Οχι, δεν είναι δικός μου ο προαναφερόμενος τίτλος του κειμένου μου. Τον δανείστηκα από την τοπική ηρακλειώτικη εφημερίδα “Νέα Εφημερίς” με ημερομηνία 24 Απριλίου 1911. Το κείμενο που ακολουθεί είναι το εξής:
“Δεν γνωρίζω τίνος αρμοδίου ανοχή πληθύνονται οσημέραι οι μανδυλοφόροι επαίται. Μα επι τέλους είναι φοβερό!
Εις όλα τα μέρη του κόσμου λαμβάνεται μια φροντίς δια τον περιορισμόν της επαιτείας. Να ήσαν τουλάχιστον άνθρωποι άξιοι ελεημοσύνης δεν επείραζεν! Αλλά το πλείστον αλκοολικοί μαζεύοντες πεντάρες δια να κάμουν ρέουλαν. Ευσπλαχνισθήτε μας, κύριε αρμόδιε, σεις ο οποίος πολλάκις ηκούσθητε δυσφορών δια τους ελεεινούς αυτούς εκβιαστικούς επαίτας. Μία σας διαταγή και η χωροφυλακή δεν θα αφήσει κανένα. Τι λέτε;”
Η αλήθεια είναι ότι τότε η χωροφυλακή τούς έβαζε όλους αυτούς στη θέση τους. Για πέστε μου όμως αν συμβαίνει το ίδιο και σήμερα; Λογής - λογής επαίτες, ανεξαρτήτου φύλου και ηλικίας, κατά οικογένειες ή καθ’ ομάδες, αλλά και μεμονωμένοι, σε περιβόλους ή σκαλοπάτια ιερών ναών, σε δρόμους, σε πλατείες, στους φωτεινούς σηματοδότες, στο χώρο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής και σε οποιοδήποτε άλλο σημείο της πόλης μας που μπορούμε να φανταστούμε, ζητούν βοήθεια... και βοήθεια φυσικά σε χρήματα, όχι σε είδος, επιβεβαιώνοντας τη λαϊκή ρήση πως “ο παράς έχει τη δύναμη”. Μια εικόνα απερίγραπτη και για την πόλη μας, με την επαιτεία να ανθεί στην κυριολεξία. Ισως κάποιοι να διαψευστήκαμε, λόγω των περασμένων εορτών ότι το φαινόμενο ήταν παροδικό και φυσικά αρκετά ενοχλητικό από μικρούς μέχρι και μεγάλους, πολλές φορές επενδεδυμένο και μουσικά, ειδικά για μικρούς και μικρές “επιχειρηματίες” από το γνωστό τραγούδι “Τα παιδιά του Πειραιά”.
Η εικόνα της πόλης μας με πολλούς νέους επαίτες, εισαγόμενους το πιο πιθανόν, αποδεικνύει αυτό που αποτελεί πλέον κοινή πεποίθηση: ότι οι νεαρές ρακένδυτες μαμάδες (τάχα) με τα ταλαίπωρα και ημίγυμνα μωράκια στην αγκαλιά τους αλλά και άλλες κυρίες συνήθως, ακαθόριστης ηλικίας με προτεταμένο χέρι που ξέρει να τρέμει λόγω της εκπαίδευσης, τείνουν να παγιώσουν την παρουσία τους στο κέντρο του Ηρακλείου. Τι άλλο από συντονισμένα κυκλώματα που κάποιοι τα χρησιμοποιούν για να θησαυρίσουν και μάλιστα κυκλώματα εισαγόμενα! Χαρακτηριστικό ένα κείμενο ανάλογου περιεχομένου από αθηναϊκή εφημερίδα για την κατάσταση αυτή με τίτλο: “Βιομηχανία επαιτών εισαγωγής στη Θεσσαλονίκη”. Απόσπασμα αυτού του κειμένου σάς μεταφέρω:
“Στρατολογούνται από συμμορίες Τσιγγάνων στις κοινότητες των Ρομά που μόνο στη Βουλγαρία υπολογίζονται στις 600.0000, και μεταφέρονται με λεωφορειάκια στη Θεσσαλονίκη, όπου αναπτύσσονται σε επίκαιρα σημεία στο εμπορικό κέντρο, κυρίως στην οδό Τσιμισκή.
Το αυξανόμενο, λόγω οικονομικής κρίσης και εντεινόμενης φτώχειας, αίσθημα αλληλεγγύης λειτουργεί σαν ιδανικό θερμοκήπιο για την ανάπτυξη προσοδοφόρων δραστηριοτήτων των αλλοδαπών συμμοριών με “εργαλεία” γυναίκες, μικρά παιδιά ή και υπερήλικες. Εφοδιασμένοι με χάρτινες ταμπελίτσες και τη λέξη “Πεινάω” γραμμένη από το ίδιο χέρι, παίρνουν θέση τα πεζοδρόμια, από νωρίς το πρωί ξαπλωμένοι στο πλακόστρωτο, ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών, και μόλις τα καταστήματα κλείσουν και ο κόσμος λιγοστέψει, εξαφανίζονται ωσάν να τους έχει καταπιεί η γη. Είναι η ώρα που τα κυκλώματα τους μαζεύουν και τους μεταφέρουν σε υπόγεια διαμερίσματα ή σε ακατοίκητες οικοδομές για να διανυκτερεύσουν και το πρωί πάλι από την αρχή. Ο επικεφαλής της κοινωνικής οργάνωσης υποστήριξης νέων “Αρσις” που δραστηριοποιείται εναντίον της εμπορίας και εκμετάλλευσης ανήλικων θυμάτων, Νίκος Γαβαλάς, λέει στην “Κ” ότι υπάρχει οργανωμένη έλευση από βορρά και συστηματική εκμετάλλευση μανάδων με παιδιά που υποχρεώνονται από τα κυκλώματα σε επαιτεία.
Μέλη της οργάνωσης εξορμούν στους δρόμους και συναντούν “εισαγόμενους” επαίτες σε μια προσπάθεια να κατανοήσουν καλύτερα το φαινόμενο και να βοηθήσουν τα παιδάκια.
Η Βαλμπόνα Χιστούνα είναι μια εξ αυτών. Τους λένε ότι στην Ελλάδα “ο δρόμος” έχει πολλά λεφτά και τους πείθουν να έρθουν να ζητιανέψουν. Φυσικά δεν έρχονται μόνοι τους, τους φέρνουν σπείρες, που και αυτές προέρχονται από κοινότητες των Ρομά. Το εντυπωσιακό είναι ότι σχεδόν κάθε μέρα βλέπεις νέα πρόσωπα. Προφανώς τους μεταφέρουν σε άλλες πόλεις ή και σε άλλες χώρες όπου κάνουν τα ίδια. Με την ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στην ΕΕ και το άνοιγμα των συνόρων, χιλιάδες Ρομά -τα πρώτα θύματα της κρίσης που σάρωσε τις χώρες μετά την κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος - κατέφυγαν σε Γαλλία, Αυστρία, Ιταλία, όπου πολλοί εξ αυτών επιδόθηκαν στην επαιτεία αλλά και στις μικροκλοπές, με ιδιαίτερη δεξιοτεχνία όσον αφορά τα πορτοφόλια.
Ανήλικα κοριτσάκια τα οποία προόριζαν για συζύγους σε ενδιαφερόμενους και αν ήταν εκπαιδευμένες στα “δύο δάχτυλα”, ήξεραν δηλαδή να κλέβουν πορτοφόλια, η τιμή τους ανέβαινε κατακόρυφα, αφού θα μπορούσαν να συντηρήσουν και την οικογένεια.
“Εως πριν από δύο χρόνια είχαμε πολλές ανήλικες πορτοφολούδες”, λέει η κα Χιστούνα. Οι Αρχές αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην απέλασή τους αφενός διότι προέρχονται από χώρες της Ε.Ε., αφετέρου διότι οι ζητιάνες με τα μωρά είναι στις περισσότερες περιπτώσεις και οι ίδιες ανήλικες!”
Πολύ φοβάμαι ότι έχουμε πέσει θύματα απάτης και καλούμαστε από τους ίδιους τους ζητιάνους να εκδηλώσουμε την στοργή και την φιλανθρωπία μας στα πρόσωπά τους ή στη στημένη αυτή βιομηχανία τους, επιβεβαιώνοντας κάποια παλιά φράση “τυφλών” συνήθως επαιτών, περασμένων δεκαετιών: “Ελεήστε τυφλοί τον ανοιχτομάτη”.
