρα για την αύξηση των ιχθυαποθεμάτων σε ποσοστά πάνω από τα βιώσιμα επίπεδα, ευθυγραμμίζουμε τις αλιευτικές μας δυνατότητες με τις επιστημονικές υποδείξεις και σταματάμε την μέχρι σήμερα πρακτική των απορρίψεων ψαριών – νεκρών ή για να πεθάνουν - πίσω στη θάλασσα. Με δύο λόγια: διαχειριζόμαστε τον κοινό μας πλούτο με ορίζοντα όχι μόνο το σήμερα αλλά και το αύριο και στοχεύουμε να περιορίσουμε την αλόγιστη σπατάλη του. Υποστηρίζω πως αυτά είναι πολύ σημαντικά για την Ευρώπη όπως και για την ιδιαίτερη πατρίδα μου την Κρήτη και είμαι πραγματικά πού περήφανη που τα καταφέραμε με συστηματική και σκληρή προσπάθεια τα τρία τελευταία χρόνια.

Ερ.: Η Κρήτη παραδοσιακά εκμεταλλεύεται σε μεγάλο βαθμό τον παράκτιο τουρισμό, αλλά όχι τόσο την αλιεία. Υπάρχει εξειδικευμένη ατζέντα για την Κρήτη; Ποιος θα μπορούσε να είναι ο ρόλος της στο πλαίσιο της γαλάζιας ανάπτυξης;

Απ.: Πράγματι, η Κρήτη είναι ένας από τους κατ΄εξοχήν τουριστικούς προορισμούς της Ελλάδας και βεβαίως οφείλει σημαντικό μερίδιο του εισοδήματός της στον τομέα του τουρισμού. Έχει ωστόσο ακόμη αρκετή απόσταση να διανύσει. Κατ΄αρχήν έχει πολλές δυνατότητες για την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου έτσι ώστε το νησί να αποτελεί τουριστικό προορισμό όλο τον χρόνο και όχι μόνο λίγους μήνες. Εδώ μορφές θεματικού τουρισμού μπορούν να αποβούν πολύ χρήσιμες. Μια τέτοια μορφή είναι και ο θαλάσσιος τουρισμός που δεν περιορίζεται μόνο στην παραλία αλλά επεκτείνεται σε πολλές άλλες μορφές όπως ο καταδυτικός τουρισμός, ο αρχαιολογικός υποθαλάσσιος τουρισμός, ο αλιευτικός τουρισμός, οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες για τη θάλασσα, ο συνδυασμός της θαλάσσιας αναψυχής με τον αγροτουρισμό και την τοπική γαστρονομία και πολλά άλλα. Είναι θέμα των τοπικών και περιφερειακών αρχών της Κρήτης σε συνεργασία με τα αρμόδια υπουργεία της χώρας να εξειδικεύσουν και να προσαρμόσουν την ατζέντα στις ιδιαίτερες συνθήκες και δυνατότητες του νησιού. Αυτό που εγώ μπορώ να πω είναι πως για όλες αυτές τις δράσεις υπάρχουν κονδύλια και ενισχύσεις από τα ευρωπαϊκά ταμεία. Πιο συγκεκριμένα, σε ό,τι αφορά την αλιεία που εποπτεύω, γνωρίζω ότι με μεγάλο ενδιαφέρον θα σκύψουν οι υπηρεσίες της Κομισιόν σε προτάσεις από την Κρήτη που θα αφορούν στη βιώσιμη διαχείριση του θαλάσσιου πλούτου του νησιού.