Για την ανάγκη απόδοσης ολόκληρου του κτιρίου «Αχτάρικα» στη Βικελαία έχω ασχοληθεί εδώ και χρόνια σε πολλά άρθρα μου στην εφημερίδα «Πατρίς». Το τελευταίο από αυτά ήταν στις 5.9.2011 και είχε τον τίτλο «Η απόδοση στη Βικελαία ολόκληρου του κτιρίου «Αχτάρικα» είναι πλέον ευθύνη όλων των Ηρακλειωτών».
Αφορμή για το σημερινό άρθρο μου έδωσαν τρία δημοσιεύματα για τη Βικελαία σε αθηναϊκές εφημερίδες (στην «Εφημερίδα των Συντακτών» στις 27.6.12 και 28.6.13 και στην «Καθημερινή» στις 29.6.13), και ένα στην «Πατρίδα» στις 2.6.13.
Το πρώτο δημοσίευμα στην «Εφημερίδα των Συντακτών» στις 27.6.13 είχε τον τίτλο «Καφετέριες «εισβάλλουν» στη Βικελαία», με υπότιτλο «επίσημο έγγραφο του Δήμου Ηρακλείου «αποκαλύπτει» τα σχέδια για τη δημιουργία καταστημάτων εστίασης σε δύο ορόφους». Μια απάντηση στο δημοσίευμα, σύμφωνα με το δεύτερο δημοσίευμα στην «Εφημερίδα των Συντακτών» στις 28.6.13, δόθηκε από τον αντιδήμαρχο Τεχνικών Υπηρεσιών Δημήτρη Σπυριδάκη ο οποίος, σύμφωνα πάντοτε με το δημοσίευμα της Εφημερίδας, δήλωσε ότι:
«Από τα 3.862 τετραγωνικά δομημένου χώρου του νέου κτιρίου θα διατεθούν 200 τετραγωνικά (120+80) στο ισόγειο και στον ημιώροφο για τη δημιουργία «Art Café» καθώς και ένα μικρότερο αναψυκτήριο στο αίθριο του τρίτου ορόφου».
Σχετικό με τους χώρους αυτούς είναι και το δημοσίευμα της 2.7.13 στην «Πατρίδα» σύμφωνα με το οποίο δημοτικοί σύμβουλοι της παράταξης «Ηράκλειο Ανθρώπινη Πόλη» που επισκέφθηκαν το κτίριο διαπίστωσαν:
«Περιορισμό των εσωτερικών χώρων και της λειτουργικότητας του κτιρίου… Αντίθετα είναι ευρύχωροι οι χώροι του ισογείου και του ημιώροφου που προορίζονται από τη δημοτική αρχή για καταστήματα».
Με αφορμή τα δύο δημοσιεύματα της «Εφημερίδας των Συντακτών» στις 27 και 28.6.13, στην «Καθημερινή» της επόμενης μέρας (29.6.13), ο πολύ γνωστός δημοσιογράφος Νίκος Γ. Ξυδάκης, έγραψε ένα άρθρο στην πρώτη σελίδα της εφημερίδας με τίτλο «Παντέρμη Κρήτη», στο οποίο, αφού απαριθμεί περιληπτικά τον πλούτο της Βικελαίας σε βιβλία, περιοδικά, εφημερίδες, πολύτιμα αρχεία, χειρόγραφα, βιβλιοθήκες των Σεφέρη, Αυγέρη, Σαραντάρη κλπ, τα αντιπαραθέτει με τη διάθεση χώρων της βιβλιοθήκης για καφετέριες, καταλήγει ως εξής:
«Ρακές, μεζέδες, τηγανιές, φραπέδες, και φρέντο, μουσικές, σούρτα-φέρτα, παρκαρίσματα, smartphones και Wi-Fi για like, στο ισόγειο και στον ημιώροφο, και από πάνω οι οκτακοσίων χρόνων συλλογές χειρογράφων, κωδίκων και παλαιτύπων της Βικελαίας να στοιβαχτούν σε δυόμισι ορόφους. Και είναι ήδη το Ηράκλειο μια απέραντη καφετέρια, όπως τόσες και τόσες πόλεις της αρειμανίως χρεοκοπημένης Ελλάδας.. Παντέρμη Κρήτη, παντέρμη Ελλάδα».
Το παραπάνω άρθρο στην «Καθημερινή» έρχεται να προστεθεί στα πλήθος άλλων άρθρων που έχουν γραφτεί όλα τα προηγούμενα χρόνια. Το άρθρο του Ξυδάκη δείχνει, με πολύ οξύ και παραστατικό τρόπο, την αντιφατικότητα της προκλητικής και πολλαπλά απαράδεκτης πρόθεσης της δημοτικής αρχής να διατεθούν χώροι για εμπορική εκμετάλλευση σε ένα κτίριο που θα στεγάζει το μοναδικό πνευματικό ίδρυμα που λειτουργεί στο κέντρο της πόλης.
Εκτός από την αυταπόδεικτη μη συμβατότητα εμπορικών καταστημάτων με μια Δημοτική Βιβλιοθήκη είναι ανάγκη να επισημανθεί και το γεγονός ότι ολόκληρο το κτίριο «Αχτάρικα» δεν επαρκεί προκειμένου η Βικελαία να λειτουργήσει ως μια σύγχρονη Βιβλιοθήκη που θα παρέχει στο κοινό μια ευρεία γκάμα υπηρεσιών, από την επιτόπου ανάγνωση και μελέτη, το δανεισμό βιβλίων από το δανειστικό τμήμα της, το εκπαιδευτικό της έργο σε νέους και όχι μόνο, την οργάνωση ημερίδων και συνεδρίων μέχρι τη σύνδεσή της με άλλες σημαντικές βιβλιοθήκες της χώρας και του εξωτερικού, υπηρεσίες που παρέχει εδώ και χρόνια η υποδειγματική και πολυβραβευμένη βιβλιοθήκη της Βέροιας, μιας πόλης με υποπολλαπλάσιο πληθυσμό σε σχέση με το Ηράκλειο.
Την ανάγκη αυτή να μη διατεθεί για εμπορική εκμετάλλευση ούτε ένα τετραγωνικό μέτρο του κτιρίου «Αχτάρικα» την έχουν τονίσει και οι πάνω από 6.000 υπογράψαντες το προφανές και αυτονόητο αυτό αίτημα. Ανάμεσα σ’ αυτούς είμαι και εγώ, όπως και πολλοί Ηρακλειώτες που έχουμε περάσει αμέτρητες ώρες στο αναγνωστήριο της Βικελαίας στα δύσκολα μεταπολεμικά χρόνια (στα οποία δεν υπήρχε δανειστικό τμήμα), ώρες πραγματικής απόλαυσης αλλά και εφοδιασμού με πολύτιμο «εξοπλισμό» για τη ζωή μας. Στους παλαιούς που έχουν υπογράψει το αίτημα αυτό περιλαμβάνονται και πάρα πολλοί νεότεροι.
Οι χώροι στο ισόγειο του κτιρίου «Αχτάρικα» είναι αναγκαίο να δοθούν στη «Βικελαία» προκειμένου να έχει το κοινό μια άμεση πρόσβαση σ’ αυτήν είτε με τη μορφή, όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα της 28.6.13 στην «Εφημερίδα των Συντακτών» «ενός «φιλολογικού καφενείου» που είχε οραματιστεί ο αείμνηστος έφορος της Βικελαίας Νίκος Γιανναδάκης», είτε με άλλους τρόπους τους οποίους θα μπορούσε να υποδείξει μια επιτροπή διακεκριμένων επιστημόνων, λογοτεχνών και καλλιτεχνών σε συνεργασία με τους υπευθύνους της Βιβλιοθήκης.
Με την ευκαιρία αυτή θυμίζω την πρόταση, που είχα κάνει σε ένα από τα προηγούμενα άρθρα μου για τη Βικελαία, να τοποθετηθεί σε περίοπτη θέση στην είσοδο του κτιρίου μια προτομή του Δημητρίου Βικέλα, στη δωρεά της βιβλιοθήκης του οποίου οφείλεται η δημιουργία της Βιβλιοθήκης που φέρει το όνομά του. Ο Βικέλας ήταν εμπνευστής πολλών σημαντικών πνευματικών έργων και ένας από τους πρωταγωνιστές για την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων που διεξήχθησαν στην Αθήνα το 1896.
Κλείνοντας το άρθρο αυτό θα ήθελα να επαναλάβω αυτά τα οποία έγραφα και στο τέλος άρθρο μου στην Πατρίδα στις 5.9.2011, δηλαδή, ότι είναι επείγουσα ανάγκη να καθοριστεί το νέο θεσμικό πλαίσιο με το οποίο θα λειτουργεί η Βικελαία, να προκηρυχτούν οι θέσεις του προσωπικού που είναι αναγκαίο για να λειτουργήσει η Βικελαία ως σύγχρονη Βιβλιοθήκη, να αγοραστεί ο κατάλληλος υλικοτεχνικός εξοπλισμός κλπ. Για όλα αυτά παραπέμπω στις πολύτιμες προτάσεις που περιλαμβάνονται στο δοκίμιο του ομότιμου καθηγητή των Πανεπιστημίων Θεσσαλονίκης και Νέας Υόρκης, Γρηγόρη Σηφάκη, που κυκλοφόρησε το 2007 με τη μορφή αυτοτελούς φυλλαδίου, που είχε εκδώσει ο ίδιος με τον τίτλο «Λόγος για μια σύγχρονη δημόσια βιβλιοθήκη: Η περίπτωση της Βικελαίας», το οποίο γνωρίζει το Δημοτικό Συμβούλιο ήδη από το έτος της έκδοσής του.
*Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην: Αντιπρόεδρος της Βουλής, Υπουργός και Καθηγητής της ΑΣΟΕΕ.
