«Πανώριο βουνό, θεών
και ημιθέων ενδιαίτημα,
ηρώων μετερίζι και ορμητήριο.
Το δυσθεώρητο ύψος σου,
της φυλής μας τη συνέχεια
μαρτυρεί….»
Χειμώνας Χρήστος

Κείμενο: Άννα Καλλέργη
Φωτογραφίες: Ζουμπουλιά Βολωνάκη

Το μυθικό βουνό, την έδρα του Ολυμπίου Δία-κατά τον Όμηρο, την πηγή έμπνευσης εκατοντάδων ποιητών, ζωγράφων και φωτογράφων, τον αγαπημένο προορισμό χιλιάδων φυσιολατρών και ορειβατών, το βουνό των θρύλων είχα την τύχη να επισκεφτώ 23-25 του Μάρτη, με μια εκλεκτή ομάδα-παρέα του ΕΟΣ Ηρακλείου, συνοδευόμενη από τον έμπειρο φίλο μας Λουκά.
Τον Αύγουστο του 1913 γίνεται η πρώτη ανάβαση στην κορυφή του, τον Μύτικα. Εκατό χρόνια μετά, το δέος και η πρόκληση είναι ακριβώς τα ίδια για καθέναν από εμάς. Η σκέψη και μόνο ότι θα βρισκόμουν στην καρδιά του χιονισμένου αυτού γίγαντα μού ‘δινε τόση ψυχική ανάταση, που ένα μόνιμο χαμόγελο ήταν ζωγραφισμένο στο πρόσωπό μου.
Οι προβλέψεις για τον καιρό εκείνο το τριήμερο ήταν πολύ καλές. Μια μικρή μόνο καθυστέρηση στην αναχώρησή μας από την Κρήτη λόγω ισχυρών ανέμων μας «κόστισε», ευτυχώς, την προώθηση της ομάδας στο καταφύγιο του Αγ. Αντωνίου στα 2816μ, όπως είχε αρχικά προγραμματιστεί.
Η ανάβασή μας από το ΚΕΟΑΧ, το γλυκό εκείνο απόγευμα της 23ης Μαρτίου, ήταν μεν απαιτητική, λόγω του φορτίου μας, αλλά μας αποζημίωνε σε κάθε βήμα μας. Τα ζωηρά χρώματα του καταγάλανου ουρανού, σε συνδυασμό με τα πορφυρά χρώματα του ήλιου που έδυε, έκαναν τον χιονισμένο Όλυμπο να δείχνει ακόμα πιο μαγικός κι επιβλητικός.
Το σούρουπο μας βρήκε έξω από ένα καταφυγιάκι ανάγκης του στρατού στα 2400μ. Η πρόταση του Λουκά να μείνουνε εκεί μας βρήκε σύμφωνους, αφού για το καταφύγιο του Αγ. Αντωνίου θα χρειαζόμασταν τουλάχιστον μία ώρα και θα μας προλάβαινε η νύχτα. Η επιλογή μας αποδείχτηκε πολύ σωστή. Κι αυτό, διότι αυτό το καταφυγιάκι διέθετε ακριβώς τόσα κρεβάτια όσοι ήμασταν, κουβέρτες, σόμπα-που δεν ανάψαμε, τραπεζάκια και σκαμνάκια, τρόφιμα-όχι ληγμένα και κυρίως χωρούσε μόνο εμάς! Χλιδή! Ακριβώς το αντίθετο από εκείνο του Αγ. Αντωνίου.
Τακτοποιηθήκαμε και σε λίγο έπιασαν δουλειά τα γκαζάκια! Το σίγουρο είναι ότι δεν πείνασε κανείς μας εκείνες τις μέρες!
Το βράδυ έπεσε, οι φακοί κεφαλής άναψαν, τα αστεία και οι ιστορίες έδιναν κι έπαιρναν. Κι έξω μια καθαρή νύχτα, με το φεγγάρι και τα άστρα της, άπλωνε το πέπλο της στις χιονισμένες πλαγιές του βουνού μας. Νύχτα ξελογιάστρα!
Η προσμονή, αχ αυτή η προσμονή της ανάβασης, δυνάμωνε κι ας πλησίαζε η ώρα αναχώρησης. Η αναχώρηση ορίστηκε στις 6 το πρωί, τελικά, και όχι νωρίτερα, για να ελαχιστοποιήσουμε την πιθανότητα ύπαρξης πάγου ή σκληρού χιονιού στην Κακόσκαλα. Όντως, στις 6.30π.μ, η ομάδα, πλήρως εξοπλισμένη με κραμπόν-πιολέ, ανηφόριζε την πλαγιά του Αγ. Αντωνίου. Η κατάσταση του χιονιού ήταν ιδανική, το αεράκι λίγο δυνατό σε κάποια σημεία κι ο ήλιος είχε αρχίσει να ξεπροβάλει γελαστός.
Ακολουθήσαμε πορεία βορειοδυτική στην πλαγιά και μετά βορειοανατολική ως τους πρόποδες , περίπου, της κορυφής Σκολιό. Ανυπομονούσα να φτάσω στη Σκάλα. Τα λόγια του Λουκά, το προηγούμενο βράδυ, ηχούσαν στα αυτιά μου. «Μην υποτιμάς την Κακόσκαλα!». Πίστευα ότι η ανάβασή μου στο μεικτό του couloir του Mont Blanc ήταν πιο απαιτητική.
Δεν ήμασταν μόνοι. Σήμερα το βουνό είχε πολλούς επισκέπτες. Ορειβάτες και σκιέρ ανέβαιναν μαζί μας. Φτάσαμε στην κόψη που ενώνει το Σκολιό με τη Σκάλα. Ο αέρας ήταν δυνατός, αλλά η θέα σου έκοβε την ανάσα. Ο Όλυμπος με τις χιονισμένες του κορυφές, ο Μύτικας, ο Προφήτης Ηλίας, το Στεφάνι, το Σκολιό και τα Μεγάλα Καζάνια μας μάγευαν.
Πήραμε πορεία ανατολική. Ήδη κάποιοι ορειβάτες που είχαν φτάσει στο τέλος της κόψης ετοιμάζονταν να δεθούν σε σχοινοσυντροφιές. Εκεί κι εμείς έπρεπε να δεθούμε. Στην ομάδα ήμασταν οκτώ μέλη. Γίναμε δύο σχοινοσυντροφιές των τεσσάρων ατόμων: Λουκάς-Νίκος-Άννα-Μπάμπης, η μια ομάδα και Γιώργος Κ.-Ζουμπουλιά-Γιάννης-Γιώργος Α., η άλλη ομάδα.
Δενόμαστε-τσεκαριζόμαστε. Η Κακόσκαλα μας περίμενε. Την βλέπαμε! Δεν κρύβω ότι ένιωθα δέος, συγκίνηση κι ανυπομονησία. Βράχος και χιόνι. Μεικτό πεδίο που απαιτεί περίσσια προσοχή όταν το διασχίζεις με κραμπόν.
Ο Λουκάς εκείνη τη στιγμή αποφάσισε να αποφύγουμε την Κακόσκαλα προληπτικά. Πρότεινε να κάνουμε μια χαμηλότερη παράκαμψη, κυκλώνοντας-κατά κάποιο τρόπο- τον Μύτικα βορειοανατολικά, με σκοπό να βρεθούμε στα Ζωνάρια κι έπειτα να επιχειρήσουμε ανάβαση από το κλασικό λούκι του Μύτικα. Ωστόσο ένιωσα μια απογοήτευση κα μάλιστα σκέφτηκα ότι αυτή η προσέγγιση δεν θα μας οδηγούσε στην κορυφή. Δεν είπα τίποτα. Ήμασταν όλοι μαζί σ’ αυτό και σεβάστηκα την κρίση του αρχηγού μας όπως και τα υπόλοιπα παιδιά.
Η ομάδα μας, με τον Λουκά πρώτο να ανοίγει βήματα, ξεκίνησε το κατέβασμα στην απότομη πλαγιά. Εκεί ακριβώς είχαμε την πρώτη πτώση. Είχε γλιστρήσει ο Νίκος. Πρόλαβα και κάρφωσα το πιολέ και το σταθεροποίησα με το σώμα μου. Ευτυχώς ήταν μικρή η πτώση, αλλά την τάση την ένιωσα. Δεν πτοηθήκαμε φυσικά! Συνεχίσαμε με προσεκτικά βήματα καρφώνοντας το πιολέ και προσέχοντας να μην κάνει κοιλιά το σχοινί. Η άλλη ομάδα ακολουθούσε στα βήματά μας με πολλή προσοχή. Αρχίσαμε να διασχίζουμε οριζόντια την απότομη πλαγιά. Το μεγαλείο και η άγρια ομορφιά του βουνού με μάγευαν και –ταυτόχρονα- με γαλήνευαν ακόμα και την ώρα που διέσχιζα αυτό το σημείο. Δυστυχώς όμως είχαμε και μια δεύτερη πτώση! Αυτή τη φορά ο Μπάμπης. Δεν φώναξε καθόλου. Τον έβλεπα να φεύγει χωρίς να μπορεί να καρφώσει το πιολέ του. Φώναξα τρεις φορές «Μπάμπης πέφτει!». Ε, και μετά ήρθε η σειρά μου. Άρχισα να φωνάζω «Πέφτω!! Εγώ πέφτω τώρα!!» Προσπάθησα να καρφώσω με την αξίνα, αλλά μάταια. Απλά έσκιζα το μαλακό χιόνι. Βρέθηκα ανάσκελα κι αναρωτιόμουν αν το πιολέ ήταν ακόμα περασμένο στο χέρι μου ή αν είχε βγει, αλλά ήταν. Ευτυχώς, ο Νίκος μας είχε κρατήσει!! Αλλά δεν θα μπορούσε για πολύ ακόμα. Δύο άνθρωποι είναι πολύ βάρος. Τα υπόλοιπα παιδιά μου φώναζαν «Γύρνα και κάρφωσε!». Η παρότρυνση του Γιώργου Κ. «Αννούλα, κάρφωσε γρήγορα το πιολέ!» με συνέφερε. Προσπάθησα να πατήσω όσο πιο σταθερά μπορούσα και κάρφωσα με όλη τη δύναμή μου, βαθιά στο χιόνι, το στέλεχος του πιολέ, ρίχνοντας το σώμα μου πάνω του. Έπρεπε κι ο Μπάμπης να κάνει το ίδιο γρήγορα. Εδώ πήρα το μάθημά μου! Μόλις είδα τον Μπάμπη να πέφτει, αυτά τα λιγοστά δευτερόλεπτα πριν φύγω κι εγώ, έπρεπε να κάρφωνα ακαριαία το στέλεχος και να ‘ριχνα όλο το σώμα μου πάνω στο πιολέ. Αφού ανασυγκροτηθήκαμε, ξαναμπήκαμε στην πορεία, αλλά τώρα ήμασταν ακόμα πιο προσεκτικοί. Προχωρούσαμε πιο αργά. Ευτυχώς σ’ εκείνη την πλαγιά έκοβε ο αέρας.
Κάποια στιγμή ο Λουκάς μας λέει ότι πρέπει να γυρίσουμε πίσω, ακριβώς τα ίδια βήματα. Ο λόγος; Διαπίστωσε ότι μπαίναμε σε φρέσκο χιόνι που δεν είχε «δέσει» με το παλιό και υπήρχε κίνδυνος χιονοστοιβάδας. Αυτό μας είπε και φυσικά υπακούσαμε. Αλλά ακόμα κι η επιστροφή πάνω στα ήδη ανοιγμένα σκαλάκια δεν ήταν εύκολη. Το χιόνι είχε μαλακώσει κι άλλο από τον ήλιο. Τα πιολέ καρφώνονταν ως το τέρμα. Η άλλη ομάδα πήγαινε τώρα πρώτη. Δυστυχώς όμως, είχε κι αυτή μια πτώση. Ο Γιάννης, ενώ είχε σταματήσει σε κάποια στιγμή- με καρφωμένο το πιολέ- ξαφνικά υποχώρησε το χιόνι κάτω από τα πόδια του και παρέσυρε και το Γιώργο Α.. Ευτυχώς η ετοιμότητα και η άμεση αντίδραση της Ζουμπουλιάς και του Γιώργου Κ. έσωσαν την κατάσταση.
Κάποια στιγμή ανεβήκαμε όλοι σε ασφαλές έδαφος. Ο Μύτικας, απέναντι, μας έκλεινε το μάτι. Κάποιοι φίλοι μου που είχαν ανέβει από το Λούκι, απολάμβαναν την στιγμή της κορυφής.
Η 8-μελής ομάδα μας, αφού αποδεσμεύτηκε από τα σωτήρια σχοινιά, συνέχισε για το Σκολιό. Τα μαθήματα που είχαμε πάρει πριν λίγα λεπτά ήταν πολύ πιο δυνατά από το να ανεβαίναμε στα 2917μ. Εξάλλου και το Σκολιό 2911μ είναι!!
Ανηφορίζαμε χαλαρά. Η θέα υπέροχη. Παρόλο που ο αέρας είχε δυναμώσει, παραμείναμε για αρκετή ώρα στην κορυφή βγάζοντας φωτογραφίες, συζητώντας και τρώγοντας. Σίγουρα νιώθαμε όλοι ευγνώμονες που ήμασταν γεροί και σώοι.
Η επιστροφή έγινε χαλαρά. Κάποιοι προτίμησαν να περάσουν από το καταφύγιο του Αγ. Αντωνίου. Βρεθήκαμε όλοι πάλι μαζί στο καταφυγιάκι μας.
Αφυπνιστικές εμπειρίες! Μαθήματα που δεν θα ξεχάσουμε ποτέ! Ο απόηχος αυτής της τόσο δυνατής ορειβατικής εμπειρίας θα κρατήσει-αν όχι για πάντα-για πολύ καιρό ακόμα. Βίωσα τη δύναμη των κλασμάτων των δευτερολέπτων, την ομαδικότητα στα δύσκολα. Βίωσα μια αληθινή πτώση σε μια ορθοπλαγιά και την σωτήρια παρέμβαση της σχοινοσυντροφιάς. Όλα τούτα δεν μπορεί, παρά να σε φέρνουν πιο κοντά με τους συντρόφους σου, να σε κάνουν να εκτιμάς την ζωή αλλά και να σε ποτίζουν με περισσότερη αδρεναλίνη κι επιθυμία να περπατάς στα περήφανα βουνά. Όμως, χωρίς, ποτέ μα ποτέ, να ξεχνάς ότι το βουνό απαιτεί σεβασμό, σύνεση κι εγρήγορση.
Ευχαριστώ όλα τα παιδιά της παρέας διότι πέρασα υπέροχα. Ο Μύτικας είναι εκεί, μας περιμένει. Κι εμείς δεν θα τον απογοητεύσουμε. Η επέτειος των 100 χρόνων από την πρώτη ανάβαση θα μας βρει να τη γιορτάζουμε εκεί, μαζί με πολλούς άλλους φίλους ορειβάτες τον Ιούλιο. Πάντα ψηλά, παιδιά!!!!